సోమ దేవుని మహిమను వర్ణిస్తూ ఋగ్వేద మంత్రాలు మన ముందుకు ఒక పవిత్రమైన దృశ్యాన్ని తీసుకొస్తున్నాయి. ఆ గోవులు, తమ ప్రియమైనవారిని పిలిచిన మహిళలా, సోముని కోసం మ్రోగుతున్నాయి. అవి, యజ్ఞరూప రేసుకు, తమ నిర్ణీత స్థలానికి చేరుకున్నట్లుగా వస్తున్నాయి. "ఓ సోమా! దాతలకు, నాకు ప్రకాశవంతమైన కీర్తిని ప్రసాదించు. చిరకాల జ్ఞానాన్ని, ఖ్యాతిని అనుగ్రహించు" అని ప్రార్థనలుంటాయి. పండితులు వడిపిన సోమ రసాలు, నీటి అలలవలె, అడవుల్లో సంచరించే మేకల వలె ప్రవహిస్తున్నాయి. పసుపు వర్ణంలో ప్రకాశించే ఆ సోమరసం, ధర్మ ప్రవాహంతో కూడి, పాత్రలు నిండేలా ప్రవహిస్తుంది. ఇది ఆగని సంపదను, గోవులను తెచ్చిపెడుతుంది. ఈ సోమరసం, ఇంద్రుడు, వాయువు, వరుణుడు, మరుత్ దేవతలు, విష్ణువు కొరకు పిండబడుతుంది. మూడు స్వరాలు వినిపిస్తాయి—గోవుల మ్రోగులు, పాలు ఇస్తున్న ఆవుల పిలుపులు, పసుపు సోముని గర్జన. బ్రహ్మణుల ప్రార్థనలు ప్రతిధ్వనిస్తూ, సత్యమాతలు ఆ పరమపవిత్రమైన దివ్యశిశువును శుభ్రపరుస్తారు. "ఓ సోమా! అన్ని వైపులా నుండి, వేల సంపదలతో కూడిన నాలుగు సముద్రాలను మాకు ప్రసాదించు" అని ప్రార్థన జరుగుతుంది. వడిపిన సోమరసం, వడపోత ద్వారా ముందుకు సాగుతుంది. తన బలంతో కఠినమైన అడ్డంకులను ఛేదిస్తూ ప్రవహిస్తుంది. ఇంద్రుడు, వాయువు, వరుణుడు, మరుత్, విష్ణువు కోసం ఈ సోమరసం ప్రవహిస్తుంది. గోబలాదులు, మరొక బలవంతుడితో కలసి, రాళ్లతో సోమను పిండుతారు; వారి శక్తితో పాలను పొందుతారు. ఇతడు త్రితకు ఆనందంగా మారుతాడు, ఇంద్రునికి ఉల్లాసాన్ని ప్రసాదిస్తాడు; పసుపు సోముని అనేక రూపాలతో అలంకరించబడతాడు. ప్రిశ్ని మాతలు, అమృత శిఖరాన్ని లాగుతారు; అది అందమైన, అత్యంత ప్రియమైన నివేదన. ఒకే మనసుతో, ఆగని గీతాలు అతని వైపు ప్రవహిస్తాయి; గోవులు ఉత్సాహంగా మ్రోగుతుంటాయి. "పవిత్రికరించు సోమా! వడపోతతో మాకు విశాలమైన సంపదను తెచ్చిపెట్టు, దానివల్ల మాకు వెలుగు ప్రసాదించు," అని ప్రార్థించబడుతుంది. "ఓ ఇందు! సముద్రాన్ని చేరేలా ఉప్పొంగు, అన్నింటిని కదిలించు; నీ బలంతో మాకు సంపదను ధారాపోస్తూ ఉండు." "ఓ వీర సోమా! మేము కూడా నీతోపాటు యుద్ధంలో శత్రువులను జయించుదాం; మనకు కావలసిన ధనసంపద కలగాలి." సోమరసం, శక్తిని ఆశిస్తూ, బహుమతిని కోరుతూ ముందుకు సాగుతుంది; ముని, ధర్మాలను, ఆయుధాలను తెలిసినవాడు. గీతలతో మేము పవిత్రమైన, ఉప్పొంగుతున్న సోముని, ప్రజలాధిపతిని, పంపుతాము. ప్రజలు అందరూ, ఆ ధర్మాధిపతి సోముని నియమంలో, పవిత్రమైన, బలమైనవాడిలో విశ్వాసాన్ని ఉంచారు. వడిపిన సోమరసం, రథసారథిలా పంపించబడింది; వేగవంతమైనది