పురాతన ఋషులు, సోమ రసాన్ని పూజిస్తూ, దాని మహిమను హృదయపూర్వకంగా వర్ణించారు. వారు వడపోతలతో కూడిన ఆ ఘనమైన వచనాన్ని చుట్టుముట్టారు. వారి పితృదేవతల యుగయుగాల నియమాన్ని ఒక పురాతన దేవత కాపాడుతున్నాడు. వరుణుడు మహాసముద్రాన్ని అంతకు మించి దూరంగా ఉంచాడు. జ్ఞానులు ఆ ఆదికాలపు స్థాపనను అన్వేషించారు. ఆ సోమ ధారలు వేల ప్రవాహాలతో ఆకాశంలో ధ్వనించుతున్నట్లుగా గంభీరంగా ప్రవహించాయి. వాటి నాలుకలు తేనెవలె మధురంగా ఉన్నాయి; అవన్నీ సమ్మిళితంగా కదిలాయి. సోముని కాంతిరశ్ములు ఎప్పుడూ చురుకుగా ఉంటాయి; ప్రతి అడుగునా అవి పరిమితులను ఏర్పరుస్తూ ఉంటాయి. ఆ ధ్వనించే సోమధారలు తండ్రి, తల్లి కన్నా ఎక్కువగా ప్రతిధ్వనిస్తాయి. అవి శ్లోక కాంతితో ప్రకాశిస్తాయి, ధర్మవ్యతిరేకులను కాల్చి పంపించేస్తాయి. ఇంద్రుని శత్రువులను మాయతో పారద్రోలుతాయి; భూమి, ఆకాశం మీదున్న అంధకారాన్ని శుద్ధి చేస్తాయి. పురాతన ప్రమాణాలనుంచి వచ్చే ఈ ధ్వనులు, శ్లోకవిధానంతో, ఉత్సాహవంతుల మనస్సులో కలుగుతాయి. చెవికికూడని, మాటలేని వారు మాట్లాడరు; దుర్మార్గులు సత్యమార్గాన్ని దాటి పోవరు. వేల ప్రవాహాలతో సోమధారలు వడపోతలో వ్యాపించాయి. కవులు వాక్కును శుద్ధి చేస్తారు; వారు జ్ఞానవంతులు. వీరు రుద్రులు, శక్తివంతులు, అపరాజితులు; స్వయంగా శుద్ధులై, మానవులకు స్పష్టంగా దర్శనమిస్తారు. సత్యాన్ని కాపాడే దేవుడు, హానిచేయలేనివాడు, మేలు చేసే వాడు, హృదయంలో మూడు వడపోతలను స్థాపించాడు. అతడు అన్నింటినీ తెలుసుకుంటూ, అన్ని లోకాలనూ దర్శిస్తాడు. అర్హతలేని వారిని త్రొక్కి, ధర్మవ్యతిరేకులను నాశనం చేస్తాడు. సత్యధార వడపోతలో ఉంచబడింది; నాలుక చివర వరుణుని మాయతో ప్రకాశిస్తుంది. జ్ఞానులు దానిని గుర్తించి, కోరుకుంటారు. అక్కడ ఆ కర్త ప్రవేశిస్తాడు; అతడిని ఎవ్వరూ జయించలేరు. ఒక శిశువు జన్మించి, అడవికి చక్రాన్ని సృష్టించాడు. ఆ ప్రకాశవంతుడు, విజేత, విజయాన్ని సాధించేందుకు ప్రయత్నిస్తాడు. అతడు స్వర్గబీజంతో ఏకమై, పాలతో పోషించబడతాడు. మేము అతని దయ, విశాలమైన ఆశ్రయం, రక్షణను కోరుకుంటాము. ఆకాశానికి ఆధారమైన స్తంభం విస్తరించబడింది. పూర్ణమైన సోమబిందువు ప్రతిదిక్కునా ప్రవహిస్తుంది. మహాకవి భూమి, ఆకాశాన్ని జోడించి, సమతుల్యతతో నిలిపాడు. మహా ప్రవాహం, నైపుణ్యంతో తయారైనది, సోముని తేనె. ఆవుల మైదానం, అదితి యొక్క సత్యం, అన్వేషించబడుతుంది. వర్షాన్ని నియంత్రించేవాడు, ప్రకాశవంతుడు, వృషభాధిపతి, నాయకుడు, వజ్రధారి. ఆకాశం నుండి పాలు, నెయ్యి లభిస్తాయి; సత్య నాభిలో అమృతత్వం పుట్టుకొస్తుంది. దాతలు, ఏకత్వంతో, సోముని ఆనందిస్తారు. మనుష్యులు, స్నేహపూర్వకంగా, వాణితో అతడిని స్తుతిస్తారు. సోమబిందువు గర్జిస్తూ తరంగంతో కలుస్తుంది; ఆ దైవికుడు మానవుల కోసం చర్మాన్ని పోషిస్తాడు. అదితి గర్భంలో బీజాన్ని ఉంచుతాడు; దాని ద్వారా మనకు సంతానం, వంశం లభిస్తుంది. వేల