పురాణ కాలంలో, సోముడు ఒక విశిష్టమైన స్థానం పొందాడు. ఆయనను సుసంస్కృతంగా, శక్తివంతంగా వర్ణించారు ఋషులు. ఆయన గెలుపు కోసం ఉత్సాహంగా పరుగెత్తే గుర్రిలా, ఆకాశంలో నుండి వచ్ఛే తల్లి వంటి ధ్వనియుత పాత్రవైపు, రాయివైపు పరుగెత్తాడు. అవినాశి శిఖరంపై సోముడు శుద్ధి చెంది, ఇంద్రుని ఆనందానికి, బలానికి సిద్ధమయ్యాడు. శుద్ధి చెందిన సోముని దివ్య ధారలు, పాలతో నిండినట్లు పాత్రలో ప్రవహించాయి. ప్రాచీన ఋషులు ఆయనను శుద్ధి చేసి, జ్ఞానంతో ముందుకు పంపారు. రిభవులు, సర్వజ్ఞులు, సోముని చుట్టూ మహా తేజస్సు కిరణాలతో తిరిగారు. ధర్మబద్ధంగా శుద్ధి అయిన సోముడు, సమస్త భూతాలకు అధిపతి, రాజుగా నిలిచాడు. రెండు వైపులా, ఆ శుద్ధి చెందిన తేజస్సు కిరణాలు సోముని చుట్టూ తిరిగాయి. పసుపు వర్ణుడు సోముడు నిష్పత్తిలో శుద్ధి చెంది, పాత్రల్లో తన స్థానాన్ని అధిరోహించాడు. యజ్ఞానికి సంకేతంగా, శుద్ధి చెంది, క్రమబద్ధంగా సోముడు దేవతల ఆసనాన్ని చేరాడు. వేల ధారలతో పాత్రను చుట్టుముడుచుకుంటూ, గర్జిస్తూ వడపోతను దాటి ప్రవహించాడు. రాజు సముద్రంలోకి ప్రవేశించగా, నదులు విడివిడిగా పోయినవి. జల తరంగంతో ఏకమై, శాశ్వత శిఖరంపై, భూమి నాభిలో, మహా ద్యౌస్కు ఆధారంగా స్థిరపడ్డాడు. ఆకాశ శిఖరంలా గర్జిస్తూ, ధ్వనిస్తూ, సోముడు పాత్రల్లో కూర్చొని, ఇంద్రుని స్నేహాన్ని కోరాడు. యజ్ఞానికి వెలిగే, మధురమైన, ప్రియమైన సోముడు దేవతలకు తండ్రిగా, సృష్టికర్తగా, సమస్తాన్ని ఆవరించి, అమూల్యమైన ధనాన్ని ప్రసాదించాడు. అతడు శక్తివంతుడై, మత్తు కలిగించే రసంగా ప్రసిద్ధికెక్కాడు. ఆయన గర్జిస్తూ, లక్ష్యాన్ని కోరుతూ, సహస్రధారలతో పాత్రవైపు పరుగెత్తాడు. పసుపు వర్ణుడు మిత్రుని నివాసాల్లో కూర్చొని, నదుల ద్వారా శుద్ధి చెంది, ధారల్లో బలవంతుడిగా నిలిచాడు. నదులలో ప్రథముడై, వాక్కులో ముందుండి, గోవుల మధ్య సంచరిస్తూ, బలంలో ప్రథముడై, మహా సంపదను సంపాదించాడు. తన శక్తితో, వడపోతల ద్వారా శుద్ధి చెంది, బలవంతుడై నిలిచాడు. ప్రేరణ కలిగిన ఈ సోముడు, పక్షిలా విముక్తి పొంది, తరంగంలా ప్రవహించాడు. ఋషివల్ల, సోముడు స్వచ్ఛమైన జ్ఞానంతో, ఇంద్రునికోసం భూమి-ఆకాశాల మధ్య ప్రవహించాడు. ప్రభావంతమైన వస్త్రాన్ని ధరించి, ఆరాధకుని చేరి, ఆకాశాన్ని తాకుతూ, లోకాలలో స్థాపింపబడి, సూర్యుని తెలుసుకుని, మేఘాల ద్వారా పురాతన తండ్రిని పిలిచాడు. తనను ముందుగా గుర్తించిన ఆరాధకునికి మహా రక్షణను ప్రసాదించాడు. అతని అడుగు అత్యున్నత స్వర్గంలో ఉంది; అక్కడి నుంచి సమస్తాన్ని చేరుకుంటాడు. ఇందు, ఇంద్రుని శుద్ధికై ముందుకు వచ్చాడు. స్నేహాన్ని విడిచిపెట్టని మిత్రుడిలా, యువకుడు యువతులతో కలిసినట్టు, సోముడు వంద మార్గాల ద్వారా పాత్రలో ప్రవహించాడు. ఆనందదాయకమైన, జ్ఞానమయమైన, ఫలదాయకమైన ఆలోచనలు సభల్లోకి ప్రవేశించాయి. అవి సోముని కోసం, గీతాలతో, పాల