ఒక పవిత్రమైన ఉదయం, యజ్ఞానికి సిద్ధమవుతున్న ఋషులు అగ్నిని ఆహ్వానించారు. ‘‘ఓ అగ్ని! హోతారుగా ప్రేరణతో, త్యాగానికి అర్హుడుగా, మరుత్ దేవతల ఆహ్వానాన్ని నిరోధించకుండా, మిత్ర, వరుణ, అశ్వినులు, ఆకాశం, భూమి—all మీరే—మన యజ్ఞానికి తిరిగి రావాలని కోరుకుంటాము,’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ అగ్ని! నీవే హోతారుగా, మానవ సమూహాల్లో ఎప్పుడూ ఆనందాన్ని పంచే దేవుడు. నీ మెరుగు నాలుకతో, నీవే యజ్ఞాన్ని నిర్వహించు,’’ అని ఋషులు ప్రార్థన చేశారు. ‘‘ప్రేరణతో కూడిన ప్రార్థన నిన్ను ఆశ్రయిస్తుంది; దేవతలను స్తుతించేందుకు యజ్ఞంలో నిన్ను పిలుస్తుంది. అంగిరసుల్లో అత్యుత్తముడుగా, మధురమైన స్వరంతో యజ్ఞాన్ని ప్రకటించు.’’ అగ్ని, జ్ఞానవంతుడుగా, ప్రకాశవంతుడుగా, ఆకాశం-భూమి మధ్య విస్తారంగా యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు. ‘‘మనకు దీర్ఘాయుష్కం కలిగించేందుకు, భక్తితో సమర్పించిన ఆహుతిని తీసుకుని, ఐదు జనములు నీకు చేరువవుతున్నారు,’’ అని ఋషులు అన్నారు. ‘‘నాకు భక్తితో దర్భను అలంకరించి, ఘృతంతో నిండిన కడలి, ఉత్తమమైన స్తోత్రంతో యజ్ఞాన్ని స్థాపిస్తే, భూమిపై గృహం స్థాపన అవుతుంది, యజ్ఞం నిలుస్తుంది, సూర్యునిపై కంటి వంటి స్థిరంగా,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘ఓ అగ్ని! ప్రాచీన హోతారుగా, దేవతలతో, అగ్నులతో కలసి, మనకు దయ చూపించు. బలమిచ్చు, అపాయాల నుంచి దాటి పోయేలా చేయు,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ఇతడు హోతారుగా, గృహంలో, దర్భపై, ఆకాశ-భూములను యజ్ఞానికి ప్రేరేపించాడు. ‘‘బలవంతుడుగా, సత్యాన్ని పాటిస్తూ, సూర్యుడు వంటి జ్వాలలతో దూరంగా విస్తరించు,’’ అని ఋషులు అన్నారు. ‘‘ఓ అగ్ని! నీలోనే దేవతలు నివసిస్తారు; నీవే రాజు, ఆకాశం వంటి శక్తిని కలిగి ఉన్నవాడు. మూడు స్థానాల్లో, సూర్యకాంతి వంటి వెలుగుతో, మానవుల సమర్పణలు అందించు,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘అతడు అత్యంత శక్తివంతుడు, అడవిని జయించే శక్తితో, అలసట లేకుండా మార్గాన్ని ప్రకాశింపజేస్తాడు. మోసములేని, వేగవంతమైన, అమరుడుగా, మొక్కల్లో నివసిస్తాడు,’’ అని వారు వివరించారు. ‘‘ఓ అగ్ని! మన జనాలకు, ఇతరులతో కాకుండా, గృహంలో నీవే స్తుతించబడాలి. శత్రువులను జయించి, తండ్రిలా యజ్ఞాన్ని నీ జ్వాలలతో ప్రేరేపించు,’’ అని వారు కోరారు. ‘‘అతడి కాంతి భూమిని అనుసరించినప్పుడు, వృథా చేసిన వృత్తిని వెంబడిస్తుంది. అతడి ప్రవాహం, పదునుగా, వేగంగా ప్రవహిస్తుంది; అప్పు తీర్చే వ్యక్తిలా ఎడారిని దాటి పోతాడు,’’ అని ఋషులు వర్ణించారు. ‘‘ఓ అగ్ని! నీవు ఎప్పుడూ ఉనికిలో ఉండి, అన్ని అగ్నులతో కలసి, మనకోసం వెలిగించబడాలి. నీవే సంపదను ప్రసాదించు, దురదృష్టాన్ని తొలగించు; నూటి సహాయాలతో, వీర సంతానంతో ఆనందించేందుకు ఆశించు,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ అగ్ని! నీ నుండి అన్ని ఆశీర్వాదాలు, వృక్షంలో నుండి పక్షులు ఎగిరినట్లు, ప్రసరించాయి. శత్రువుతో పోటీలో సంపద, బలము వర్షంలా, నదుల ప్రవాహంలా వస్తాయి,’’ అని ఋషులు స్తుతించారు. ‘‘నీవు భగుడిలా, మనకు ధనాన్ని తెచ్చి, అద్భుత