ఒకప్పుడు, సోమ దేవుడు, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, రాళ్లతో నలిపి పవిత్రతను పొందాడు. అతని రసాన్ని పాత్రలో నిలిపాడు. ఈ ప్రకాశవంతమైన, మహత్తరమైన శక్తులు ధర్మనదులవలె నిరంతరం ప్రవహించాయి; అవి ధనసంపదను, పశుసంపదను కలిగించేవిగా వెలిసాయి. ఇంద్రుని కోసం నలిపిన సోమరసం, తలపై పెరుగు పొంగినట్లు, వడపోతలోంచి ప్రవహించింది. ‘‘ఓ సోమా! అతి మధురమైనవాడా, ధనసంపద కోసం, దేవతలకు అత్యంత ప్రీతికరమైన ఉల్లాసాన్ని వడపోతలో ప్రవహించు’’ అని ప్రార్థించారు. పింగళవర్ణులైన, వేగవంతమైనవారు నీకు శుద్ధి కలిగించారు; నీ ఉల్లాసరసాన్ని ఇంద్రునికి అందించడానికి నీటిలో ప్రవహింపజేశారు. ‘‘సోమా! నీవు బంగారు వర్ణంతో, అశ్వాలతో, పశువులతో, వీరులతో కలసి ప్రవహించు; పశుసంపదను కలిగించు’’ అని పిలిచారు. వడపోతల్లో, బహుమతులలో ఉత్తమునిగా, ఇంద్రుని కోసం అత్యంత ఉల్లాసాన్ని పోయించు. ఋషులు తమ ధ్యానంతో, సహాయాన్ని కోరుతూ, ఈ కవి-సోమాన్ని శుద్ధి చేస్తున్నారు; అతడు గర్జిస్తూ ప్రత్యక్షమవుతున్నాడు. జ్ఞానులు తమ ధ్యానంతో అమృతనదివలె ప్రవహించే, శక్తివంతమైన సోమాన్ని ఘనంగా ప్రకటిస్తున్నారు. ‘‘దివ్యజీవంతో ప్రవహించు, నీ ఉల్లాసం ఇంద్రునిని చేరాలి; నీ ధర్మబలంతో వాయువుని చేరాలి’’ అని కోరారు. ‘‘ఓ సోమా! ధనంలో, కీర్తిలో ఆనందించు; ప్రియమైనవాడా, ప్రకాశవంతుడా, సముద్రంలో ప్రవేశించు’’ అని పిలిచారు. ప్రవహిస్తూ, శత్రువులను త్రోసివేయు; అపవిత్రులను పక్కన పెట్టు. ప్రకాశవంతమైన సోమరసపు బిందువులు ప్రవహిస్తూ, సర్వజ్ఞతను ఆవరించాయి. వేగంగా, ప్రకాశవంతంగా ప్రవహిస్తున్న బిందువులు శత్రు బలాలను సంహరించాయి. ఆ సోమం ఆకాశం నుండి, మధ్యలో నుండి, భూమి శిఖరంపైకి ప్రవహించింది. ‘‘పవిత్రమైన సోమా! విఫలతలను నిలిపివేయు; అసురులను నాశనం చేయు’’ అని పిలిచారు. సోముడు గర్జిస్తూ, అసురులను త్రోసివేస్తూ, పరమమైన, ప్రకాశవంతమైన శక్తిని ప్రసాదించాడు. ‘‘దేవతల ధనాన్ని, భౌతిక ధనాన్ని మాకు ప్రసాదించు; అన్ని మనసులోని కోరికల్ని నెరవేర్చు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ మహోన్నత సోమా! నీవు ప్రకాశవంతుడవు; మహా దేవుడవు; నీవు నీ ప్రతిజ్ఞలో స్థిరుడవు; నీవు మహా ధర్మాన్ని నిలబెడతావు. నీ బలము, నీ ఉల్లాసము, నీ ఆనందము అన్నీ మహోన్నతమైనవే; నీవు మహోన్నతులలో మహోన్నతుడవు’’ అని వర్ణించారు. ఓ సోమా! గర్జించే అశ్వంలా, పశువులను