మార్గాన్ని ఎక్కింది. ఆ సోమరసం, జాగృతమైన అగ్ని వలె, దివ్యవీర్యంతో తీపి తీపిగా నిండిన పాత్రవైపు ప్రవహిస్తుంది. పవిత్రికరించు సోమా! మాకు పురాతన వెలుగులను ప్రసాదించు; జ్ఞానాన్ని, నైపుణ్యాన్ని అనుగ్రహించు. సత్యవంతుల చేతుల్లో పవిత్రతను పొందుతూ, వయస్సు లేని పాత్రలో ప్రవహిస్తాడు. సోముడు, పూజకునికి, స్వర్గీయ, భౌమ, మధ్యలో ఉన్న అన్ని రకాల ధనాలను శుద్ధి చేస్తాడు. గుర్రపు వంశంలో జన్మించిన, గోవులను కోరే సోముడు, పరమాకాశాన్ని చేరి, వీరత్వాన్ని, శక్తిని ప్రసాదించే ప్రభువు అవుతాడు. పిండబడిన, బలమైన సోమరసం, పానార్థంగా వడపోతలో ప్రవహిస్తూ, రాక్షసులను పారద్రోలే దైవత్వాన్ని కలిగి ఉంటుంది. వడపోతలో వివేచనతో, పసుపు సోముడు, శక్తివంతుడై, తన గర్భాశయాన్ని 향ించి గర్జిస్తూ పరుగెత్తుతాడు. శుద్ధమైన, బలవంతుడైన సోముడు, ప్రకాశించే స్వర్గలోకాల్లో పరుగెత్తి, అసురులను సంహరించి, అపరాజిత ఆశ్రయాన్ని చేరుతాడు. ఆ పవిత్ర సోముడు, త్రిత యొక్క శిఖరంపై, తన బంధువులతో, సూర్యునితో కలసి ప్రకాశిస్తాడు. ఆ బలవంతుడు, వేదనిచ్చిన సోముడు, వృత్రుని సంహరించి, ఆరాధకులకు విశాల స్థలాన్ని ప్రసాదిస్తూ, గుర్రంలా శక్తివైపు పరుగెడతాడు. ఆ దేవుడు, మునివిచ్చిన ప్రేరణతో, మహిమతో, ఇంద్రునికోసం పాత్రలవైపు పరుగెడతాడు. ఈ బలవంతుడు, రథంలా, అలసట లేకుండా, రక్షణలతో కూడి, వేల బహుమతులను అందుకునేందుకు ప్రవహిస్తున్నాడు. ఈ పసుపు సోముడు, త్రిత ముద్దుగుమ్మగా, రాళ్లతో పిండబడి, ఇంద్రునికి పానార్థంగా ప్రసాదించబడతాడు. పది ప్రకాశవంతమైన వేళ్లు ఈ పసుపు సోముని శుద్ధి చేస్తాయి; వాటితో అతన్ని ఉల్లాసానికి అలంకరిస్తారు. ఇతడు, మనుషుల మధ్యలో, సమాజాల్లో గద్దపక్షిలా కూర్చుంటాడు; ప్రియురాలిని చేరే ప్రియుడిలా ముందుకు సాగుతాడు. ఉల్లాసాన్ని కలిగించే ఈ రసం, స్వర్గశిశువు, తనను తాను వ్యక్తీకరించుకుంటూ, ఆశ్రయంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. వడిపిన, పసుపు సోముడు, పానార్థంగా, శక్తివంతుడై, ప్రియమైన గర్భాశయాన్ని 향ించి అరుస్తూ పరుగెడతాడు. "ఓ ప్రేరణతో నిండినవాడా! మధురమైన తేజస్సుతో, దేవతలు 'ఇతడు వచ్చాడు' అని పలికే చోటికి పరుగెట్టు," అని ప్రార్థన. "శుద్ధికాని దానిని శుద్ధి చేస్తూ, ప్రజలను నడిపిస్తూ, చీకటి తొలగిస్తూ, పరమాకాశపు వర్షాన్ని కురిపించు" అని మనం ఆ సోముని కీర్తించుకుంటాం. ఇలా సోముని మహిమ, ప్రవాహం, పవిత్రత, దైవత్వం, మరియు ఆయన ద్వారా ప్రసాదించబడే సంపద, కీర్తి, విజయం, ప్రజలకు వెలుగు, రక్షణలు ఈ మంత్రాలలో సాక్షాత్కారమవుతాయి.