ఒకప్పుడు ఋషులు, దేవతల మహిమను స్మరించుకుంటూ, మరుత్గణాలను ఆరాధిస్తూ ప్రార్థన చేశారు. “ఓ మరుత్లు! మీరు మాకు గొర్రెలు, గుర్రాలు, రథాలు, మహనీయమైన కుమారులు, ప్రకాశవంతమైన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించండి. రుద్రుని వంశజులైన మీకు మా వందనాలు. మీ దివ్య కృపను మేము అనుభవించగలుగుతామని ఆశిస్తున్నాము.” “ఓ మరుత్లు, మీరు సత్యాన్ని తెలిసినవారు, అమరులు, బహు దానధర్ములు. మీరు యువకులు, మహాపర్వతాల వలె బలవంతులు, మాకు క్షేమాన్ని ప్రసాదించండి” అని వారు ప్రార్థించారు. ఈ మరుత్గణం సర్వలోకంలో శక్తివంతమైనవారు. వీరి బలాన్ని, వీరి కొత్తదనాన్ని, వీరి వేగవంతమైన గుర్రాలను, మహిమను, అమరత్వాన్ని స్తుతిస్తూ ఋషి గానం చేశాడు. వీరి గుంపు ఉగ్రంగా, బలంగా, పదునైన దవడలతో, లక్ష్యసాధనలో స్థిరంగా, మాయలో నిపుణంగా, దానప్రియులుగా ఉంటారు. వీరి మహత్తును, వారి మానవుల పట్ల ఉదారతను స్తుతించమని ఋషి కోరాడు. “ఓ మరుత్లు, మీ వేగవంతమైన రథాలు నేడు వచ్చుగాక. మీరు వర్షాన్ని పునరుత్పత్తి చేసే వారే. ఈ అగ్నిని మేము ప్రదీప్తం చేశాము, దయచేసి, ఓ యువకులూ, జ్ఞానులూ, దీన్ని స్వీకరించండి.” “మీరు రాజును ప్రజల్లో ప్రసిద్ధిపొందేలా చేస్తారు, అతన్ని యజ్ఞార్థం మహిమాన్వితుడిగా సృష్టిస్తారు. బలమైన ముష్టివంతుడును, మహాబాహువంతుడును, ఉత్తమ గుర్రాన్ని మీరు ప్రసాదిస్తారు.” “మీరు నిర్బంధం లేకుండా సంచరిస్తారు, ప్రతిసారీ కొత్తవారిగా జన్మిస్తారు, మహాకార్యాలకు సిద్ధంగా ఉంటారు. ప్రిష్ణి సంతానమైన మీరు, మీ జ్ఞానంతో ఏకత్వాన్ని కోరుకుంటారు.” “మీరు బొడిపాటి గుర్రాలతో, బంగారు అలంకృత రథాలతో ముందుకు సాగుతారు. మీరు జలాలను కలుపుతారు, అరణ్యాలను విరిచివేస్తారు, ఎద్దు గర్జించగా ఆకాశం మోగుతుంది.” “మీరు విస్తృతంగా కదులుతారు, భూమి తల్లి తన బిడ్డను మోయగలిగినట్లు భూమి కూడా yielding అవుతుంది. గాలి గుర్రాలు రథానికి కట్టబడి ఉంటాయి, రుద్రుని సంతానమైన మీరు వర్షాన్ని కురిపిస్తారు, స్వేదం చిందిస్తారు.” ఇలా మరుత్లకు మళ్ళీ ప్రార్థన చేశారు—“ఓ మరుత్లు, మీరు మాకు క్షేమాన్ని ప్రసాదించండి. మీరు అమరులు, సత్యజ్ఞులు, యువకులు, మహాపర్వతాల వలె బలవంతులు, మాకు శ్రేయస్సును ప్రసాదించండి.” ఋషి తన స్తుతిని ఆకాశమూ భూమికూ సమర్పిస్తూ, “వారు తమ ఎర్రగుర్రాలతో, విస్తారంగా, తమ ప్రకాశాన్ని తరంగాల్లా వ్యాపింపజేస్తూ, ఆకాశాన్ని నింపుతారు” అని వర్ణించాడు. వారి శక్తితో