ఋగ్వేదంలోని ఈ మహిమాన్వితమైన సూక్తాలు దేవతల వైభవాన్ని, వారి కృపను, భక్తుల ఆహ్వానాన్ని, మరియు సోమయాగంలో వారి పాత్రను హృద్యంగా వివరిస్తున్నాయి. ప్రారంభంలో, అశ్వినీదేవతలను ప్రశంసిస్తూ, వారి మహిమను వేగవంతమైన కుదురుగు గుర్రిలా వర్ణించారు. ‘‘ఓ అశ్వినీదేవతలారా! మీరు సోమరసాన్ని పానంచేయుటకు విచ్చేయండి. మధురంగా పిండిన సోమరస పానార్థం, ఆరాధకునికి కావలసిన ఆవును మీరు కాపాడండి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘మీరు మధురమైన, వేడైన సోమరసాన్ని పానంచేయండి. పవిత్రమైన కుశాసనంపై కూర్చొని, మానవుని గృహానికి విచ్చేసి, సంతానాన్ని జ్ఞానంతో కాపాడండి’’ అని భక్తులు కోరారు. ప్రియమేధుడు, తన అర్పణలతో, అశ్వినీదేవతలను సమస్త సహాయాలతో ఆహ్వానించాడు. ‘‘పవిత్రమైన మార్గంలో వచ్చి, స్వర్గీయుల మధ్య ఈ యజ్ఞాన్ని ఆమోదించండి’’ అని ప్రార్థించాడు. ‘‘మధురమైన సోమరసం పానంచేయండి. మీరు బలవంతులై, స్తుతింపబడినవారై స్వర్గమునుంచి ఆవును కాపాడుటకు విచ్చేయండి’’ అని కోరాడు. ‘‘మీ సువర్ణచక్రాల రథాలపై, జలాన్ని చిమ్మే గుర్రాలతో విచ్చేయండి. మీరు అద్భుతకార్యశీలులు, అందాల అధిపతులు, సత్యబలంతో ఎదిగినవారు, సోమరసాన్ని పానంచేయండి’’ అని భక్తులు ప్రార్థించారు. ‘‘మేము జ్ఞానపూర్వకంగా మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నాము. మీరు బలాన్ని ప్రసాదించు దేవతలు. అశ్వినీదేవతలారా, మేము పిలిచినపుడే, మీరు జ్ఞానంతో విచ్చేయండి’’ అని వారు వేడుకున్నారు. తర్వాత, ఇంద్రుని వైభవాన్ని కీర్తిస్తూ, ‘‘మీ అద్భుతమైన, అమరమైన, ఆనందదాయకమైన రూపాన్ని మేము గీతాలతో స్తుతిస్తున్నాము. అది గోవులు తమ కడుపు పిల్లను పిలిచినట్లు, మేము ఇంద్రుని ఆరాధిస్తున్నాము’’ అని వర్ణించారు. ‘‘బలవంతుడైన, దాతృత్వంతో నిండిన, శక్తితో చుట్టుముడబడిన ఇంద్రుని ఆశ్రయించాము. అతను బహు బలశాలి, వేగవంతుడు, వేల రెట్లు ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడు’’ అని వివరించారు. ‘‘ఇంద్రా! నిన్నెవరూ అడ్డుకోలేరు. నువ్వు ధనాన్ని ప్రసాదించినపుడు, దానిని ఎవరూ తగ్గించలేరు. నువ్వు స్వేచ్ఛతో యోధుడవు, బలవంతుడవు, కార్యసాధకుడవు. నీ మహిమకు సమానులు లేరు. గోతములు నీకోసం ఈ స్తోత్రాన్ని రచించారు’’ అని భక్తులు చెప్పారు. ‘‘నువ్వు స్వర్గాంతాలను దాటి, బలంతో పరుగెత్తావు. భూమిలో ఏ రాజ్యమూ నిన్ను ఆపలేకపోయింది. నువ్వు నీ స్వరూపాన్ని ఆప్యాయించుకున్నావు. నీ దయకు ఎటువంటి హద్దు లేదు. భక్తునికి అనుగ్రహించినపుడు, నువ్వు ఆనందిస్తావు. మాకు పరమబలాన్ని ప్రసాదించు, మమ్మల్ని ఉద్దీపనచేయు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘మరుత్దేవతలారా! ఇంద్రుని మహిమను గానం చేయండి. వృత్రుని సంహరించిన వాడు, ధర్మమార్గంలో దేవతలకు దివ్యజ్యోతిని ప్రసాదించిన వాడు. శాపాలను తొలగించేవాడు, అపవాదాలను పారద్రోలే వాడు. దేవతలు నిన్ను మిత్రునిగా ఎంచుకున్నారు’’ అని స్తుతించారు. ‘‘వృత్రుని సంహరించిన ఇంద్రునికి మహిమాన్వితమైన స్తోత్రాలతో ఆహ్వానించండి. వంద శక్తుల కలిగిన వాడు, వంద ముడుల వజ్రాయుధంతో వృత్రుని సంహరించేవాడు. నీ ధైర్యాన్ని ప్రదర్శించు, నీ హృదయంలో మహిమ నిలవనివ్వు. వేగంగా ప్రవహించే జలాలు నీకోసం పరుగెడతాయి. వృత్రుని సంహరించి, స్వర్గాన్ని పొందు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘నీవు వృత్రుని సంహరించేందుకు జన్మించావు. భూమిని విశాలంగా