ఒకప్పుడు, నవగ్వులు సోమరసం పిండించి, పరాక్రమశాలి ఇంద్రుని మహిమలను స్తుతించారు. దశగ్వులు కూడా తమ హృదయపూర్వక గీతాలతో ఆయనను ఘనత వహించారు. ఇంద్రునికి కోరినవారికి, మూసివున్న విస్తృతమైన పశుపోషణను కూడా ఆయన తాళాలు తెరిచి ఇచ్చాడు. ఇంద్రుడు చేసిన కార్యాలను తెలుసుకున్నవారు, ఆయన సాహసాలను వివరించడానికి మాటలు చాలవు. ఆయన మరింత కొత్త, గొప్ప కార్యాలు చేయగలడని అందరూ ఆశిస్తున్నారు. పోటీ సమయంలో ఆయన తన శక్తిని ప్రకటించమని కోరారు. ఇంద్రుడు జన్మలోనే శక్తిలో, మహిమలో అందరినీ మించిపోయాడు. ఆయన వజ్రాయుధంతో చేసిన ధైర్య కార్యాలను ఎవ్వరూ సాటిరారు. ఆయన కోసం కవులు కొత్త గీతాలు రచించగా, ధనార్జనకోసం జ్ఞానులు నైపుణ్యంతో ఆయనకు రథాన్ని రూపొందించారు. ఎవరైనా ఇంద్రుని, తన నీలి గుర్రాలపై సులభంగా ప్రయాణిస్తూ చూసారా? వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన ఆయన, సోమరసం తాగాలనే తపనతో, ఉదారులు పిలిచినప్పుడు వారి ఇల్లుకు వచ్చేవాడు. నేను ఆయన దారిని వెతికాను; ఇతరులను అడిగాను. వారు చెప్పారు—"మనమందరం వెతికాము, ఇంద్రుణ్ని కనుగొన్నాము." ఇప్పుడు సోమార్పణ సమయంలో, ఇంద్రుడు చేసిన, మనకు ఆనందం ఇచ్చిన కార్యాలను ప్రకటించాము. జ్ఞానులు అవి తెలుసుకుంటారు; అజ్ఞానులు వినిపించుకుంటారు. ఉదారుడు, సమస్త గణాధిపతి, వాటిని మోస్తూ ఉంటాడు. ఇంద్రుడు జన్మించినప్పటి నుంచే తన మనస్సును స్థిరపరచుకున్నాడు. ఒంటరిగా, అలంకృతుడై, అనేక శత్రువుల ఎదుట యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు. తన మహాశక్తితో, రాయిని చీల్చి, ఆరాధకులకు పశువుల విస్తృత ప్రదేశాన్ని వెల్లడించాడు. ఇంద్రుడు దూర ప్రాంతంలో, అత్యున్నత స్థలంలో జన్మించాడు. అక్కడి నుంచే దేవతలకే భయం కలిగింది. ఆయన నీటిని, దస్యు స్త్రీలను జయించాడు. మరుత్గణులు ఇంద్రుని కోసం పాటలు పాడారు, సోమార్పణ చేశారు. ఇంద్రుడు తన శక్తితో మాయగాడు, దుర్మార్గ సర్పాన్ని దాచిన చోటే సంహరించాడు. పశువులు కోసం శత్రువులను చితరగొట్టాడు. దాస నాముచిని సంహరించి, మానవునికి మార్గాన్ని తెరిచాడు. అప్పుడు కూడా ఇంద్రుడు నన్ను ప్రయోజనార్థం యుక్తిగా ఉపయోగించాడు. నాముచిని శిరస్సును ఛేదించాడు. మెరుస్తూ కదిలే రాయిని మరుతులకు ప్రసాదంగా చేశాడు—ఇంద్రుడు రెండు లోకాల్ని సృష్టించినట్టు. దాసులు స్త్రీలాంటివి ఆయుధాలు తయారు చేసుకున్నారు; వారి బలహీన సైన్యాలు ఏమి చేయగలవు? వారి పశువులను దాచిపెట్టారు; కానీ ఇంద్రుడు యుద్ధానికి దూసుకెళ్లి దస్యువును