ఇది అగ్ని మహిమ, ఇంద్ర మహోత్సవ గాథ. పురాతన దేవతలు సైతం ఆరాధించిన అగ్ని దేవుడు, సత్యస్వరూపుడిగా, హోతృవాణిలో అమృతమయమైన మధుర స్వరంతో, విశిష్ట హోమ బలులతో ప్రకాశిస్తూ వెలుగును ప్రసరిస్తాడు. ఆయన మనందరిని దయతో, శ్రేష్ఠమైన అనుగ్రహంతో స్మరించాలి అని మనం ప్రార్థించాలి. అగ్ని దేవుడు మనపై సంపదను, కీర్తిని ప్రసరింపజేయాలని, మనను ఆశీర్వదించమని కోరాలి. అగ్ని దేవుడు దేవతలలో పరిపాలకుడు, మానవులలోనూ ప్రవేశించి, మన యజ్ఞాల్లో హవిర్భాగాలను దేవతలకు చేర్చే దూతగా నిలుస్తాడు. ఆయనను మనం ప్రార్థనలతో, భక్తితో పూజించాలి. అగ్ని దేవుడు అత్యంత ప్రసిద్ధుడు, జ్ఞానవంతుడు, ఎవరికీ లోబడని వాడు. ఆయన తనను సేవించేవారిని కీర్తింపజేస్తాడు, వారికి సంతానాన్ని, నాయకత్వాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. అగ్ని మనకు యుద్ధంలో విజయాన్ని అందించే నిజమైన నాయకుడిని, వేగవంతమైన గుర్రాన్ని, అపరాజితుడైన వీరుణ్ణి ప్రసాదిస్తాడు. అగ్ని దేవా, నీకు శ్రేష్ఠమైనది, గొప్పగా ప్రశంసించదగినది, రాజ్ఞిలా సంపద, శక్తి నీ నుండే ఉద్భవిస్తాయి. నీ కీర్తిగానాలు పర్వతాలపై ప్రతిధ్వనించునట్లు, ఆకాశాన్ని తాకే గొంతుతో వినిపిస్తాయి. ఈ విధంగా, సంపద కోసం ఆశతో, మేము నిన్ను మహాశక్తిగలవాడిగా స్తుతించాము, అగ్నిదేవా! నీవు మాకు శత్రువుల నుండి రక్షణ కల్పించు. పవిత్రుడైన అగ్ని, నీ ప్రకాశవంతమైన కాంతితో, మధురమైన దివ్య వాణితో దేవతలను ఇక్కడకు ఆహ్వానించు, వారిని పూజించు. నీవు నెయ్యితో అలంకరించబడి, సూర్యునిలా వెలిగే వాడవు. నీవు దేవతలను మన బలికర్మకు తీసుకురా. జ్ఞానవంతుడా, మహోన్నతుడా, అగ్నిదేవా! మేము నిన్ను హోతృవుగా, మహాయజ్ఞంలో హవిర్భాగాలను మోసేవాడిగా ప్రదీప్తం చేస్తున్నాము. అగ్ని, సమస్త దేవతలతో కలిసి, యజ్ఞహవనాన్ని స్వీకరించడానికి రా. మేము నిన్నే హోతృవుగా ఎంచుకున్నాము. సోమార్పణం చేసే భక్తునికి, అగ్ని, నీరు ధైర్యాన్ని, వీరత్వాన్ని ప్రసాదించు. దేవతలతో కలిసి పవిత్ర దర్భాసనంపై కూర్చో. అగ్ని, నీవు వేల మందిని జయించినవాడవు, నీవు యజ్ఞాలను నిలబెడుతున్నావు, దేవతలకు సందేశవాహకుడవు. ప్రతి యజ్ఞంలో, అగ్ని దేవుని, సమస్త జన్మలను తెలిసిన, హవిర్భాగాలను మోసే చిన్నవాడిని దైవపూజారుగా కూర్చోబెట్టాలి. యజ్ఞం తన పద్ధతిని అనుసరించి, అగ్ని దగ్గరకు చేరాలి. పవిత్ర దర్భాసనాన్ని దేవతల కోసం పరచాలి. ఇక్కడ మరుతులు, అశ్వినులు, మిత్రుడు, వరుణుడు మరియు సమస్త దేవతలు తమ తమ గణాలతో కూర్చోవాలి. అగ్ని, సమస్త దాతలకు అధిపతి, అసురశక్తి, మహానుభావుడు, మూడు వృషిణులలో, పది వేలతో కూడిన విశ్వవ్యాప్తుడు, మూడు ఎర్రరంగులతో, సర్వజ్ఞుడుగా ఉన్నాడు. ఎవరు నాకొరకు నూర ఇరవై ఆవులు, బాగా పరిగెత్తే గుర్రాలు ఇస్తారో, ఆ విశ్వ అగ్ని వారి కీర్తిని పెంచు, త్రయారుణునికి రక్షణ కల్పించు. అగ్ని, నీవు నీ అనుగ్రహాన్ని తాజా వాడైన త్రసదస్యువుకు ప్రసాదించు. అతను నన్ను అనేక స్తోత్రాలతో కీర్తించగా, త్రయారుణుడు పురాతన స్తోత్రంతో నన్ను మహిమాపరచాడు. ఎవరు అశ్వమేధం కోసం, సూర్యుని అధిపతికోసం, స్తోత్రంతో ధనం, అమృతత్వానికి జ్ఞానం ఇస్తారో, వారి దానం గొప్పది. అశ్వమేధ దానంలో, అతని ఉగ్రులు, వంద మంది, సోమరసంలా ఉత్సాహంగా ఉంటారు. ఇంద్రుడు, అగ్ని అశ్వమేధంలో వంద దానాలతో, సూర్యునిలా