కోసం ఆత్రంగా cows వలె పోయాయి. సోమా, మాకు సమృద్ధిగా, పోషణతో కూడిన ప్రవాహాన్ని ప్రసాదించు. ఇండూ, త్వరగా శుద్ధి చెయ్యి. మాకు ప్రతిరోజూ మూడుసార్లు ప్రసాదించే, ఎప్పటికీ ప్రవహించే, ఫలదాయక, మధుర, వీరత్వాన్ని కలిగించే శక్తిని ప్రసాదించు. మహా ఆలోచనల్లో శ్రేష్ఠుడైన సోముడు, ఉదయాన్నే పిండించబడి, ఆకాశపు ఉదయాలతో ప్రకాశించాడు. గర్జిస్తూ, నదుల పాత్రల్లోకి ప్రవేశించి, మటుకుపాళ్లలోకి పోయి, ప్రేరితులతో ఇంద్రుని హృదయంలోకి ప్రవేశించాడు. ప్రేరితులతో, ప్రాచీన ఋషిలా సోముడు ప్రవహించాడు. ప్రజలతో పాటుగా పాత్రల చుట్టూ గర్జించాడు. త్రితుని పేరును సృష్టించి, మధురమైన మధును ప్రసాదించాడు, ఇంద్ర-వాయు స్నేహాన్ని సాధించాడు. శుద్ధి చెంది, ఉదయాలను ప్రకాశింపజేశాడు; నదుల మధ్య అంతరిక్షాన్ని సృష్టించాడు. సోముడు మూడుసార్లు ఏడు పాళ్లు పిల్చి, పోషణ రసాన్ని ప్రసాదించాడు. అందంగా, మత్తు కలిగించేలా, హృదయానికి శుద్ధి చెంది ప్రవహించాడు. దివ్య నివాసాల్లో శుద్ధి చెయ్యి, సోమా! వడపోత ద్వారా పాత్రలోకి ప్రవహించు. గర్జిస్తూ, ఇంద్రుని కడుపులో కూర్చో, మనుషుల సహాయంతో; ఆకాశంలో సూర్యుని ఉంచు. రాళ్లతో పిండించబడి, సోమా, వడపోత ద్వారా ప్రవహించు; ఇంద్రుని కడుపులోకి ప్రవేశించు. నరుల మధ్య విచక్షణతో మేధావిగా మారి, అంగిరసులకు గోవుల దివారాన్ని తెరిచావు. స్వయంగా శుద్ధిచేసుకునే సోమా, ప్రేరితులు సహాయాన్ని కోరుతూ నిన్ను ఆస్వాదించారు. ప్రకాశవంతమైన రెక్కలవాడు నిన్ను ఆకాశం నుండి తీసికొచ్చాడు, సోమా! అన్ని ఆలోచనలతో అలంకరించబడి. ఏడుగురు ఆవులు, పసుపు వర్ణుని కోరికతో, శుద్ధి అయిన సోముని ధారలతో చుట్టుముడిచాయి. జలాల ఒడిలో, రాయిలు ఋషిని, మహాత్ముడిని, సత్య గర్భంలో వెతికాయి. శుద్ధి అయిన బిందువు శత్రుత్వాన్ని దాటి, ఆరాధకునికి శుభ మార్గాలను సృష్టించాడు. గోవులను సృష్టిస్తూ, మార్గాన్ని నిర్మలపరిచే ఆ ఆనందదాయక ఋషి, ఆటపాటల గుర్రిలా, ప్రాకారాన్ని చుట్టూ ప్రవహించాడు. అన్ని వైపులా వంద ధారలు వెలువడి, తేజోవంతుడిని వెతికాయి; నీటిలా ప్రవహిస్తూ, మందారలో శుద్ధి చెయ్యబడి, ఆవులతో కప్పబడి, మూడవ వెనుక భాగంలో, ఆకాశపు ప్రకాశవంతమైన లోకంలో ప్రవహించాడు. ఈ సంతానమంతా నీదే, దివ్య వంశం నుంచి జన్మించింది; నువ్వే సమస్త లోకాల అధిపతి. ఈ విశ్వమంతా నీ నియంత్రణలో ఉంది, శుద్ధి చేసినవాడా; సోమా, నువ్వే మొదట నివాసాన్ని అధిగమించావు. నువ్వే సముద్రం, సర్వజ్ఞుడవు; ఐదు దిక్కులూ నీకోసం స్థాపించబడ్డాయి. ఆకాశాన్ని, భూమిని ఆలింగనం చేసుకున్నావు; నీ తేజస్సు, సోమా, సూర్యుని వలె ప్రకాశిస్తుంది. వడపోతలో శుద్ధిచేసిన సోమా, దేవతల కోసం శుద్ధి చెయ్యబడ్డావు, ఆకాశమండలంలో స్థాపించబడ్డావు. ఆదికవి ఋషులు నిన్ను పట్టుకున్నారు; నీకోసం సమస్త లోకాలు జత చేయబడ్డాయి. శక్తివంతుడు, గర్జిస్తూ, నిరంతరమైన