ప్రవాహాలతో అవన్నీ కలిసిపోతాయి; మూడవ ప్రాంతంలో ఫలవంతంగా ఉండాలని కోరుతారు. ఆకాశంలో నాలుగు నాభులు ఉంచబడ్డాయి; అవి హవిస్సులతో, అమృతనెయ్యితో ప్రవహిస్తాయి. అతడు కోరితే తెల్ల రూపాన్ని సృష్టిస్తాడు; సోముని, దాత, అసురుడు, భూమిని తెలుసుకున్నాడు. ధ్యానంతో కొమ్మలతో ఏకమై, సమ్మిళితంగా స్తుతించబడతాడు. ఆకాశానికి బంధనాన్ని అతడు చూశాడు. ఆ తరువాత, ఆవుల గుర్తులతో కూడిన తెల్ల పాత్ర నిపుణంగా పిండబడుతుంది; వేగవంతుడు, విజేత కదిలాడు. ఆరాధకులు మనస్సుతో అతడిని ప్రేరేపిస్తారు; కక్షీవాన్ కోసం, వందలాది ఆవుల సంపద కోసం. నీటితో కలిసిన సోమరసం, ఒడికట్టబడినది, వడపోతలో నిర్బంధం లేకుండా ప్రవహిస్తుంది. కవులచే శుద్ధి చేయబడి, ఆనందదాయకంగా, ఇంద్రునికి తీపిగా మారుము, ఓ పవిత్రుడా. ప్రియమైన సోముడు, నైపుణ్యంతో తయారై, అనేక పేర్లను ధరించి, మహోన్నతుడిగా ఎదుగుతాడు. మహాసూర్యుని రథాన్ని చేరి, అన్ని దిక్కులనూ దర్శిస్తాడు. సత్యనాలుక శుద్ధమవుతుంది; ప్రియమైన తేనె వాక్కు, ఆలోచనల అధిపతి, అపరాజితుడు. కుమారుడు తన తల్లిదండ్రుల అతి యోగ్యమైన పేరును, స్వర్గంలోని తృతీయ స్థానంలో ఉంచుతాడు. క్రింద ప్రకాశించే పాత్రలు, మానవులచే నడిపించబడి, బంగారు పాత్రలో ప్రవహిస్తాయి. అమృతదోహకులు సమీపిస్తారు; మూడు మడులు కలిగిన ఉదయకాలంలో ఆమె ప్రకాశిస్తుంది. రాళ్లతో పిండబడి, ధ్యానంతో శుద్ధి చేయబడి, సోముడు నైపుణ్యంతో భూమి, ఆకాశాన్ని ప్రకాశింపజేస్తాడు. అతని జలధారలు కలిసిపోతూ, తేనె ప్రవాహాలు రోజురోజుకూ పెరుగుతాయి. సోమా! మంగళకరంగా, మనుషులచే శుద్ధి చేయబడి, పాత్రను చుట్టుముట్టు; నీ సుగంధంతో తలపై పరచు. నీ వేగవంతమైన శక్తులతో ఇంద్రునికి ప్రేరణనివ్వు; మాకు ధనం ప్రసాదించు. ఆకాశాన్ని మోయుచున్న, నైపుణ్యంతో తయారైన సోమరసం శుద్ధమవుతుంది; దేవతలు, మానవులు అతడిని స్తుతిస్తారు. పింగళవర్ణుడు, విడిపోతూ, గుర్రంలా శక్తితో నదుల్లో తన శక్తిని వృథా చేయడు. వీరుడు లాగా ఆయుధాలు చేతపట్టి, కీర్తికోసం ఉత్సాహంగా పోటీకి సిద్ధమవుతాడు. ఇంద్రుని మహిమను ప్రకటిస్తూ, జ్ఞానులు అతడిని ప్రేరేపిస్తారు; పిండబడిన బిందువు ప్రేరణతో ఉప్పొంగుతుంది. ఓ సోమా! శుద్ధుడవై, నీ తరంగంతో ఇంద్రుని నివాసాల్లోకి ప్రవేశించు. మేఘంలో మెరుపులా భూమి, ఆకాశాన్ని తడిపించు; ధ్యానంతో మాకు ఎల్లప్పుడూ సంపదను ప్రసాదించు. ప్రపంచాధిపతి, వెలుగును దర్శించి, శుద్ధుడవుతాడు; ఋషియోగ్య సత్యప్రేరణను ఎన్నుకుంటాడు. సూర్య కాంతిలో శుద్ధుడవుతున్న వాడు, ఆలోచనలకు తండ్రి, అనన్య జ్ఞానవంతుడు. గొర్రెల మందలో వృషభంలా, పాత్రను చుట్టుముట్టి గర్జిస్తాడు; నీళ్ల ఒడిలో వృషభంగా శక్తితో ఉప్పొంగుతాడు. ఇంద్రుని కోసం శుద్ధుడవై, ఆనందదాయకుడవై, యుద్ధంలో మాకు విజయాన్ని ప్రసాదించు. పాత్రలో తేనెవంటి సోముడు గర్జిస్తాడు; ఇంద్రుని వజ్రాయుధంలా, అత్యుత్తముడవై ప్రకాశిస్తాడు. అమృతదోహకుడు, నెయ్యితో