కాంతితో, రక్షకుడిగా, సంపదను పంచిస్తావు. మిత్రుడిలా, ధర్మాన్ని నిలబెట్టేవాడు, విశాలమైన మంగళాన్ని ప్రసాదించే దేవుడు నీవే,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘అతడు నిజమైన ప్రభువు, శక్తితో శత్రువును జయిస్తాడు; అగ్ని, మేధావి, కఠినతను దుర్లభుడి నుండి బలాన్ని తీసుకొస్తాడు. నీవు, జ్ఞానవంతుడుగా, సత్య జన్యుడిగా, నీ సంపదతో, నీ జల సంతానంతో, మానవులను పోషిస్తావు,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘ఓ బలపుత్రా! వచనాలతో, స్తోత్రాలతో, యజ్ఞాలతో, మానవుడు రక్షణ కోసం నిన్ను చేరుకుంటాడు. అతడు సంపదను సంపాదించు, ధనాధిపతిగా మారుతాడు,’’ అని వారు అన్నారు. ‘‘ఈ ఆశీర్వాదాలు, ఓ అగ్ని! బలపుత్రా! నీవు మానవులకు కీర్తి, వీరత్వం కోసం ప్రసాదిస్తావు. నీ శక్తితో, పశువులను, పిల్లలను, ధనాన్ని, ఆశతో ఉన్నవారికి అందిస్తావు,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ బలపుత్రా! మమ్మల్ని విడిచిపెట్టకూడదు; సంతానాన్ని, పిల్లలను, ధనాన్ని ప్రసాదించు. మా స్తోత్రాలతో, నూటి సహాయాలతో, వీర సంతానంతో ఆనందించేందుకు ఆశించు,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ అగ్ని! భక్తితో ప్రార్థన చేస్తూ, నీ కృపను కోరే మానవుడు, ప్రకాశవంతంగా, పురాతన సంపదను పొందాలి,’’ అని వారు ఆశించారు. ‘‘అగ్ని నిజంగా జ్ఞానవంతుడు, అత్యుత్తమ నైపుణ్యంతో, ఋషి; యజ్ఞాల్లో హోతారుగా మానవులు అగ్ని స్తుతిస్తారు,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘నీ సహాయానికి, ఓ అగ్ని! ఉత్తమ సంపదలు పోటీ పడతాయి; శ్రమతో, వ్రతాలతో, న్యాయాన్ని దాటి, శత్రువును జయిస్తారు,’’ అని వారు వివరించారు. ‘‘అగ్ని, నీ జ్ఞానంతో, నీ శక్తితో, నీ శత్రువులను జయించి, నీ సంపదను కాపాడుతూ, యజ్ఞంలో విజయం సాధిస్తాడు,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘ఓ దేవా అగ్ని! మిత్రుడిలా, దేవతలతో మాట్లాడి, వారి అనుగ్రహాన్ని ఆకాశభూముల నుండి పొందు; మాకు రక్షణ, సుఖమైన నివాసం ప్రసాదించు; ద్వేషం, కష్టాలు, దురదృష్టాన్ని దాటి పోయేలా చేయు,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘ఇప్పుడు, ఈ అతిథిని, ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా, ప్రజల అధిపతిగా, నా స్తోత్రంతో స్తుతిస్తున్నాను; అతడు ఆకాశ జననాన్ని తెలుసు, శుద్ధంగా, సమర్పణను స్వీకరిస్తాడు,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘భృగువులు అతడిని, స్నేహితుడిలా, అరణ్యవృక్షాల్లో స్తుతించబడేలా, నిటారుగా వెలిగించే జ్వాలలతో స్థాపించారు. నీవు, అద్భుతుడిగా, యజ్ఞాన్ని తీసుకువచ్చి, ప్రతిరోజూ స్తుతులతో మహిమను పొందు,’’ అని వారు అన్నారు. ‘‘నీవు, నిరోధం లేకుండా, బలవంతుడిగా, ఉత్తముడిగా, ఇతరుల బలాన్ని మించు; బలపుత్రా! యజ్ఞాన్ని తీసుకువచ్చే భరద్వాజకు రక్షణ, కీర్తిని ప్రసాదించు,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ అగ్ని! ప్రకాశవంతమైన అతిథిని, వెలుగుని, మానవుల హోతారుగా, యజ్ఞ నైపుణ్యంతో, మేధావిగా, మధురమైన స్తోత్రాలతో, సమర్పణను తీసుకువచ్చే దేవుడిని, దాతను స్తుతిస్తున్నాను,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘ప్రకాశవంతంగా, భూమిపై