ఒకప్పుడు ఋషి వశిష్ఠుడు, మహావేదజ్ఞుడు, తన అంతరంలోని ప్రేరణతో, గొప్ప కీర్తిని కోరుతూ, ప్రాచీన సంపదను, ధనాన్ని, నూతన ఆశీర్వాదాలను ఇంద్రునికీ అగ్నిదేవునికీ ప్రార్థించాడు. ‘‘ఓ వీర్యశాలి ఇంద్రా, అగ్నీ! మీరు వృత్రుని సంహరించిన వారు, మేము మీను స్తుతిస్తూ, మీ బలాన్ని కోరుతూ, మాకు ఉత్తమమైన, కొత్త వరాలను ప్రసాదించండి’’ అని ప్రార్థించాడు. యుద్ధంలో రెండు మహాసేనలు పరస్పరం పోటీగా తలపడుతున్నప్పుడు, వీరనాయకుని శక్తితో అవి కదిలించబడతాయి. అప్పుడు, ‘‘దేవతలారా! మా యజ్ఞసభలో మీ భక్తులతో కలిసి, సోమార్పణం చేస్తున్నవారితో, దుర్మార్గులను సంహరించండి’’ అని విన్నవించాడు. ఇంద్రుడు, అగ్నిదేవుడు, ‘‘మీరు మమ్మల్ని ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయరు. మీ అశ్వాలు విజేతలుగా తిరిగి రావాలి. ఈ సోమార్పణానికి మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాము. మాకు అనుగ్రహం కలుగజేయండి’’ అని ప్రార్థించాడు. అగ్నిదేవా! భక్తితో ప్రదీప్తమై, మిత్ర, వరుణ, ఇంద్రులను పిలవండి. మేము చేసిన ఏదైనా అపరాధాన్ని మన్నించండి. ఆర్యమన్, అదితి మమ్మల్ని ఆ దోషాల నుండి విముక్తి చేయండి. ఈ ఉత్సాహభరితమైన హవనాలతో, అగ్నిదేవా, మేము మీరు ఇద్దరు యువదేవతలతో కలిసి విజేతలమవాలని కోరుకుంటున్నాము. ఇంద్రుడు, విష్ణువు, మరుత్గణాలు మమ్మల్ని చుట్టుముట్టాలి. మీరు ఎప్పుడూ మమ్మల్ని ఆశీర్వాదాలతో కాపాడాలి. ఇంద్రా, అగ్నీ! ఇదే మీకు సమర్పించిన ప్రాచీన స్తోత్రం, నా మనస్సులో పుట్టినది, మేఘం నుంచి వర్షంలా జాలువారినది. ఇంద్రా, అగ్నీ! మా గాయకుని పిలుపును వినండి. మా స్తోత్రాలను స్వీకరించండి. ప్రభువులుగా, మా మనస్సును సమృద్ధిగా చేయండి. ఇంద్రా, అగ్నీ! మమ్మల్ని దుర్గతికి, అపకీర్తికి గురిచేయవద్దు. మా నివాసంలో మాకు హాని కలిగించవద్దు. మేము మీకు గొప్ప, శుభమైన స్తోత్రాలను, జ్ఞానంతో, పాలు ఇచ్చే ఆవుతో, భక్తితో సమర్పిస్తున్నాము. మీ సహాయం కోరుతున్నాము. సదా ప్రేరితులు, మిమ్మల్ని ఇలానే పిలుస్తూ, బలాన్ని, ధనాన్ని పొందేందుకు ప్రార్థిస్తారు. ఉత్సాహంగా, నైపుణ్యంతో, మేము మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నాము. జ్ఞానం కోసం, ఫలితం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నాము. ఇంద్రా, అగ్నీ! మీరు ప్రజలను పోషించే వారు. సహాయంతో రండి. దుష్టులు మాట్లాడే మాటలు మాపై ప్రభావం చూపనివ్వకండి. ఏ మానవుని వైరం, హాని