చేసి, ఆకాశాన్ని నిలిపావు. అప్పుడే నీ యజ్ఞం, నీ స్తోత్రం, నీ క్రతువు పుట్టాయి. నీవు ఉన్నదాన్ని, ఉండబోయేదాన్ని మించి ఉన్నవాడవు’’ అని వర్ణించారు. ‘‘బలిపీఠంలో హవిస్సును సమర్పించు, సూర్యుడిని ఆకాశంలో వెలిగించు. నీకు ఇష్టమైన గొప్ప బహుమతి, గానం ప్రేమించే దేవుడికి సంతోషాన్ని కలిగించు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘వృత్రుని సంహరించిన ఇంద్రుడు మా సమస్త సమాజాలలో మా హవిస్సులను అలంకరించు. అతడు స్తోత్రాలకు, సోమపానానికి సమీపించు. అతడు పరాక్రమంలో శ్రేష్ఠుడు, స్తుతికి ఆసక్తి కలవాడు’’ అని కోరారు. ‘‘నీవే నిజమైన ధనదాత, పరిపూర్ణశక్తి కలవాడు. మేము నిన్ను శక్తిమంతునిగా, మిత్రునిగా కోరుకుంటున్నాము. ఇంద్రా! నీకోసం ఈ అద్భుతమైన, అపూర్వమైన స్తోత్రాలను రచించాము. అవి నీవు ఆమోదించు. నీవు ధైర్యవంతుడవు, ఎన్నో వృత్రులను సంహరించావు. నీ వజ్రాయుధంతో భక్తులకు ధనం ప్రసాదించు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘నీవు ప్రజలకు అధిపతివి, శీఘ్రకారివి. నీవు ఒక్కడే అన్ని వృత్రులను అడ్డంకిలేకుండా సంహరిస్తావు. మేము నిన్ను ధన భాగంగా కోరుకుంటున్నాము. నీ మహా రక్షణ, విశాలమైన కవచంలా మాకు అందాలి. నీ అనుగ్రహం మమ్మల్ని చేరాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ఇప్పుడు సోమయాగంలో, ‘‘ఓ యువతి! నిపుణతతో సోమాన్ని కనుగొంది. దానిని వడపోసి, యజ్ఞస్థలానికి తీసుకువెళ్తూ, ‘ఇంద్రునికోసమే నేను నిన్ను పిండుతాను, శక్రునికోసమే పిండుతాను’ అని అంటుంది. ఈ యువ వీరుడు ఇంటింటికీ ప్రకాశిస్తూ వస్తున్నాడు. వడిపించిన సోమాన్ని, యవముతో, పెరుగుతో, అప్పాలతో, గీతాలతో కలిపి పానంచేయించు’’ అని వర్ణించారు. ‘‘మేము నిన్ను సేవిస్తాము, పోషిస్తాము. సోమా! ఇంద్రునికోసం నెమ్మదిగా, మృదువుగా ప్రవహించు. ఎవరు తెలుసు, ఎవరు కార్యసాధకులు, ఎవరు ధనాన్ని తెస్తారు? ఇంద్రునితో కలిసి మేము శత్రువులను జయించాలి’’ అని కోరారు. ‘‘ఈ మూడు లోకాలను, ఇంద్రా, అభివృద్ధి చేయు. ఆ శత్రువు తల క్రింద ఉండాలి, ఈ తల నా గర్భంలో ఉండాలి. నా శరీరాన్ని అంగీకరించని ఆ పొలాన్ని, ఆ తలలను, అన్నింటినీ రోమాలుతో నింపు. రథాకాశంలో, చక్రాకాశంలో, యోకాకాశంలో, శతశక్తుల కలిగిన ఇంద్రా, అపాలను మూడు సార్లు శుద్ధి చేసి, సూర్యుడిలాంటి చర్మాన్ని ప్రసాదించావు’’ అని వర్ణించారు. మళ్ళీ, ‘‘మీరందరూ సోమరక్షణకోసం ఇంద్రుని స్తుతించండి. నేను సమస్త శక్తిశాలి, ప్రజల్లో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని కీర్తిస్తాను. అతడు పూర్వకాలం నుండి గీతల్లో ప్రసిద్ధుడైన వాడు. ఇంద్రుని పిలవండి. అతడు మా విజయానికి బహుమతులు ప్రసాదించే వాడు, వీరులకు నాయకుడు. అతని బలంతో శత్రువులను జయించాం’’ అని చెప్పారు. ‘‘ప్రజ్ఞావంతుడైన, దాతృత్వంతో నిండిన ఇంద్రుడు వడిపించిన సోమాన్ని, యవముతో కూడిన సోమాన్ని పానంచేశాడు. ఆ సోమపానమే అతని పోషణ. ఆ ఉల్లాసకరమైన సోమాన్ని పానంచేసి, దేవుడు తన శక్తితో సమస్త లోకాలకు అధిపతిగా అయ్యాడు. తలపోటుని జయించే, అపరాజితుడైన, సోమపానానికి ఆసక్తిగల, దృఢనిశ్చయుడైన ఇంద్రుని మీ స్తోత్రాలతో పిలవండి, సహాయాన్ని కలిగించుకోండి’’ అని భక్తులు ప్రార్థించారు. ఈ విధంగా, ఋగ్వేదంలోని ఈ స్తుతులు అశ్వినీదేవతలు, ఇంద్రుడు వంటి దేవతల వైభవాన్ని, వారి అనుగ్రహాన్ని, భక్తుల ఆశలను, యజ్ఞంలో సోమరస ప్రాముఖ్యతను హృద్యంగా వివరిస్తున్నాయి.