అడ్డంకిని దాటి పోయాడు; పసుపు వర్ణుడు అడవుల్లో తన చక్రాన్ని స్థాపించాడు. ప్రేరణతో కూడిన ఆలోచనలు కలసి వచ్చాయి; గీతాలు శుద్ధి చేయాల్సిన శిశువును పిండించాయి. సూర్యకిరణాలతో నూలు నేసినవాడు, నిపుణుడిలా, మూడుమార్లు ఆ నూలును విస్తరించాడు. సత్యపు కొత్త ఆజ్ఞలను ముందుకు నడిపిస్తూ, భూతాధిపతి శుద్ధి స్థలాన్ని చేరాడు. నదుల రాజు శుద్ధి చెయ్యబడి, స్వర్గాధిపతి, సత్య మార్గాల్లో ధ్వనితో సంచరించాడు. పసుపు వర్ణుడు, వేల ధారలతో చుట్టుముడుచుకొని, శుద్ధి చెయ్యబడి, వాక్కును ప్రసవిస్తూ, సంపదను ఇచ్చే వాడిగా నిలిచాడు. పరిశుద్ధుడా, మహా తరంగమా, నువ్వు సూర్యునిలా అద్భుతంగా, ఎడతెగని ప్రవాహాలతో పరుగెత్తుతావు. కిరణాలతో శుద్ధి చెయ్యబడి, రాళ్లతో పిండించబడి, బలానికి, ఐశ్వర్యానికి, సంపదకు ప్రవహించావు. పోషణ, బలానికి ప్రవహించు, శుద్ధి చేసినవాడా; గద్దపక్షిలా ఇంటికి చేరినట్టు పాత్రల్లో స్థిరపడు. ఇంద్రునికోసం పిండించబడిన ఆ మత్తు కలిగించే పానీయమే నీ ఆనందం—అది ఉన్నతమైనది, విచక్షణతో కూడినది, ఆకాశానికి స్తంభం. ఏడు సోదరిముద్దలు, తల్లులతో కలసి, కొత్తగా జన్మించిన, అద్భుతమైన, జ్ఞానవంతమైన శిశువు సోముని ప్రసవించాయి. సోముడు, జల గంధర్వుడు, దేవత, మనుషులకు దర్శనమిచ్చే వాడు, సమస్త లోకాల రాజు. సోమా, నువ్వే ఈ లోకాల పాలనచేస్తావు, వృద్ధిని ప్రసాదించేందుకు, ఆకుపచ్చ రెక్కలవాటిని యుక్తి చేసి, వేగంగా ప్రవహించేవాడా. నీకోసం వారు తేనెతో కూడిన నెయ్యి, పాలను పోసేటట్లు చేస్తారు; నీ ఆజ్ఞతో ప్రజలు స్థిరపడతారు. సోమా, నువ్వే మనుషులలో సర్వజ్ఞుడవు; శుద్ధి చేసిన పసుపు వర్ణ బలవంతుడా, అన్నిచోట్ల పరుగెత్తుతావు. మాకు సంపద, బంగారం ప్రసాదించు; లోకాలలో దీర్ఘాయుష్మంతులమై ఉండాలి. గోవులతో సమృద్ధిగా, ధనాన్ని ప్రసాదించే వాడవు, బంగారం కనుగొనేవాడవు, సోమా, వంశాన్ని మోసేవాడవు, లోకాలలో స్థాపించబడ్డావు. నువ్వే వీరుడు, సర్వజ్ఞుడు; మునులు నీకు రాక, స్తుతులు పాడుతారు. తేనె తరంగం, జలాలతో అలంకరించబడి, ఉద్భవించింది. మహా పసుపు వర్ణుడు, జలాలతో కప్పబడి, గర్జిస్తూ ప్రవహించాడు. రాజు, వడపోతే రథంలా, బలాన్ని అధిష్టించి, వేల ధారలతో మహా కీర్తిని పొందాడు. బంధాలను విడదీసి, సంతానాన్ని ప్రసాదిస్తూ, ప్రతి రోజూ జీవితం, దయ, ధనాన్ని అందించాడు. సోమా, ఇంద్రునితో కలసి మాకు సంతానంతో కూడిన ధనం, గుర్రాలు, పశువులు ప్రసాదించు, శుభ మంత్రంతో. ఆ మత్తు కలిగించే పానీయమై, పసుపు వర్ణుడై, కార్యచేయువాడై, రోజుల ఆరంభంలో, జ్ఞానంతో మేల్కొని, ప్రకాశవంతులతో అనుసరిస్తూ, రెండు జనుల మధ్య సంచరించి, మానవుల స్తుతిని, దైవ ధర్మాన్ని కాపాడుతూ ముందుకు సాగాడు. ఇలా సోముడు, తన శుద్ధి, తేజస్సు, ప్రభావంతో, దేవతలకు ప్రియమై, భక్తుల కోరికలు తీర్చుతూ, లోకాలలో పరిపాలకునిగా, సర్వజ్ఞుడిగా నిలిచాడు.