సంహరించాడు. పిల్లల నుండి వేరుపడిన పశువులు చుట్టూ అరవగా, ఇంద్రుడు తన శక్తితో వాటిని తిరిగి కలిపాడు. బాగా పిండిన సోమరసం ఆయనకు ఆనందం కలిగించినప్పుడు, పట్టణాలను ధ్వంసించేవాడు అయిన ఇంద్రుడు, ఆరాధకులకు పశువులను తిరిగి ఇచ్చాడు. అగ్నిదేవా! రుషములు నాలుగు వేల పశువులు దానం చేశారు—ఇది మంగళకరమైనది. ఋణాన్ని తీర్చే ఉదారులు ఇచ్చిన కానుకలను మేము స్వీకరించాము. రుషములు వేలాది పశువులతో గొప్ప కానుకను పంపారు. పరితక్మ్య దినోత్సవ ఉదయాన, బలమైన సోమాలు ఇంద్రుణ్ని ఉల్లాసపరిచాయి. ఆ పరితక్మ్య రాత్రి ప్రకాశించింది. రుషముల రాజు ఋణంచయుడు ఉన్నాడు. వేగంగా పరిగెత్తే గుర్రంలా, బ్రౌన్ వర్ణుడైనవాడు నాలుగు వేల పశువులను సంపాదించాడు. రుషముల నుండి నాలుగు వేల పశువులను మేము స్వీకరించాము, అగ్నిదేవా! వేడి పాత్ర కూడా వారి సొంతమని మేం ప్రకటించాము. ఇంద్రుడు రథానికి మార్గాన్ని సిద్ధం చేస్తాడు; బహుమానాన్ని అందుకునేందుకు పోటీదారుని ముందుకు నడిపిస్తాడు. గొప్పవాడైన గోపాలుడు పశువులను గుంపులో వేరు చేస్తాడు; గాయపడని వాడు విజయానికి ముందుగా వెళ్తాడు. ఇంద్రా! నీ పింగళవర్ణ గుర్రాలతో ముందుకు రా, ఆలస్యం చేయవద్దు. నీతో పాటు తప్ప మరొక ధనం లేదు. ప్రజల్లోనూ నీవే ఈ కార్యాన్ని సాధించావు. ఇంద్రుడు శక్తితో జన్మించాడు. తన శక్తులను ప్రదర్శించాడు. పశువులను ఎల్లల్లోంచి బయటకు నడిపించాడు. వెలుగుతో చీకటిని పారద్రోలాడు. విశ్వకర్ములు గుర్రానికి రథాన్ని తయారు చేస్తారు; త్వష్టా నీకు ప్రకాశవంతమైన వజ్రాయుధాన్ని తయారు చేస్తాడు. ఋత్వికులు స్తోత్రాలతో ఇంద్రుణ్ని మహిమపరచి, యుద్ధంలో శత్రువును సంహరించేందుకు ఆయనను ప్రోత్సహించారు. బలవంతులు ఇంద్రుణ్ని స్తోత్రాలతో స్తుతించాలి; ఇంద్రుడు రథాలు లేని, గుర్రాలు లేని వారితో దస్యువులను వెనక్కు నెట్టాడు. ఇంద్రుడు గత కార్యాలను, తాజా కార్యాలను మేము వర్ణించాము. ఇద్దరు లోకాలను మోస్తూ, నీటిని జయించి, మానవులకు అద్భుతమైన వరాలు ఇచ్చావు. ఇది నీ మహిమ, ఇంద్రా! జ్ఞానులు దీనిని స్తుతిస్తారు. శత్రువును సంహరించి నీ శక్తిని ఇక్కడ కొలిచావు. శుష్ణుని మాయలను చేజిక్కించుకుని, నీటిని దస్యువుల నుండి విముక్తం చేసి, వాటి పురాతన ప్రవాహాన్ని స్థాపించావు. యాదువు, తుర్వశులకు నీటిని ప్రవహింపజేశావు; ఆయు, కుత్సను సురక్షితంగా దాటించావు. దేవతలు నీతో కలిసి ఆనందించారు. ఇంద్రుడు, కుత్సతో కలిసి రథంలో ప్రయాణించాడు. వారి మధురమైన గీతం నీ చెవులకు చేరింది. మౌనంగా ఉన్నవారిని, ఒంటరిగా