విస్తరించి, ఉదయపు వెలుగులా, ముందుకు సాగుతూ, అలసట లేకుండా, సూర్యునిలా, ఎప్పుడూ యువుడిగా, కాంతిలో అసమర్ధుడిగా,’’ అని వారు వర్ణించారు. ‘‘వెలిగించు, ఆరాధనతో, అగ్ని! నీకోసం, అతిథిగా, నా స్తోత్రంతో స్తుతిస్తున్నాను; నీ స్తోత్రాలతో అమరులను పిలవు; దేవతల్లో దేవుడు విజయం సాధిస్తాడు, మన అనుగ్రహాన్ని పొందాడు,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘వెలిగించు, స్తోత్రంతో, పవిత్రంగా, ప్రకాశంగా, యజ్ఞానికి ముందుగా నిలిచే అగ్ని! మేధావి, అనేక దానాలు, మోసంలేని ఋషి, ఆశీర్వాదాలతో మేము నిన్ను కోరుతున్నాము, అన్ని జననాలను తెలిసినవాడు,’’ అని వారు స్తుతించారు. ‘‘నీవు, అగ్ని! అమర దూతగా, యుగాలుగా, సమర్పణను తీసుకువచ్చే వాడు, స్తుతించదగిన రక్షకుడిగా, దేవతలు, మానవులు, అప్రమత్తంగా, భక్తితో, ప్రజల అధిపతిగా నిన్ను స్థాపించారు,’’ అని వారు వర్ణించారు. ‘‘అగ్ని! నీవు రెండు ధర్మాలను పాటిస్తూ, దేవతల దూతగా, లోకాల మధ్య ప్రయాణిస్తూ, నీ జ్ఞానం, మాంగల్యం మేము కోరుకుంటాము; మూడు విధాలుగా రక్షణగా నిలిచిపోవాలి, మాకు దయ చూపు,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘అతడు, అందమైన ముఖంతో, మధురంగా, జ్ఞానవంతుడిగా, మేము స్నేహితుడిగా కోరుకుంటాము; అతడు, అన్ని కార్యాలను తెలిసినవాడు, అమరులకు సమర్పణను ప్రకటించాలి,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘ఓ అగ్ని! జ్ఞానాన్ని తీసుకువచ్చే వాడిని, మేధావికి, రక్షణ, పోషణను ప్రసాదించు; యజ్ఞంలో భాగంగా, వెలుగులో, బలాన్ని, సంపదను నింపాలి,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘నీవు, అగ్ని! శత్రువుల నుండి, అపకీర్తి నుండి, మమ్మల్ని కాపాడాలి; నీ ప్రవాహం మాతో కలసి రావాలి; ఆశించదగిన సంపద సమృద్ధిగా రావాలి,’’ అని వారు కోరారు. ‘‘అగ్ని హోతారుగా, గృహాధిపతిగా, అన్ని జననాలను తెలిసిన రాజుగా, జాతవేదసుగా, దేవతలు, మానవుల్లో అత్యుత్తమ యజ్ఞకారుడిగా, సమర్పణలో సంపన్నుడిగా, ఆరాధకులను ముందుకు నడిపించాలి,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘ఈ రోజు, ఓ హోతారుగా, ప్రకాశవంతమైన జ్వాలలతో, ప్రజల యజ్ఞాన్ని నేతృత్వం వహించు; నీవే యజ్ఞకారుడు; సత్యంతో, మహిమతో ఆరాధన చేయు; నీకు చెందిన సమర్పణలను, యువుడిగా, తీసుకువచ్చి, ఆహ్వానించు,’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘నీ ఆరాధనకు, సుసంపన్న మార్గాలు సిద్ధంగా ఉండాలి; భూమి, ఆకాశం, యజ్ఞానికి నిన్ను స్థాపించాలి; ఓ దాతా, బల విజేతా! అగ్ని! అన్ని కష్టాలను దాటి పోయేలా చేయు; నీ సహాయంతో దాటి పోయేలా చేయు,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘అగ్ని! నీ స్వజాతి దేవతలతో, మొదటగా, వూల్తో తయారైన గర్భంలో కూర్చో; ఘృతంతో సమృద్ధిగా, యజ్ఞాన్ని నేతృత్వం వహించు; సవితృ దేవునికి, యజ్ఞకారుడికి, సరైన రీతిలో నడిపించు,’’ అని వారు ముగించారు. ఈ విధంగా ఋషులు, అగ్ని దేవుని మహిమను, యజ్ఞంలో అతని పాత్రను, ఆశీర్వాదాలను, రక్షణను, సంపదను, సుఖాన్ని కోరుతూ, భక్తితో, ప్రార్థనతో, యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు.