ఒక పవిత్రమైన ఉదయపు వేళ, ఋషులు, యజ్ఞకారులు, తమ హృదయపూర్వక వాక్యాలను అగ్నిదేవునికి అర్పిస్తూ, ఆయన మహిమను గాఢంగా స్మరించుకున్నారు. ఆ అగ్ని యజ్ఞవిధులను అభివృద్ధిచేసేవాడు, దాతృత్వముతో నిండినవాడు, మహాశక్తిశాలి వంశజుడు. ఆయనను స్తుతిస్తూ వారు తమ వాక్యాలను నడిపించారు. వారు అనుభవించిన అగ్ని, ఒక శిల్పి తన చేతులతో మణిపుష్పాన్ని తీర్చిదిద్దినట్లు, దేవతామహిమతో ఏర్పడినవాడు. దేవతలలో అగ్ని ప్రభావశాలి, అందరి కంటే గొప్పవాడు; ఆయన సమస్త మహిమాన్వితులను మించిపోయాడు. ఆయన మన యజ్ఞంలో భాగ్యాలను, వరాలను తీసుకురావాలని ప్రార్థించారు. అందరి పురోహితులలో అతి ప్రసిద్ధుడైన పురాతనుడైన అగ్ని యజ్ఞాలలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాడు. ఆయన స్వచ్ఛమైన జ్వాలలతో, ప్రతి ఇంటిలో పెద్దవాడిగా ప్రకాశిస్తూ, విశ్వంలో ప్రతిధ్వనిస్తూ వెలిగిపోతాడు. ఆయనను తేలికగా పరుగెత్తే గుర్రంలా, మానవులను దారి చూపించే మిత్రుడిలా, ప్రేరణ కలిగించే మహాశక్తివంతుడిగా కీర్తించారు. వారు అర్పణలతో నిండిన వధువులు స్వరాలను అగ్నికి పంపారు; అవి వాయుదేవుని ప్రదేశంలో స్థిరంగా స్థాపించబడ్డాయి. ఆ త్రిపుటికవచితమైన పవిత్రదర్భాసనంపై, నీళ్ళు కూడా తమ అడుగులను ఉంచాయి. దాతృత్వముతో నిండిన ఆ దేవుని అడుగు, అపరాజేయ సహాయాలతో, శుభప్రదంగా, సూర్యుడిలా దర్శించదగినదిగా వెలుగొందింది. ఓ అగ్ని! నీ ఘృతసంకల్పాలతో, ప్రకాశమంతుడవైన దేవా, నీ జ్వాలతో దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురా, యజ్ఞాన్ని అంగీకరించు. తల్లులు, దేవతలు, అంగిరసులు నిన్ను జన్మించించారు; నీవు మునివరుడవు, అమరుడవు, హవిస్సును మోసేవాడవు. నీవే జ్ఞానవంతుడవు, మునివరుడవు, ప్రేరితుడవు, హవిస్సును మోసే శ్రేష్ఠదూతవు. "నాకు పశువు లేదు, హవిస్సును దాచిపెట్టే భాగం లేదు; అయినా నా శక్తికి తగ్గదానిని నీకు అర్పిస్తున్నాను" అని ఋషులు అగ్నికి వినయంగా తెలిపారు. "ఏ వనరాలను నీ కోసం సమర్పిస్తామో, అవన్నీ అంగీకరించు, ఓ అగ్నిదేవా!" అని ప్రార్థించారు. "ఉపజిహ్వికా తినేవాటైనా, పిట్ట తాకినదైనా, అవన్నీ నీకు ఘృతంగా మారాలి." మనస్సు, ధ్యానంతో అగ్నిని ప్రోద్భలపరచే మానవుడు, దేవతలతో కలిసి ఆయనను స్తుతిస్తాడు. అగ్ని, మార్గాలను ఉత్తమంగా తెలిసినవాడు, ధర్మసూత్రాలను తనలో స్థాపించుకున్నవాడు; ఆయన మహిమాన్వితుడికి కీర్తనలు సమర్పించబడ్డాయి. దివోదాసుని కుమారుడైన అగ్ని, దేవతలు తమ యాత్రలో ఆయనవైపు తిరిగారు; ఆయన తన తల్లి భూమిని ఆనుకుని, ఆకాశశిఖరంపై నిలబడ్డాడు. ప్రజలు ఆయనను చూసి భయపడతారు; ఆయనను స్మరించే వారు, ఆయనను వేలాది ధనసంపదలకు అధిపతిగా, కీర్తితో నిండినవాడిగా భావిస్తారు. అగ్ని యందు