భూమి భయంతో వణుకుతుంది, నిండిన పడవ మళ్లిపోతున్నట్టు కదిలిపోతుంది. వారు దూరంగా ఉన్న సంకేతాలను గమనిస్తారు; మహాసభలో మానవులు వారితో పోటీ పడతారు. “మీరు గోవుల కీర్తికి శ్రేష్టమైన కొమ్ముల వలె, ఆకాశంలో సూర్యుని కంటివలె ప్రకాశిస్తారు. వేగవంతమైన గుర్రాలవలె, మీరు మహిమతో నిలబడతారు. మానవులు మిమ్మల్ని దర్శిస్తారు.” “మీరిలో ఎవరు అత్యంత మహత్తరమైన శక్తిని కలిగి ఉన్నారు? ఎవరు అద్భుతమైన పరాక్రమాన్ని కలిగి ఉన్నారు? మీరు భూమిని తణుకు గడ్డి వలె కంపింపజేసి, మాకు శుభాన్ని ప్రసాదించడానికి ముందుకు సాగుతారు.” “ఎర్రని గుర్రాలతో, యుద్ధానికి సిద్ధమైన యోధుల్లా, మీరు కలసి పోరాడతారు. యువకుల్లా బలవంతులు, వర్షంతో సూర్యుని కంటిని కప్పేస్తారు.” “మీరు పెద్దవారు కాదు, చిన్నవారు కూడా కాదు, ఎప్పటికీ పునర్జన్మించేవారు. మీలో ఎవ్వరూ మధ్యలో ఉండరు; మీ మహిమతో మీరు విస్తరించారు. ప్రిష్ణి సంతానమైన మీరు, స్వర్గపు పిల్లలుగా, మాకు రండీ.” “పక్షుల గుంపుల్లా, వారు శక్తివంతంగా శ్రేణులుగా ఎగిరారు, ఆకాశపు శిఖరాలను దాటి; వారి గుర్రాలు, రెండు రకాలూ, దారులు తెలుసుకుంటాయి; వారు పర్వతశిఖరాలను, ఆకాశాన్ని కంపింపజేశారు.” “ఆకాశమూ, అదితి మాకు రక్షణను కల్పించుగాక; ప్రకాశవంతమైన ఉదయాలు కలసి కృషి చేయుగాక. మరుత్లు, రుద్రుని గాయకులు, ఆకాశపు పాత్రను తెరిచారు” అని ఋషి వర్ణించాడు. ఋషి, “అగ్నిని నేను స్తుతిస్తాను, ఆయన కృపాకటాక్షంతో, మా కర్మలను గ్రహించే ఆయనను. యుద్ధానికి సిద్ధమైన రథాల్లా, నేను మరుత్ల స్తుతిని బలపరచాలి” అని ఆకాంక్షించాడు. “మీరు, రుద్రులు, మరుత్లు, అలంకృతమైన రథాల్లో నిలబడినప్పుడు, అరణ్యాలకూ భూమికీ భయం కలుగుతుంది, పర్వతం కూడా వణుకుతుంది.” “పెద్ద పర్వతం కూడా భయపడుతుంది, ఆకాశపు శిఖరం మీ ధ్వనితో వణుకుతుంది. మీరు, మరుత్లు, కత్తులతో ఆడుకుంటూ, నదుల్లా కలసి పరుగెడతారు.” “బంగారు అలంకరణతో, వారు తమ శక్తిని ధరించారు; మహిమ కోసం, శ్రేష్ఠులు, బలవంతులు, గొప్ప కార్యాలను చేశారు.” “వారు పెద్దవారు కాదు, చిన్నవారు కాదు; అన్నీ సోదరులే, కలసి శ్రేయస్సుకు ఎదిగారు. వారి యువత పిత రుద్రుడు, పోషక మాత ప్రిష్ణి, మరుత్లకు మంగళాన్ని ప్రసాదిస్తారు.” “మరుత్లు, మీలో ఉన్న ఏది అత్యున్నతమైనదో, మధ్యస్థమైనదో, తక్కువదో, అది స్వర్గంలో మీదే. దాని గురించి, రుద్రులారా, లేదా అగ్నిదేవా, యజ్ఞంలో మేము తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాము.” “అగ్ని, మరుత్లు, మీరు మీ రథాలతో పరమాకాశం నుండి వస్తూ, ఆనందంగా, దానశీలులుగా, యజ్ఞద్రవ్యాన్ని సమర్పించే వారికి ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించండి.” “అగ్ని, మరుతులతో కలసి, ప్రకాశవంతంగా, గానం చేస్తూ, సోమాన్ని ఆనందంగా పానము చేయండి; మీ అమర, విశ్వవ్యాప్త, పవిత్రమైన జ్వాలలతో, ఆకాశానికి సంకేతంగా రండి.” ఋషి మరల ప్రశ్నించాడు: “మీరిలో ఎవరు అత్యుత్తములు, దూర ప్రాంతాలనుండి ఒక్కొక్కరుగా వచ్చిన వారు?” “మీ గుర్రాలు ఎక్కడ? మీ పట్టీలు ఎక్కడ? మీరు ఎలా వచ్చారు? మీ వెనుక ఎవరు కూర్చున్నారు?” వారి వెనుక ప్రేరణ ఉంది, వారి తొడలు విస్తరించి ఉన్నాయి, వారు పితలుగా కుమారుల కోసం కృషి చేస్తారు. “ఓ వీరులారా, యువకులారా, మీ వంశపారంపర్యాన్ని నిలబెట్టండి; అగ్ని ప్రేరేపించినట్లే, మీరు కూడా ప్రేరేపించబడండి.” “మీరు మాకు సనత్సాశ్వుని ఐశ్వర్యాన్ని, పశువులను, వంద రెట్లు సంపదను ప్రసాదించండి, శ్యావాశ్వుని స్తుతిని అందుకున్నవారు, మీరు దానశీలులై ఉండండి.” “ఓ మహిళా, నాస్తికులకు, అవిశ్వాసులకు అంకితమవకుండా నీవు పురుషునికన్నా మరింత ఇష్టపడదగినదవుతావు.” ఆమె చతురతను, దాహాన్ని, ఆశను గుర్తిస్తుంది; ఆమె మనసు దైవానికే మళ్లుతుంది. అయితే, ప్రశంసించబడని వాడు, “నేను పురుషుడిని” అంటాడు; అతడు పణి, శత్రువు, ఎప్పుడూ అలానే ఉంటాడు. “యువత, ఉత్సాహవంతురాలు, నన్ను చేరలేదు; మార్గం శ్యావా వైపు మళ్లింది, ఎర్రవారు ప్రసిద్ధ ఋషిని ఎన్నుకున్నారు.” “నాకు నూరుపశువులు ఇచ్చిన వాడు, పదింతలు ఇచ్చినట్టు, తన గొప్పతనంతో సముద్రాన్ని దాటి వెళ్ళినవాడిగా ఉన్నాడు.” “ఆమెను వేగంగా మోసుకెళ్లేవారు, మధుర మదును పానము చేస్తూ, ఇక్కడే కీర్తిని పొందారు.” “ఆయన కోసం, ఆకాశమూ భూమీ తమ రథాల్లో బంగారం వలె ప్రకాశిస్తూ మెరిసాయి.” “మరుత్ల గుంపు యువకులది, మహారథాలు, అపరాజేయులు, ప్రకాశవంతులు, ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేరు.” “వారి ప్రేరితులు ఎక్కడ ఆనందిస్తారో, సత్యజనితులు, కల్మషరహితులు, నిజంగా ఎవరికీ తెలుసు?” ఇలా ఋషులు మరుత్ల మహిమను, వారి దివ్య బలాన్ని, ఉదారతను, ప్రకృతి శక్తులుగా వారి ప్రబలమైన ప్రభావాన్ని స్మరించుకున్నారు. మరుత్లు, రుద్రుని సంతానంగా, ప్రిష్ణి పుత్రులుగా, దేవతలలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించారు. వారి రక్షణ, దానం, కీర్తి కోసం మానవులు నిరంతరం ప్రార్థిస్తూ ఉంటారు.