ఉన్నవారిని నీవు తొలగించు; మన హృదయాల్లో చీకటిని పారద్రోపు. వాయుదేవుని బాగా యుక్తమైన గుర్రాలు, జ్ఞానులు నీ అనుగ్రహాన్ని కోరుకుంటూ వచ్చారు. మరుత్గణులు నీ స్నేహితులు; వారు తమ గీతాలతో నీ శక్తిని పెంచారు. సూర్యుడు కూడా రథాన్ని చుట్టూ తిరుగుతాడు; ముందుగా దాన్ని సిద్ధం చేస్తాడు, తర్వాత దాన్ని ముందుకు నడిపిస్తాడు. వేగవంతమైన చక్రం ముందుకు పోతూ, మన సంకల్పాన్ని స్థిరపరుస్తుంది. ఇంద్రుడు సమీపిస్తున్నప్పుడు ప్రజలు ఆయనవైపు చూస్తారు. సోమాన్ని పిండిన మిత్రుడిని ఇంద్రుడు వెతుకుతాడు. శిల "బలి స్థలం నిండాలి" అని ప్రకటిస్తుంది; ఋత్వికులు వృద్ధునితో చుట్టూ తిరుగుతారు. ఇంద్రుణ్ని గతంలో స్తుతించినవారికి, ఇప్పుడూ స్తుతించేవారికి హాని కలగకూడదు. మా ఆరాధనను స్వీకరించు. మేము నివసించగలిగే ప్రజల్లో నీ బలాన్ని స్థాపించు. ఇంద్రుడు అడ్డంకులను ఛేదించాడు, మార్గాలను తెరిచాడు. అడ్డుకట్టలను పగలగొట్టాడు. గొప్ప పర్వతాన్ని చీల్చి, ప్రవాహాలను విడుదల చేసి, దానవుణ్ని సంహరించాడు. వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన ఇంద్రుడు, కాలానికి తగినట్లు అడ్డంకులను తొలగించాడు. పర్వతపు పాలు విడుదల చేశాడు. ఎన్నో వలయాలతో పడి ఉన్న మహా సర్పాన్ని సంహరించాడు. ఆ మహా క్రూర జంతువు సంహారకుడిని, ఇంద్రుడు తన శక్తితో సంహరించాడు. అతడు తనకు సమానుడు లేడని భావించగా, మరొకడు, మరింత శక్తివంతుడు, పుట్టాడు. తన శక్తిలో ఆనందించే వాడిని, మబ్బుల సంతానాన్ని, చీకటిలో బలవంతుడైన శుష్ణుని, వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన పౌరుషశాలి ఇంద్రుడు సంహరించాడు. తన మాయతో స్థిరంగా ఉన్న వాడిని, ఇంద్రుడు అతని బలహీనతను కనుగొన్నాడు. సోమరసం తాగిన శక్తితో, ఆ పోటీదారుని చీకటి గృహంలో పెట్టాడు. సూర్యరశ్మిలేని చీకటిలో పడి ఉన్న వాడిని, ఆనందంతో సోమాన్ని తాగిన ఇంద్రుడు పై నుండి సంహరించాడు. ఇంద్రుడు తన ఆయుధాన్ని ఎత్తి, మహా దానవునిపై నమ్మకమైన దెబ్బతో దాడికి సిద్ధమయ్యాడు. వజ్రాయుధాన్ని ఎత్తినప్పుడు, అతన్ని సర్వలోకాల్లో కనిష్ఠుడిని చేశాడు. గర్జించే, మధుపానంలో మత్తుగా, లోపల దాచిన క్రూరుణ్ని, శక్తివంతుడైన ఇంద్రుడు సంహరించాడు. పాదాలు లేని, చేతులు లేని వాడిని, మహా దెబ్బతో చీకటి లోకంలో పడేసి, అతని మాటను నిలిపేశాడు. ఇలా, ఇంద్రుడు తన పరాక్రమంతో, దానవులను, దస్యువులను సంహరించి, దేవతలకు, మానవులకు విజయాన్ని, ధనాన్ని, వెలుగును ప్రసాదించాడు. ఆయన మహిమలు యుగయుగాలపాటు స్తుతింపబడతాయి.