ఆశ్రయించినవారికి, ఆయన సంపదను ప్రసాదిస్తాడు; సేవించే మానవుడు వీరపుత్రుడిని, కీర్తిగానుడిని, సహజంగా సహస్రపోషకుడిని పొందుతాడు. అతడు శత్రు కోటలను దాటి, విజేతగా అవతరిస్తాడు; అపరిమితమైన కీర్తిని పొందుతాడు. అగ్నిలో మనం కోరినవన్నీ ఎల్లప్పుడూ ఆశిస్తాం. ప్రజలకు ఆనందాన్ని పంచే అగ్ని, సర్వధనాలను ప్రసాదించేవాడు; ఆయనకు మధురమైన పాత్రలు అంకితమవుతాయి. కీర్తిగాంచిన యువకులు, గుర్రాల్లా యజ్ఞంలో పాల్గొంటారు; ఓ అగ్ని! సంతానాన్ని, వంశాన్ని ప్రసాదించు; దాతల ధనాన్ని ప్రసాదించు. అతి మహత్తరుడైన, ఋతాన్ని నిలుపుకునే, ప్రకాశించే అగ్ని దేవుని స్తుతించండి. ఆయన వీరపురుషులకు ప్రసిద్ధుడవాడు, ప్రేరేపితుడవాడు; ఆయన సమీపానికి పిలవబడితే, సంపదతో కూడిన అనుగ్రహాన్ని ఇస్తాడు. అతను మిత్రుడిలా, ఆతిథ్యపూర్వకుడిగా, రథాలకు దారి చూపించే అగ్నిగా, అందరి హృదయానికి చేరువవుతాడు. ఉదయించే, అస్తమించే, ధనాన్ని తెలిసిన, యజ్ఞయోగ్యుడైన అగ్ని ముందుకు సాగిపోతాడు; జ్ఞానమార్గంలో ప్రయాణించేవారికి ఆయన మార్గాలు సులభంగా ఉంటాయి. అతను మంచి పురోహితుడు, సక్రమంగా యజ్ఞాలు నిర్వహించేవాడు; ఆయన మన వద్ద నుండి దూరంగా వెళ్లిపోకూడదు. "ఓ అగ్ని! మా సత్యవచనాల వలన, ఇతర దేవతల వలన కూడా నీవు హానిని పొందకూడదు. పేదవాడు కూడా నిన్ను దూతగా కోరుకుంటాడు; నీవు పిలవబడేవాడవు, సక్రమంగా యజ్ఞాలు నిర్వహించేవాడవు" అని ప్రార్థించారు. "ఓ అగ్ని! మారుతులతో, రుద్రులతో కలిసి సోమామృతాన్ని ఆస్వాదించు; మా కీర్తిలో ఆనందించు, నీ కుటుంబంతో కలిసి ఆనందించు" అని పిలిచారు. ఇప్పుడు, సోమరసప్రవాహం ప్రారంభమైంది. "ఓ సోమా! మధురంగా, ఉల్లాసంగా ప్రవహించు; ఇంద్రునికోసం నీవు పిండించబడ్డావు." సోమా, అసురులను సంహరించేవాడు, మానవులలో వ్యాపించేవాడు; తన మూలస్థానానికి చేరి, చెక్కపాత్రలో స్థిరమయ్యాడు. "ఓ సోమా! నీవు విశాలుడవు, మహాశక్తివంతుడవు, వృత్రాసుర సంహారకుడవు; దాతలకు సంపదను ప్రసాదించు." సోమరసం, మహాదేవతల సమూహానికి చేరి, బలాన్ని, కీర్తిని ప్రసాదించు. "ఓ ఇండు! మేము రోజూ నిన్ను ఆశ్రయిస్తాం; మా ఆశలన్నీ నీవందులో ఉన్నాయి." సూర్యుని కుమార్తె తన నిరంతర వస్త్రంతో సోమరస ప్రవాహాన్ని శుద్ధిపరుస్తుంది. పది కన్యలు, చెల్లెళ్లలాగా, ఆకాశంలో దూరంగా సోమరసాన్ని పట్టుకుంటారు. వంగని వారు సోమరసాన్ని పిండుతారు; తీపిగల, త్రిపుటికవచితమైన మధురపానీయం ప్రవహిస్తుంది. యుయుక్తి లేని ఆవులు, సోమరసాన్ని, ఆ దూడను, ఇంద్రునికోసం పిండుతాయి. ఇంద్రుడు ఆ ఉల్లాసంలో శత్రువులను సంహరిస్తాడు; వీరుడు ఆ దానాలలో ఆనందిస్తాడు. ఇలా ఋషులు, యజ్ఞకారులు అగ్ని, సోమ, ఇంద్రుని మహిమను స్మరించుకుంటూ, యజ్ఞాన్ని మహోన్నతంగా నిర్వహించుకున్నారు.