ఇది సోమ కథ. శక్తివంతమైన, ప్రవహించే సింధు నది, దూడను ఆశ్రయించే ఆవుల్లా, చేతుల్లోకి చేరింది. శుద్ధి చెందిన, ప్రియమైన, ఉల్లాసాన్ని పంచే, గర్జించే సోమरसము ఇంద్రునికి ఎంతో ఇష్టమైనది; అది శత్రువులను నాశనం చేస్తుంది. ఈ శుద్ధులైన సోమాలు, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, శత్రువులను తొలగిస్తారు; వారు నిస్సందేహంగా నూతనంలో కూర్చుంటారు. ఒక ఋషి తనను తాను విస్తరించుకుని, నదిలోని తరంగంపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, అందరూ కోరుకునే కార్యాన్ని మోస్తున్నాడు. ఐదు వంశాలు, తమ బంధువులతో కలసి, తమ స్వరాలతో నూతనాన్ని శుద్ధి చేస్తారు. దేవతలందరూ ఈ మహోన్నత సోమరసంలో ఆనందిస్తారు, అతను ఆవుల వస్త్రాన్ని ధరించినప్పుడు. నూతనంలో పిండిన సోమము తన పై వస్త్రాలను విడిచిపెట్టి, తన సహచరునితో కలసి పరుగెడతాడు. ఈ సోమము, పవిత్రంగా, యువకుడిగా, వివస్వత్ సంతానంలా, తన బంధువులతో కలిసి, ఆవులను వడపోసే వడిలో శుద్ధి చేసుకుంటాడు. అడ్డంకులను దాటి, సంకుచిత మార్గాల్ని అధిగమించి, ఆవుల సంపదను వెతుకుతూ, తనను తెలుసుకునే వాడిని ఉత్తేజపరిచేలా చేస్తాడు. ప్రవాహాలు కలిసి, పోషకుని శుద్ధి చేస్తూ, వేగంగా ప్రవహించే వాటి వెనుకాడును పట్టుకుంటాయి. సోమా! నీవు ఆకాశ, భూముల్లోని అన్ని ధనాలను తాకావు; ఇక్కడి సంపదను అందుకో. ఈ జ్ఞానవంతుడైన, సూక్ష్మమైన సోమము, వేగవంతమైన రథాలతో, ఇంద్రుని నైవేద్యాన్ని కోరుకుంటూ ముందుకు సాగుతున్నాడు. అతడిని అనేకమంది, తమ మనస్సుతో, మహా దివ్యత్వానికి, అమరులు నివసించే స్థలానికి, స్తుతిస్తారు. నూతనాల ప్రేరణతో, ప్రకాశవంతమైన మార్గంలో, అతడిని ముందుకు నడిపిస్తారు. అతడు తన కొమ్ములను వణికిస్తూ, పశుశ్రేష్ఠుడైన యువకుడిలా, బలాన్ని, ఉత్సాహాన్ని మోస్తూ సాగిపోతాడు. బంగారు అలంకారాలతో, ప్రకాశించే కిరణాలతో, వేగంగా పోయే సోమము, నదుల అధిపతిగా అవతరిస్తాడు. ధనరాశులను ఆస్వాదిస్తూ, కఠినమైన మార్గాలను దాటి, పాత్రలలోకి దిగిపోతాడు. శుద్ధి చేయవలసిన ఈ సోమాన్ని, ధాన్యాలు బలంగా వడిపోతూ శుద్ధి చేస్తాయి. పదివేలు, ఏడుమనస్సులు, అత్యంత ఉల్లాసకరమైన ఈ సోమాన్ని, తన ఆయుధంతో శుద్ధి చేస్తాయి. నైపుణ్యంతో కూడిన పిండివారులు, నీటిలా వేగంగా ప్రవహించే సోమరసాన్ని నీ ఆనందార్థం పోశారు. జ్ఞాన మార్గాన్ని