ఒకసారి, ఋషులు, భక్తులు అగ్నిదేవుని మహిమను స్మరిస్తూ, ఆయనకు హృదయపూర్వకంగా ప్రార్థనలు చేశారు. ‘‘దాతవైన అగ్నీదేవా, మీరు చేసిన కార్యాలలో ఒక్కటి కూడా విఫలమవలేదు. మీ కృపను మేము పొందాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాము. భారత వంశీయులారా, అగ్నిదేవుడు వచ్చారు—వృత్రుని సంహరించేవారు, అనేక విధాలుగా జ్ఞానవంతులు, దివోదాసునికి నిజమైన అధిపతి. అగ్నిదేవుడు తన మహత్తుతో భూలోకంలోని సంపదలను మించిపోయి, అజేయుడై, కొత్తదాన్ని కూడా జయించి నిలిచారు. మీరు, అగ్నీ, పురాతనుడైనా, నిత్యం కొత్తదైన ప్రభావంతో, మహా కాంతితో సమక్షంగా విస్తరించారు. స్నేహితులారా! ధైర్యవంతుడైన అగ్నిదేవునికి స్తుతులు, హోమాలు సమర్పించండి; జ్ఞానవంతుడైన ఆయనను కీర్తించండి. అయితే, అగ్నిదేవుడు మానవ వంశాల ద్వారా పూజారిగా కూర్చుని, మనస్సులో జ్ఞానంతో, దేవతలకు సందేశవాహకునిగా, హవిస్సులను అందిస్తారు. పవిత్రమైన మనస్సున్న రాజులు అయిన ఆదిత్యులు, మరుత్ గణమంతా—ఈ రెండు లోకాలనూ, అగ్నీ, మీరు ఆహ్వానించండి. అగ్నీ, మీ దృష్టి ప్రకాశవంతంగా ఉంది; అది మానవులకు శ్రేయస్సును కోరుతుంది. బలమైనవాడవు, అమరత్వానికి సంతానుడవు. మీ అనుగ్రహంతో, అగ్నీ, ఉత్తమమైన స్తుతులతో యత్నించే మానవుడు ఈ రోజు దానధర్మంలో శ్రేష్ఠుడవుతాడు; దేవతలతో అలంకరింపబడినవాడవు. మీ సహాయంతో, శ్రేయస్సు కోరేవారు శత్రువులను, విఘ్నాలను దాటి విజయాన్ని పొందుతారు. అగ్నీ, మీ తివాచీ జ్వాలలతో మాకు అడ్డుగా ఉన్నదాన్ని తొలగించండి; మాకు సంపదను సంపాదించండి. జాతవేదసా, మాకు వీరత్వంతో కూడిన ఐశ్వర్యాన్ని తెచ్చిపెట్టండి; ప్రజల్లో జ్ఞానవంతుడవు, దుష్టశక్తులను నశింపజేయండి. మమ్మల్ని కష్టాలనుండి, దురదృష్టాలనుండి కాపాడండి; ప్రార్థనలను గ్రహించే అగ్నీ, మమ్మల్ని రక్షించండి. ఎవరైనా దూరంలో ఉన్నవారు మాకు హాని చేయాలని ప్రయత్నిస్తే, అగ్నీ, అలాంటి ప్రమాదాలనుండి మమ్మల్ని కాపాడండి. దేవా, మీ నాలుకతో, మాకు హాని చేయదలచిన దుష్టులను తరిమేయండి. అగ్నీ, భరద్వాజునికి విస్తృతమైన రక్షణను ప్రసాదించండి; అత్యుత్తమమైన సంపదను దయచేయండి. సంపదనిచ్చేవారికి, అగ్నీ తన తేజస్సుతో శత్రువులను సంహరించాడు; ప్రదీప్తుడై, ఆహ్వానించబడినపుడు ప్రకాశించాడు. తల్లి గర్భంలో, తండ్రి యొక్క తండ్రిగా, అగ్నీ మెరుపులా వెలిగుతూ, నిరంతరంగా సత్య మూలంలో ఆసీనుడై ఉంటాడు. జాతవేదసా, సంతానసంపద కలిగిన ప్రార్థనను మాకు ప్రసాదించండి; మానవులలో జ్ఞానవంతుడవు, ఆకాశంలో దహించుచూ వెలిగిపోండి. శక్తి, పరాక్రమంతో నిండిన అగ్నీ, మేము మీకు మనసారా గీతాలర్పణ చేస్తున్నాము. మేము మీ ఆశ్రయానికి వచ్చాము, అగ్నీ; మీరు బంగారు వర్ణుడవు, సూర్యుని నీడలా మమ్మల్ని కాపాడండి. ధీశాలి, బలవంతుడైన అగ్నీ, ఎద్దుల వంటి పదునైన కొమ్ములతో కటకటల్ని ఛేదించేవారు. పుట్టినప్పటికీ, చేతిలో మోసుకుపోని కుమారునిగా, అగ్నీ, వంశాలలో ధర్మవంతుడిగా వెలుగుతాడు. దేవతలకు అనుగ్రహించేందుకు దేవుడిని ఆహ్వానించండి; ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించేవారిని వారి స్థానంలో కూర్చోబెట్టండి. జాతవేదసైన అగ్నీ, గృహస్థునిగా మాకు ప్రీతిగా స్వాగతించండి. మీ గుర్రాలను, అగ్నీ, యోగ్యం చేసుకోండి; అవి వేగంగా హవిస్సులను దేవతల వద్దకు తీసుకెళ్తాయి. అగ్నీ, మాకు రండి; దేవతలకు సోమపానానికి హవిస్సులను తీసుకెళ్లండి. భారతులకు ప్రకాశవంతంగా, క్షయించని వెలుతురుతో, అగ్నీ, వెలిగిపోండి. ఎవరైనా మానవులు, అర్పణలతో, యజ్ఞంలో అగ్నీని పూజిస్తే, భూమి-ఆకాశ హోతృత్వాన్ని ఆహ్వానిస్తే, ఆ భక్తిని అంగీకరించండి. అగ్నీ, మేము హృదయంలో మలచిన గీతలతో, హవిస్సులతో మీకు సమర్పిస్తున్నాము; మీ రక్షకులు, బలవంతులైన ఎద్దులు, మీకు అనుకూలంగా ఉండనివ్వండి. దేవతలు అగ్నిని, వృషభుడైన వృత్రహంతను, ధనాన్ని ప్రసాదించేవారిని, దుష్టశక్తులను తిప్పికొట్టే వాడిని, ముందుగా ప్రదీప్తుడిగా వెలిగించారు. ఇప్పుడు, ఇంద్రునికి సోమపానం సమర్పిస్తూ, ‘‘ఓ పరాక్రమశాలి! మేము పాడే గీతల కోసం సోమాన్ని పానంచేయండి. మీరు గర్జనతో, వజ్రాయుధంతో, శత్రువులను, వృత్రులను సంహరించండి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘వేగంగా, విజయవంతంగా, మేదావిగా, గడ్డపురాలను ఛేదించేవాడిగా, వజ్రాయుధధారిగా, గుర్రాలవలె వేగవంతుడిగా, ఇంద్రా! మీ తేజస్సుతో విజయాలను సాధించండి’’ అని కోరారు. ‘‘పురాతన కాలంలోనిలా, సోమాన్ని ఆస్వాదించండి; మా గీతలను ఆలకించి, ఆనందాన్ని పెంచుకోండి; దాహార్తులకు సూర్యుని దర్శనమివ్వండి; శత్రువులను సంహరించండి, పశువులను గెలుచుకోండి’’ అని పిలిచారు. ‘‘ఈ ఉల్లాసకరమైన పానీయాలు, ఇంద్రా, మీకు తేజస్సును ఇస్తాయి; మీ మహాశక్తిలో ఆనందించే వారు, మీ పరాక్రమాన్ని పులకరిస్తారు. ఈ పానీయాలతో మీరు సూర్యుని, ఉదయాన్ని ఆస్వాదిస్తారు; గట్టి గడులను ఛేదిస్తారు; గొప్ప పర్వతాన్ని చుట్టి, కదిలించని స్థానాన్ని గిరికడుగున తిరుగుతారు. మీ సంకల్పంతో, కార్యంతో, నైపుణ్యంతో, నైవేద్యాన్ని సిద్ధం చేసి, పశువులను గడల నుండి విడుదల చేశారు, అంగిరసా! మీరు కోటను ఛేదించి, పశువులను ప్రవహింపజేశారు. మీ శక్తితో భూమిని విస్తరించారు; ఆకాశాన్ని ఎత్తించారు, ఇంద్రా! మీరు రెండు దివ్య కుమార్తెలను, పురాతన తల్లులను, యౌవనంతో, ఋతునిబద్ధంగా నిలబెట్టారు. అప్పుడు పురాతన నగరాల్లోని దేవతలు, ఈ కార్యానికి, మిమ్మల్ని ఒక్కడినే మహాశక్తివంతుడిగా నియమించారు, ఇంద్రా! అసురులు దేవతలకు సవాలు చేసినప్పుడు, ఇంద్రుడిని వెలుగును తెచ్చేవాడిగా ఎన్నుకున్నారు. ఆ తరువాత, వజ్రాయుధంతో ఆకాశమే చీలిపోయింది; ఆ మోతతో జలాలు ఉప్పొంగాయి; ఇంద్రుడు తన శక్తితో నాగుని సంహరించి, జగత్తుకు శత్రువుని కూల్చివేశాడు.’’ ఇలా ఋషులు, భక్తులు అగ్నిదేవుని, ఇంద్రుని మహిమను స్మరించుకుంటూ, వారి కృపను, రక్షణను, ఐశ్వర్యాన్ని ప్రార్థించగా, ఆ దేవతలు ప్రకాశిస్తూ, భక్తులకు శుభాన్ని ప్రసాదిస్తూ వెలిగిపోతుండగా, యజ్ఞస్థలం పవిత్రతతో నిండిపోయింది.