కలిసిన వాడు, గోవుల్లా పరుగెడతారు. పురాతనుడు, శుద్ధుడవై, గద్దపక్షి ద్వారా ఆకాశం నుంచి తీసుకొచ్చిన వాడు. మథనంతో నడిపించబడి, ఆకాశాన్ని దాటి వస్తాడు; తేనెతో యువకుడవై, మనస్సులో ఉలికిపడి, ఉత్సాహంతో పిండబడి ప్రవహిస్తాడు. ఆ పురాతన, నవీన బిందువులు మాకు భాగ్యాన్ని ప్రసాదించడానికి, ధన్యమైన పొలాల్లో ప్రవహించాలి. దర్శనార్హులు, గుర్రాల్లా వేగవంతులు, ఆహుతుల ఆనందాన్ని ఆస్వాదించేవారు. ఈ జ్ఞానబిందువు, ఎల్లప్పుడూ విజేతగా, మాకు శుద్ధుడవై ప్రసాదించబడతాడు; అనేక మనస్సులచే స్తుతించబడతాడు. అతడు సత్త్వస్థానంలో బీజాన్ని ఉంచి, విశాలమైన గోవుల మందిరాన్ని నింపుతాడు. నైపుణ్యంతో తయారైన సోమరసం స్వర్గానికి శుద్ధమవుతుంది; గొప్పది, అపరాజితుడు, వరుణుడు పిలవబడతాడు. మిత్రుడు తెగల్లో నడుమ, యజ్ఞయోగ్యుడు, వృషభంలా గర్జిస్తూ ఉంటాడు. రాజు, వాక్కును ఉత్పత్తి చేస్తూ, నీటితో ఆవృతుడై, గోవులను చేరుకుంటాడు. శుద్ధుడై, శత్రువులను, బంధాలను పట్టుకుని, దేవతల సమూహంలో చేరుతాడు. సోమా! నీవు మానవులచే ఇంద్రునికి పోయబడతావు; తరంగాలచే దర్శింపబడుతూ, ఋషియై, వృక్షంలో శుద్ధుడవుతావు. నీ ప్రవాహాలు అనేకం, వేల గుర్రాలు, నీ యుగాలు సమూహాలను తీసుకువస్తాయి. దేవకన్యలు, జ్ఞానవంతులు, నీళ్లలో కూర్చొని సోముని మధ్యలో విడిపిస్తారు. వారు అతడిని గృహస్థంభానికి ప్రేరేపిస్తారు; శుద్ధుడైన వాడి చిరకాల అనుగ్రహాన్ని కోరుతారు. సోముడు, గోవులు, రథాలు, బంగారం, సూర్యకాంతి, నీరు, వెయ్యిరకాల విజయాలను ప్రసాదిస్తూ శుద్ధుడవుతాడు. దేవతలు అతడిని ఆనందదాయకమైన, మధురమైన బిందువుగా, పానానికి తయారుచేశారు. ఈ నిజమైన ధనాలను, ఓ శుద్ధ సోమా, మాకు ప్రసాదించు; ధనాన్ని ప్రసాదించు. శత్రువులను సమీపమై ఉన్నా, దూరమై ఉన్నా సంహరించు; మాకు విశాలమైన గోవుల మైదానాలు, భయరహిత రక్షణను దయచేయు. ఈ బిందువులు, ఆహ్వానించకుండా కూడా, మాకు ప్రవహించాలి; వెలుగుతో, పిండబడి, మహాస్వర్గానికి. పోషక ప్రవాహాలు మాకు వ్యాపించాలి; శత్రువులు పారిపోవాలి; ఆర్యుల శత్రువులు నాశనమవాలి; మన మనోభిలాషలు నెరవేరాలి. ప్రవహించే బిందువులు మాకు ధనం ప్రసాదించాలి; వాటితో మేము వేగవంతమైన గుర్రాలను పట్టుకోగలము. మామూలు మానవుడి దాచినదాన్ని మేము దాటి, అన్ని రకాల సంపదను పొందాలి. సోముడు తన శత్రువులకే శత్రువు; ఇతరుల శత్రువులకూ శత్రువు; అతడు నక్కవంటి వాడు. ప్రవహిస్తూ, దాహం నిన్ను అధిక్రమించనివ్వకు; ఓ శుద్ధ సోమా, దుర్జయులను సంహరించు. ఆకాశంలో నీ నాభి; నీవు అత్యున్నత స్థానం అధిగమించావు. భూమి ఒడ్డున నీ కొమ్మలు పెరిగాయి. రాళ్లతో, ఆవు చర్మంపై నిన్ను పిండుతారు; నీళ్లలో, జ్ఞానులు చేతులతో నిన్ను పాలు దోహరించినట్లు పిండుతారు. ఇలా సోమరసం, తన మహిమతో, ప్రవహిస్తూ, భూతాలన్నిటికీ ఆనందాన్ని, శుద్ధిని, ధనాన్ని, సంతానాన్ని, రక్షణను ప్రసాదిస్తూ, దేవతల స్తుతికి పాత్రమవుతాడు.