ఆశ్రయించి, ఆవులను కోరుతూ, ఉల్లాసకరమైన పానీయంతో మేము కలిసాము. నీటిలో అందరికీ అందని, దాటి వెళ్లడానికి కష్టమైన సోమాన్ని వడిపోసి, ఇంద్రుని కోసం శుద్ధి చేయండి. శుద్ధికర్త మనస్సుతో, సోమము వడిలో ప్రవహిస్తూ, సంకల్పంతో తన స్థానంలో కూర్చుంటాడు. భక్తితో, సోమరసపు చినుకులు నీకోసం, ఇంద్రా, మహా నైవేద్యానికి ప్రవహించాయి. శాశ్వత స్వరూపంతో శుద్ధి అవుతూ, సోమము అన్ని వైభవాలలో ప్రవహిస్తూ, వీరుడిలా ఆవుల మధ్య నిలుస్తాడు. ఆకాశపు పుష్టికరమైన పర్వతశ్రేణిలా, వడిపోసిన సృజనాత్మక సోమము వడిలో స్వేచ్ఛగా ప్రవహిస్తుంది. సోమా! నీవు జ్ఞానవంతుడవు, నీ స్వప్రాణంలో శుద్ధి చేసుకుంటూ, ఆవర్తనాన్ని తొలగించి, జలాలను ప్రవహించనివ్వు. నదులు దిగువకు ప్రవహించేటట్లు, అడ్డంకులను తాకుతూ, నూతనాలపై వేగంగా సోమ ప్రవాహాలు వచ్చాయి. బాగా పిండిన చినుకులు, వర్షంలా భూమిపై పడుతూ, ఇంద్రుని వైపు పరుగెత్తాయి. ఉల్లాసాన్ని పంచే, ఆనందదాయకమైన సోమము వడిలో ప్రవహిస్తూ, రాక్షసులను నాశనం చేస్తూ, దివ్యమైన కార్యాన్ని చేస్తాడు. పాత్రల్లోకి పరుగెత్తి, శుద్ధికర్త చుట్టూ పోసి, యజ్ఞాలలో స్తోత్రాలతో వృద్ధి చెందుతాడు. సోమా! నీవు మూడు ప్రకాశవంతమైన లోకాలను మించిపోతావు; పైకి ఎగసి, ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తావు; ఆశతో, సూర్యుని ప్రేరేపిస్తావు. ఋషులు పాడారు, యజ్ఞకర్తలు శిఖరంలో, నీ దృష్టికి ఇష్టమైనదాన్ని సమర్పించారు. బలమైన నీను, మేధావులు తమ మనస్సుతో శుద్ధి చేస్తారు, దివ్యత్వాన్ని కోరుతూ సహాయాన్ని కోరుతారు. తేనెపోటు ప్రవాహం, స్థానంలో స్థిరపడుతూ, సత్యానికి, పానానికి అందంగా ఉండనివ్వు. పిండిన సోమము, పర్వత శిఖరాల చుట్టూ శుద్ధికర్తలో ప్రవహిస్తూ, అన్ని ఆనందాలలో నీవు ఉంటావు. నీవే ఋషి, నీవే కవి, మధురమైనవాడు, ఉల్లాసదాయకమైన రసంలో జన్మించినవాడు; అన్ని ఆనందాలలో నీవే ఉంటావు. దేవతలందరూ కలసి నీ పానాన్ని కోరికతో కోరారు; అన్ని ఆనందాలలో నీవే ఉంటావు. అన్ని అభిలషిత ధనాలను తన చేతుల్లో ఉంచుకున్న వాడు నీవే; అన్ని ఆనందాలలో నీవే ఉంటావు. విశాలమైన భూమి, ఆకాశాలను తల్లి లా పీల్చిన వాడు నీవే; అన్ని ఆనందాలలో నీవే ఉంటావు. ఇలా సోమము ప్రవహిస్తూ, శుద్ధి అవుతూ, దేవతలకు ఆనందాన్ని, బలాన్ని, పుష్టిని పంచుతూ, యజ్ఞాలలో అమరుల ఆశీర్వాదంగా నిలుస్తాడు.