మాకు చేరనివ్వకండి. ఇంద్రా, అగ్నీ! మమ్మల్ని రక్షించండి. మేము కోరేది పశువులు, బంగారం, కుదిరిన గుర్రాలు అయినా, ఇంద్రా, అగ్నీ! మేము అవి పొందాలని కోరుతున్నాము. సోమార్పణ సమయంలో, మానవులు మిమ్మల్ని పిలుస్తారు, ఏడుసార్లు హవనాలు ఇస్తూ గౌరవిస్తారు. మీరు శత్రువులను సంహరించేవారు. ఆనందభరితమైన గీతాలతో, గంభీరమైన పిలుపులతో మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తారు. దుష్టబుద్ధి గలవారిని, అజ్ఞానులను, అసురులను సంహరించండి. మీ శక్తితో శత్రువులను, అగాధాన్ని సంహరించండి. ఇంతలో, సరస్వతీ నది తన ప్రవాహంతో, మహాశక్తితో, గఢాన్ని మోస్తూ, రథికురాలిలా ప్రవహిస్తూ, ఇతర నదులన్నింటికన్నా గొప్పదిగా ముందుకు సాగింది. సరస్వతీ నదిలోని పవిత్రత వేరే ఏ నదిలో లేదు. పర్వతాల నుంచి సముద్రాన్ని చేరి, ప్రపంచానికి ధనాన్ని అందిస్తుంది. నాహుషునికి నెయ్యి, మధురపుష్టిని పాలు చేసి ఇచ్చింది. ధనవంతుల మధ్య, యజ్ఞయోగ్యుల మధ్య, బలవంతుడిగా, పిలవదగిన బిడ్డగా పెరిగాడు. ఉదారులకు బహుమతులు ఇచ్చి, వాటిని పంచుకునేలా తన రూపాన్ని అలంకరించుకున్నాడు. కరుణామయి, కీర్తిశాలి సరస్వతి! ఈ యజ్ఞంలో మా హవనాన్ని స్వీకరించు. పరిమితిని తెలిసినవారితో, భక్తితో, మేము మిమ్మల్ని పూజిస్తూ, స్నేహితులను మించే ధనాన్ని ప్రసాదించు. ఈ భక్తితో సమర్పించిన హవనాలను, మా స్తుతులను స్వీకరించు సరస్వతి! నీ ప్రియమైన రక్షణను మాపై ఉంచి, వృక్షం నీడలో ఆశ్రయాన్ని కోరినట్లుగా మేము నీను చేరాలి. ఇక్కడ, వశిష్ఠుడు, భాగ్యశాలి, సరస్వతీ ద్వారాలు తెరిచాడు. శుభ్రురాలైన సరస్వతి! నీను స్తుతించేవారికి వృద్ధిని ప్రసాదించు. బలాన్ని ఇవ్వు. ఎల్లప్పుడూ ఆశీర్వాదాలతో కాపాడు. ‘‘నేను సర్వనదుల దేవత అయిన మహా సరస్వతిని గొప్ప స్తోత్రంతో స్తుతిస్తున్నాను,’’ అని వశిష్ఠుడు భూమి, ఆకాశములతో కలిసి, శుభమైన గీతాలతో ఆవిడను గౌరవించాడు. ‘‘నీ రెండు లోకాలు మహత్త్వంతో నిండాయి. ప్రజలు అందులో నివసిస్తున్నారు. మరుత్గణాలకు మిత్రురాలివి. ఉదారత కలిగినవారికి ప్రేరణనివ్వు. మాకు సహాయకురాలివి కావాలి’’ అని ప్రార్థించాడు. శుభదాయిని సరస్వతి మాకు అదృష్టాన్ని ప్రసాదించాలి. ఆమె శ్రద్ధతో, బలంతో నిండి ఉంటుంది. వశిష్ఠుడు, జమదగ్ని లాగా ఆమెను స్తుతించేవారు. ఉదారమైన, బలమైన, మంచి సంతానాన్ని కలిగినవారు సరస్వతిని పిలుస్తారు. ‘‘సరస్వతి! నీ తీయని, నెయ్యి ప్రవహించే తరంగాలతో మమ్మల్ని కాపాడు.’’ ‘‘నీ పుష్టికరమైన పాలను మేము సేవించాలి. అది అందరికీ కనిపించేలా, సంతానానికి ఆహారంగా ఉండాలి.’’ యజ్ఞంలో, మానవుల సభలో, భూమిపై, ఉదారులు ఆనందించే చోట, ఇంద్రుని కోసం సోమార్పణం చేస్తూ, ఆనందాన్ని, ప్రథమబలాన్ని కోరుతూ వశిష్ఠుడు ప్రార్థించాడు. ‘‘దైవిక రక్షణలను మేము ఎంచుకుంటున్నాము. బృహస్పతి, మా మిత్రులు మాకు మహిమను ప్రసాదించాలి. మేము నిందకు లోనుకాకుండా, దూరంగా ఉన్న తండ్రిలా ఉదారులకు సహాయపడాలి’’ అని కోరాడు. ‘‘ప్రాచీనుడు, శుభదాయకుడు అయిన బ్రహ్మణస్పతిని నేను భక్తితో, హవనాలతో స్తుతిస్తున్నాను. దైవిక స్తోత్రం ఇంద్రుని మహిమను చాటాలి. ఇంద్రుడు దేవతలచే పూజారిగా నియమించబడ్డాడు.’’ ‘‘ప్రియమైన, సర్వవ్యాపకుడు అయిన బృహస్పతి, మా మూలాన్ని స్థాపించు. ధనాన్ని, వీరబలాన్ని ప్రసాదించు. మమ్మల్ని అపాయాల నుండి రక్షించు.’’ ‘‘బృహస్పతిని, అమరుడైన, మా స్తోత్రంలో ఆనందించే, ప్రాచీనుడు, శుభ్రమైన స్వరం గలవాడు, ఇంటింటా గౌరవించబడే, జయించలేని వానిని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము.’’ ‘‘వేగంగా పరుగెత్తే ఎర్రగుర్రాలు బృహస్పతిని మోస్తాయి. ఆయన ఆసనం నీలిమగా, స్వరూపం ప్రకాశవంతంగా, తేజస్సుతో అలంకరించబడింది.’’ ‘‘పవిత్రుడు, శతదళవంతుడు, సుందరుడు, బంగారు జుట్టు గలవాడు, బలవంతుడు, ప్రకాశవంతుడు, బృహస్పతి తన బలంతో గొప్పవాడు. అనేక మిత్రులకు సమృద్ధిని ఇస్తాడు.’’ ‘‘దివి, భూమి అనే దైవిక జంట బృహస్పతిని మహిమతో విస్తరించాయి. నైపుణ్యంతో, స్నేహంతో, వారు పూజారి వచనాన్ని అత్యంత గంభీరంగా చేసారు.’’ ‘‘ఈ స్తోత్రం, బ్రహ్మణస్పతీ! ఇంద్రునికోసం చేయబడింది. మాకు రక్షణను ప్రసాదించు. మా ఆలోచనలను పట్టుకో. శత్రువుల దురుద్దేశ్యాన్ని నాశనం చేయు.’’ ‘‘బృహస్పతి, ఇంద్రా! మీరు ఆకాశ, భూముల ధనానికి అధిపతులు. మిమ్మల్ని స్తుతించేవారికి ధనం ప్రసాదించండి. ఎల్లప్పుడు ఆశీర్వాదాలతో మమ్మల్ని కాపాడండి.’’ ‘‘ఓ హోతారులు! మానవులలో బలరూపుడైన వానికోసం ఎర్రని పాలను సమర్పించండి. ఆవు నుంచి ఇంద్రునికోసం, సోమార్పణాన్ని కోరే వానికి, పానీయాన్ని పోయండి.’’ ఇలా వశిష్ఠుడు, మహర్షులు, భక్తులు, ఇంద్రుని, అగ్నిని, సరస్వతిని, బృహస్పతిని, బ్రహ్మణస్పతిని, ఇతర దేవతలను హృదయపూర్వకంగా స్తుతిస్తూ, ధనం, బలం, రక్షణ, క్షమ, సమృద్ధి, సంతానపుష్టి, విజయం, కీర్తి కోసం ప్రార్థించారు. దేవతలు కూడా తమ ఆశీర్వాదాలతో భక్తులను కాపాడుతూ, వారి పూజలకు ప్రతిఫలం ఇచ్చారు.