కలిపి, దూరం నుండైనా ధనాన్ని పెంచు. వేగవంతమైన, పశు సంపదను, అశ్వ సంపదను కలిగించే, ప్రకాశవంతమైన వీర సోమాలు ప్రవహించాయి. అవి సత్యంలో జీవిస్తూ, చేతుల మధ్య శుద్ధి అవుతూ, స్థిరమైన ప్రవాహంలో ప్రవహించాయి. ఈ సోమాలు, దివ్యమైనవి, భౌతికమైనవి, మధ్యలోనివి కూడా, ఆరాధకుని కోసం ప్రవహించాలి. సర్వజ్ఞుడైన ప్రవాహవంతుడి ప్రవాహాలు సూర్యకిరణాలవలె విరబూశాయి. నీవు ఆకాశంలో జెండా ఎగురవేసినట్లు, అన్ని రూపాల్లో సంచరిస్తూ, సముద్రంలా విస్తరిస్తావు. ప్రవహిస్తూ, నీవు వాక్కును అన్వేషిస్తావు; దేవునిలా, సూర్యునిలా గర్జిస్తావు. వడపోతలో ప్రవేశించిన బిందువు, ఋషుల ధ్యానంలో ప్రీతిపాత్రుడై, అశ్వాన్ని రథికుడిలా విడుదల చేస్తాడు. నీ తరంగం వడపోతను చుట్టి ప్రవహించి, సత్య గర్భంలో స్థిరపడింది. ‘‘దేవతలకు అత్యంత ప్రీతికరమైన ఉల్లాసం వడపోతలో మాకు ప్రవహించాలి; ఇంద్రునికి పానార్థమై రావాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘నీ ప్రవాహంతో బలాన్ని ప్రసాదించు; జ్ఞానులచే శుద్ధి చేయబడుతూ, ప్రకాశంతో పశువులను చేరుకో’’ అని కోరారు. శుద్ధి చెందుతూ, కవి మార్గాన్ని సృష్టించాడు; ప్రజలకు శక్తిని ప్రసాదించాడు; పింగళవర్ణులతో వేగవంతుని విడుదల చేశాడు. దేవతలకు కానుకలను ఇచ్చేవాడవై, ప్రకాశవంతుడవై, వేగవంతులతో కలిసి, శుద్ధి చెందిన బిందువు ఇంద్రుని నివాసానికి వెళ్లింది. ఆ బిందువులు, ప్రేరేపింపబడి, సముద్రాన్ని దాటి వేగంగా పరుగెత్తాయి; ధ్యానంతో నడిపించబడి ప్రవహించాయి. శుద్ధి చెందిన ప్రవాహాలు, బిందువులు సముద్రాన్ని చేరాయి; అవి సత్య గర్భానికి చేరుకున్నాయి. ‘‘ఓ శక్తిమంతుడా! నీ బలంతో అన్ని ధనాలు మమ్మల్ని చుట్టుముట్టు; వీరత్వంతో కూడిన ఆశ్రయంతో మమ్మల్ని రక్షించు’’ అని ప్రార్థించారు. అగ్ని, గాయకులతో కలిసి, సముద్రంలో స్థాపించబడినప్పుడు, విత్తనాన్ని కొలిచాడు. వేగవంతుడు సత్య గర్భంలో స్థిరపడినప్పుడు, అవివేకులను వదిలిపెడతాడు. జ్ఞానులు తెలుసుకోవాల్సినవాడిని కోరుతారు; చైతన్యవంతులు ఎదురుచూస్తారు; అవివేకులు దిగజారిపోతారు. ఇంద్రునికి, మరుతులకు, ‘‘ఓ బిందువా! శుద్ధి చెందు, అతి మధురుడవై, సత్య గర్భంలో స్థిరపడినవాడవై’’ అని ప్రార్థించబడింది. ఇలా సోమరస ప్రవాహం, దేవతలకు ప్రీతికరంగా, భక్తులకు ధనసంపదను, శక్తిని, రక్షణను ప్రసాదిస్తూ, సత్యాన్ని, శుద్ధిని, అమృతత్వాన్ని ప్రతిఫలిస్తూ సాగింది.