ఒకసారి, ఋషులు మహా యజ్ఞంలో పాల్గొంటూ, దేవతలకు హృదయపూర్వకంగా ప్రార్థనలు చేశారు. మొదటగా, వారు మారు తులు, వసువులు అనే దేవతలను ఆహ్వానించారు. ‘‘ఓ మారు తులారా! మన మీద దుష్టభావంతో ఎవరు హాని చేయదలచుకున్నా, మోసం చేయదలచుకున్నా, వారి పాశాలను విడిపించండి. మీ అగ్ని ఆయుధంతో వారిని సంహరించండి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘మీరు మనకు రక్షణ కల్పించండి, శత్రువులను నాశనం చేయండి. మీకు సమర్పించిన హవిర్భాగాన్ని ఆనందంగా స్వీకరించండి’’ అని కోరారు. ‘‘ఇక్కడ యజ్ఞంలో మీరు తప్పక రండి, మా ఇంటిని వదిలిపోకండి. మాకు మీ దయా రక్షణ ఎల్లప్పుడూ ఉండాలి’’ అని మారు తులకు వేడుకున్నారు. ‘‘ఓ సత్యబలులు, జ్ఞానవంతులు, సూర్యునివలె ప్రకాశించే దేవతలారా! ఈ యజ్ఞానికి మిమ్మల్ని నేను ఎన్నుకుంటున్నాను’’ అని ఘనంగా ప్రకటించారు. తదుపరి, ‘‘మేము త్రయంబకుడిని ఆరాధిస్తున్నాము. ఆయన సుగంధుడూ, సంపదను పెంచేవాడు. మమ్మల్ని మరణబంధనాలనుండి కక్కర కాయను కొమ్మనుండి విడిపించినట్లుగా విడిపించు; కానీ అమృతత్వాన్ని కోల్పోకుండా ఉంచు’’ అని ప్రార్థించారు. ఆపై ఋషులు సూర్యోదయాన్ని చూచి ఇలా ప్రార్థించారు: ‘‘ఈ రోజు నేను పలికే మాటలు, ఓ సూర్యా, మిత్రుడు, వరుణుడు వినాలి. ఓ ఆదితి! మేము దేవతల్లో నీకు ప్రియులమవ్వాలి. ఆర్యమన్, నీ మహిమను మేము కీర్తించాలి.’’ ‘‘ఈ సూర్యుడు మానవలోకాన్ని దర్శిస్తూ, నేరుగా, వక్రంగా ఉన్నదాన్ని చూచుతూ, స్థిరమూ, చలమూ ఉన్నదాన్ని కాపాడుతూ, మిత్ర వరుణులకు ప్రియుడై ఉదయిస్తాడు.’’ ‘‘ఏడు నీలి గుర్రాలు సూర్యునికి యుక్తమై, ఆయనను సభాస్థలానికి తీసుకెళ్తున్నాయి. మిత్ర, వరుణులు లోకాలకు నివాసాలను ఏర్పాటు చేశారు. సూర్యుడు తరతరాలనూ దర్శిస్తాడు.’’ ‘‘ప్రభావంతమైన తేనెరశ్ములు ఉదయించాయి; సూర్యుడు ప్రకాశవంతమైన ఆకాశాన్ని అధిరోహించాడు. మిత్ర, ఆర్యమన్, వరుణులు కలసి మనకు సుస్పష్టమైన మార్గాలను ఏర్పరిచారు.’’ ‘‘విపత్పట్లను దూరం చేస్తూ, సత్యాన్ని నిలబెట్టే వీరే మిత్ర, ఆర్యమన్, వరుణులు. వారి వంశంలో వారు బలవంతులుగా, అపరాజితులుగా, ఆదితి కుమారులుగా ఎదిగారు.’’ ‘‘ఈ మిత్ర, వరుణులు దూరదృష్టితో, తెలివితో, మూర్ఖులకూ జ్ఞానం కలిగిస్తారు; జ్ఞానులకు సైతం సలహా ఇస్తూ, మనల్ని కష్టాలనుండి రక్షిస్తారు.’’ ‘‘ఆకాశ భూములనుండి వీరు ఎల్లప్పుడూ జాగ్రత్తగా చూస్తూ, మూర్ఖులను కూడా నడిపిస్తారు. వడిగా పారే నదులు ఉన్నా, దాటేందుకు దారి చూపుతారు; మమ్మల్ని ఈ విస్తృత లోకాన్ని దాటించండి.’’ ‘‘మా పిల్లలు, మనవళ్లను మీరు దయతో రక్షించండి. మేము మీకు అపచారం చేయకుండా ఉండాలి. ఆదితి, మిత్ర, వరుణులు మనకు శుభరక్షణ ఇవ్వాలి.’’ ‘‘వరుణుని నియమంలో ఉన్నవారు, ఋత్వికులు హవనం చేయాలి. ఆర్యమన్ శత్రుత్వాన్ని దూరం చేయాలి. మిత్ర, వరుణులు సుదాసునికి విశాలమైన రాజ్యం ఇవ్వాలి.’’ ‘‘ఎప్పుడైనా మాకు జ్ఞాపకం తడబడినా, మీరు మమ్మల్ని బలంతో కాపాడండి. మీ బలవంతాన్ని చూస్తూ, మేము భయపడి, క్షమించమని వేడుకుంటున్నాము.’’ ‘‘ధన్యుడైనవాడు, ఆర్యుడికి మేధస్సు ఇచ్చేవాడు, ఉన్నతమైన సంపదను కోరేవాడు, మిత్ర, వరుణులు కోపాన్ని నియంత్రించి, మంచి స్థిరమైన నివాసాన్ని ఏర్పరిచారు.’’ ‘‘ఈ దైవిక ఋత్వికుడు మిత్ర, వరుణులకు యజ్ఞంలో నియమితుడయ్యాడు. మమ్మల్ని కష్టాలనుండి రక్షించండి, మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ ఆశీర్వచనాలతో కాపాడండి.’’ తదుపరి, ‘‘సూర్యుడు, మనోహర రూపంతో, వరుణుని కన్నుగా, దేవతల కన్నుగా ఉదయించాడు. ఆయన అన్ని లోకాలను పరిశీలిస్తూ, మానవుల సంకల్పాన్ని గ్రహిస్తాడు.’’ ‘‘ఋత్వికుడు మిత్ర, వరుణులకు పురాతనమైన స్తోత్రాలను పాడుతాడు. వారు ఆ ప్రార్థనలను జ్ఞానంతో ఆదరించి, ఆయుష్షును సంపూర్ణంగా చేస్తారు.’’ ‘‘భూమి నుండీ, ఆకాశం నుండీ, మిత్ర, వరుణులు తమ దూతలను వృక్షాల్లో, ప్రజల్లో నియమించారు. వారు ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా, కళ్లుపదిలించకుండా రక్షిస్తారు.’’ ‘‘మిత్ర, వరుణుల రాజ్యాన్ని నేను కీర్తిస్తున్నాను. వారి మహిమ భూ, దివులను కలిపి ఉంచుతుంది. యజ్ఞం లేనివారికి, సంతానం లేనివారికి కాలం వృధాగా పోతుంది. కానీ మా స్తోత్రం, హవనం మీ దాకా చేరుతుంది.’’ ‘‘మీ కార్యాలు అపరాభవించవు. అందులో ఏమి విచిత్రమూ, రహస్యమూ లేదు. మానవులలో దుష్టులకు మోసం అంటిపడుతుంది. మీ రహస్యాలు గౌరవించని వారికి దొరకవు.’’ ‘‘మిత్ర, వరుణుల యజ్ఞాన్ని నేను గౌరవంగా మహిమనిస్తున్నాను. కొత్త స్తోత్రాలను మీకు సమర్పిస్తున్నాను; మీరు ఆనందంగా స్వీకరించండి.’’ ‘‘ఈ దైవిక ఋత్వికుడు మిత్ర, వరుణులకు నియమితుడయ్యాడు. మమ్మల్ని కష్టాలనుండి రక్షించండి, మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ ఆశీర్వచనాలతో కాపాడండి.’’ ఇంతలో, ‘‘సూర్యుడు మహారశ్ములతో ప్రకాశిస్తూ ఉదయిస్తాడు. మానవులను పరిశీలిస్తూ, ప్రతిరోజూ సమానంగా కనిపిస్తాడు. ఆయనను శిల్పులు, సత్కర్మలు కలిగినవారు సృష్టించారు’’ అని వర్ణించారు. ‘‘ఈ సూర్యుడు మళ్ళీ మాకు ముందర ఉదయిస్తాడు. మేము మిత్ర, వరుణ, ఆర్యమన్, అగ్నికి పాడే స్తోత్రాలతో, మా నిర్దోషిత్వాన్ని తెలియజేస్తూ ప్రార్థిస్తాము.’’ ‘‘వరుణుడు, మిత్రుడు, అగ్ని మాకు వేలాది వరాలు ఇవ్వాలి. దేవతలు మాకు పరమమైన కీర్తిని ప్రసాదించాలి, మా కోరికలు తీరాలి.’’ ‘‘ఓ ద్యావాపృథివి, ఓ ఆదితి! మీరు మమ్మల్ని రక్షించండి. మేము వరుణుని, వాయువు కోపానికి గురికాకూడదు. మిత్రుని అనుగ్రహాన్ని కోల్పోకూడదు.’’ ‘‘మా జీవనానికి మీ చేతులు విస్తరించండి. మాకు ఘృతపు పశువులను ప్రసాదించండి. మిత్ర, వరుణులారా, మమ్మల్ని ప్రజల్లో కీర్తివంతులను చేయండి, నా ప్రార్థనను వినండి.’’ ‘‘ఇప్పుడు మిత్ర, వరుణ, ఆర్యమన్ మాకు, మా సంతానానికి విశాల స్థలాన్ని ప్రసాదించాలి. అన్ని మార్గాలు సులభంగా, మేలు కలిగినవిగా ఉండాలి. మీరు ఎల్లప్పుడూ మమ్మల్ని ఆశీర్వచనాలతో కాపాడాలి.’’ తర్వాత, ‘‘అందరికీ ప్రియమైన, సర్వదృష్టి సూర్యుడు ఉదయించాడు. ఆయన మిత్ర, వరుణుల కన్నుగా, అంతర్లీన భావాలను వెల్లడించే దేవుడుగా వెలుగుతాడు.’’ ‘‘ఆయన ప్రజలను సృష్టించే కర్త, సముద్రం వంటి మహోన్నత ధ్వజం, అదే చక్రం spokesలతో తిరుగుతుంది. కిరణాలు దానిని మోస్తూ, యుక్తంగా నడిపిస్తాయి.’’ ‘‘ప్రభావంతమైనవాడు, ఉదయస్థానంలో వెలుగుతో, దేవతలతో కలిసి, అందరి కీర్తితో ఉదయిస్తాడు. సవితా దేవుడు నాకు క్రమాన్ని స్థాపించాడు. ఆయన నియమ మార్గాన్ని ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టడు.’’ ‘‘బంగారు ప్రకాశంతో, దూరదృష్టితో, ఆకాశంలో నుండి వెలుగుతూ, ప్రజలు తాము తలపెట్టిన పనులను చేస్తూ, సూర్యునితో సహజంగా కదలిపోతారు.’’ ‘‘అమరులు సూర్యునికి మార్గాన్ని ఏర్పరిచారు. ఆకాశంలో పక్షిరాజు ఈగిపోతున్నట్లు ఆయన దారిని అనుసరిస్తాడు. సూర్యా, నీ ఉదయానికి మేము మిత్ర, వరుణులకు స్తుతులు, హవిర్భాగాలను సమర్పిస్తున్నాము.’’ ‘‘ఇప్పుడు మిత్ర, వరుణ, ఆర్యమన్ మాకు, మా సంతానానికి విశాల స్థలాన్ని ప్రసాదించాలి. అన్ని మార్గాలు సులభంగా ఉండాలి. మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ శుభంగా కాపాడాలి.’’ తరువాత, ‘‘ఆకాశంలో, మధ్యలో నివసించే మిత్ర, ఆర్యమన్, వరుణులు, మీకోసం ఘృతధారలు ప్రవహించాలి. మీరు మా సమర్పణను ఆనందంగా స్వీకరించండి.’’ ‘‘ఓ రాజులారా, నదుల పాలకులారా, సత్యరక్షకులారా, మాకు సమీపించండి. మిత్ర, వరుణులారా, మాకు పోషణ, వర్షాన్ని ప్రసాదించండి. దీర్ఘాయుష్షు కలిగించండి.’’ ‘‘మిత్ర, వరుణ, ఆర్యమన్ మమ్మల్ని శుభదాయకమైన మార్గాల్లో నడిపించాలి. సుదాసుని దేవతలు కాపాడుతూ, ఆయన్ని సంపదతో అభివృద్ధి చెందించాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఈ లోతైన గోతిని మనస్సుతో రూపొందించినవాడు, ఉన్నత సంకల్పాన్ని కలిగించినవాడు, మిత్ర, వరుణులు ఘృతాన్ని వర్షించాలి. రాజులారా, స్థిరంగా ఉండే వారిని సంతృప్తిపరచండి’’ అని ఋషులు ప్రార్థించారు. ఇలా ఋషులు మారు తులు, త్రయంబకుడు, మిత్ర, వరుణ, ఆర్యమన్, ఆదితి, అగ్ని, సవితా, ద్యావాపృథివి వంటి దేవతలను గౌరవంగా ఆహ్వానించి, కీర్తించి, తమ స్తోత్రాలు సమర్పించి, క్షేమం, సంపద, రక్షణ, అమృతత్వం, సంతానం, వర్షం, సౌఖ్యం కోసం ప్రార్థించారు. దేవతలు వారి ప్రార్థనలను వినిపించి, ఆశీర్వదించగా, ఋషులు హర్షంగా యజ్ఞాన్ని కొనసాగించారు.