అమరమైన మహాశక్తిని నిలబెట్టారు. అగ్ని ప్రదీప్తమై, తన జ్వాలలతో ఆకాశంలో వెలిగిపోతాడు. ఉదయాన్ని ఎదుర్కొంటూ, విశాలంగా వ్యాపిస్తాడు. దేవతలు హవిర్భాగాల కోసం, నెయ్యితో, భక్తితో వచ్చారు. అగ్ని, నీవు ప్రదీప్తమవుతున్నప్పుడు, అమృతత్వాన్ని పరిపాలించేవాడవు. హవిరర్పణకర్తతో కలసి, మంగళాన్ని కలిగించేవాడవు. సంపదను ప్రసాదించు, ముందుగా వచ్చిన అతిథికి ఆతిథ్యాన్ని కల్పించు. అగ్ని, శుభమయమైన భాగ్యాన్ని అందించు. నీ శ్రేష్ఠ కీర్తులు మాకు కలుగనీ. బంధుత్వాన్ని బలపరచు, మనందరిని కలిపి ఉంచు, శత్రువులను దూరం చేయు. అగ్ని, నీవు ప్రదీప్తమై, మహాతేజస్సుతో వెలిగిపోతున్నావు. నీవు మహిమతో నిండిన వృషభుడవు, యజ్ఞాల్లో నిన్ను ప్రదీప్తం చేస్తారు. అగ్ని, పిలవబడినప్పుడు దేవతలను యజ్ఞానికి నడిపిస్తావు. నీవే నిజమైన హవిర్భాగాలను మోసేవాడవు. పవిత్ర భావంతో అగ్నికి హవిరర్పణ చేయాలి, ఆయనను హోతృవుగా ఎంచుకోవాలి. అర్యమన్ త్రిగుణాత్మకుడుగా, మానవులకు దైవపితగా, ఆకాశంలో మూడు ప్రకాశవంతమైన లోకాలను నిలబెడతాడు. మరుతులు, తమ పవిత్ర శక్తితో, నిన్ను స్తుతిస్తారు. ఇంద్రుడు, వారి ఋషి, ధైర్యవంతుడు. మరుతులు ఆనందంగా, సోమార్పణాన్ని ఆస్వాదించే ఇంద్రుని స్తుతించగా, ఇంద్రుడు వజ్రాయుధాన్ని తీసుకుని, సర్పాన్ని సంహరించి, మహానదులను ప్రవహింపజేశాడు. మరుతులు, ఋత్వికులతో కలిసి, ఇంద్రుడు బాగా పిండిన సోమరసాన్ని పానంచేయాలని కోరారు. అదే మానవులకు లభించిన ప్రసాదం. ఇంద్రుడు సర్పాన్ని సంహరించి, సోమాన్ని పానించాడు. అప్పుడు ఇంద్రుడు భూమి, ఆకాశాన్ని విస్తరించాడు. భయంతో వణికిన వారిని పాము లా విడదీసాడు. ధైర్యంగా, గర్జించే దానవుడిని సంహరించాడు. ఆ సమయంలో, సమస్త దాత దేవతలు, ఇంద్రుడికి సోమపానం హక్కును ఇచ్చారు. సూర్యుని ఆకుపచ్చ గుర్రాలు, ఎప్పుడూ ముందుకు సాగుతూ, ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో ముందుకు వెళ్లాయి. ఇంద్రుడు, తన వజ్రాయుధంతో, తొంభై తొమ్మిది కోటలను చీల్చినప్పుడు, మరుతులు, త్రైష్టుభ్ స్తోత్రాలతో ఇంద్రుని స్తుతిస్తూ, చీకటిని పారద్రోలారు. స్నేహితుడికి స్నేహితుడిగా, అగ్ని తన సంకల్పంతో మూడు వందల మేషాలను హవిర్భాగంగా అర్పించగా, ఇంద్రుడు, మానవులతో కలిసి, మూడు సంఘాల్లో వృత్రుని సంహరించేందుకు సోమాన్ని పానించాడు. దాత, హానికాలేని వాడు, మూడు వందల మేషాలను, మూడు సోమసభలను స్వీకరించినప్పుడు, సమస్త దేవతలు పూజారిని పిలిచారు. ఇంద్రుడు సర్పాన్ని సంహరించినప్పుడు కూడా ఇదే జరిగింది. ఉశనా, శక్తివంతమైన గుర్రాలతో, ఇంద్రుని తన ఇంటికి తీసుకురాగా, ఇంద్రుడు ఉత్సాహంగా వచ్చినాడు. అక్కడ కుత్సా, దేవతలతో కలిసి ప్రయాణించి, శుష్ణను సంహరించాడు. ఇంద్రుడు కుత్సా కోసం సూర్యుని చక్రాన్ని ముందుకు నడిపించాడు, అతనికి కొత్త మార్గాన్ని తెరిచాడు. ముక్కు లేని దస్యులను సంహరించి, దుష్టులను వారి ఇల్లు నుంచి తరిమాడు. స్తోత్రాలు, ఆవుల మాదిరిగా, ఇంద్రుని మహిమను పెంచాయి. వైదథినుని కోసం, ఇంద్రుడు పిప్రుని జయించాడు. ఋజిశ్వన్, ఇంద్రుని స్నేహితుడిగా చేసుకున్నాడు. జ్ఞానవంతుడైన ఇంద్రుడు, అతని భాగాలను సిద్ధం చేసి, సోమాన్ని పానించాడు. ఇలా అగ్ని మహిమ, ఇంద్ర విజయగాధలు అనుసంధానమై, దేవతల కీర్తి యుగయుగాలకూ పరవళ్లు తొక్కుతూనే ఉంటాయి.