ప్రతి యజ్ఞసభలో, అర్హులైన మహానుభావులు అగ్నిని ప్రज్వలింపజేస్తారు. అప్పుడు అక్కడ జీవరాశులు పుట్టుకొస్తాయి. మనం సమిష్టిగా ఆహారమునకు, సమిష్టిగా మానవార్పణలకు ఏకమైతే, అప్పుడు అగ్ని మహాబలాన్ని, కీర్తిని, సత్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. అతడు తనను తాను ఒక దీపస్తంభంలా వెలిగించుకుంటాడు. రాత్రిపూట కూడా దూరంగా కూర్చుంటాడు. ఆ పవిత్రుడు, అమరుడు, వృక్షములలో వ్యాపించి వాటిని హరిస్తాడు. అతని పరిధిలో, జీవులు చెమటోడ్చుకుంటూ నడిచే మార్గాల్లో, ఆ మహాశక్తివంతుడు, స్వయంభూ, విస్తారంగా గర్జిస్తూ మేఘంలా నాదం చేస్తాడు. అన్ని ప్రాణుల పోషణకై, మానవుడు ఎంతో ఆకాంక్షతో అగ్నిని విభజిస్తాడు. పితృదేవతలకు అమృతప్రాయమైన ఆ మధురపానాన్ని, దూరమైనవారికైనా కావలసినదిగా మారుస్తాడు. ధనదాత అతడే, దానం చేయని వాడు కాదు. పింగళమయిన గడ్డంతో, పవిత్రమైన భోజనంతో, యుద్ధంలో ఎప్పుడూ కాలిపోని మహాత్ముడు. ప్రమేయమైన గొడ్డలిలా, అతడి నుండి పవిత్ర ప్రవాహం ప్రవహిస్తుంది. మాతృగర్భంలో జన్మించిన ఆ ఉత్తమ వీరుడు, భాగాలను పంచుతాడు. అగ్నిదేవా! నీకు ఘృతాన్ని అర్పించేవారికి ఆనందాన్ని ప్రసాదించు. మహిమను, కీర్తిని వారికి ప్రసాదించు. మానవులలో మంచి ఆలోచనను స్థాపించు. క్రోధగుణులైన వారు కూడా, నిందలేని వారు, నీ నుండి పొందిన పశువులను దానం చేశారు. అప్పుడు అగ్నిదేవా, అత్రి నీతోపాటు దస్యులను జయించాడు, మానవులను జయించాడు. అగ్నిని ధార్మికులు ప్రాచీన సహాయానికి, మహాబలంతో ప్రదీప్తమయ్యేలా ప్రదీప్తం చేశారు. అతడు ముందుగా వెలుగుచేస్తూ, పూజార్హుడు, సమస్తాన్ని పోషిస్తూ, గృహపతిగా ఆసీనుడవుతాడు. వంశాలన్నీ, అతడిని ప్రాచీన అతిథిగా, జ్వలిత కేశంతో, గృహపతిగా సత్కరించాయి. అతడు అనేక రూపాలతో, మహాప్రభతో, ధనప్రదాతగా, మంచి ఆశ్రయంగా, స్వయంభూగా, మలినతను తొలగించేవాడిగా నిలిచాడు. అగ్నిని మానవ వంశాలు యజ్ఞవిధిని తెలిసినవాడిగా, వివేకవంతుడిగా, ధనప్రదాతగా కోరుకుంటాయి. అతడు దాగి ఉన్నా, సర్వజ్ఞుడు, ఘోషతో గర్జించేవాడు, మంచి యజ్ఞకర్త, ఘృతప్రభతో ప్రకాశించే వాడు. అగ్నిదేవా! నీవు స్థంభంలా బలంగా, సమస్తాన్ని పోషిస్తూ, మా ప్రార్థనలతో మమ్మల్ని అంగీకరించు. అంగిరసా! మానవుల మహిమ, మంచి వరాల్ని దయచేయు. ప్రతి వంశానికీ శక్తిని నీవే ఇస్తావు. అనేక భోజనాలతో, నీ తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తావు. నిన్ను ఆపగలిగేది లేదు. అగ్నిదేవా! నిన్ను దేవతలు యవ్వనుడిగా, హోతాగా, ఘృతంలో జన్మించినవాడిగా, తమ దూతగా చేసుకున్నారు. నీ వలన వారి ఆలోచనలకు ప్రేరణ కలిగింది. ఆకాశం నుండి, ఘృతంతో పిలిపించబడిన అగ్నిని, మానవులు సదాశయంతో, ప్రదీప్తంగా వెలిగించారు. అతడు శక్తివంతంగా పెరిగి, వృక్షాలతో అలంకరించబడి, భూమిపై ఉన్న అన్ని శక్తులకన్నా అధికుడిగా నిలిచాడు. అగ్నిని మానవులు నైవేద్యాలతో దేవుడిగా పూజిస్తారు. జాతవేదసా! నీవు యజ్ఞబలిని క్రమంగా స్వీకరించు. అగ్నిదేవుడు దాతలకు, పావనమైన గృహానికి పురోహితుడు. అతనితోనే యజ్ఞాలు, బహుమతులు, కీర్తులు కలిపి వస్తాయి. అతడు శిశువుగా, కొత్తవాడిగా, సమిధల్లో జన్మిస్తాడు. వంశాలకు అగ్ని, మానవుల సంరక్షకుడు, సత్యవంతుడు. తల్లుల మధ్య కుమారుడిలా, పట్టుకోలేని వాడివి. అగ్నిదేవా! నీవు అనేక అరణ్యాలను కాల్చినవాడు, పశువుల మేతపొలంలో ఉన్నట్లుగా. ఎవరికి అగ్ని జ్వాలలు నేరుగా పైకి ఎగిసిపోతాయో, ఆ మహాశక్తివంతుడు, మంటను ఊదే వాడిలా, అతడిని ప్రేరేపిస్తాడు. అప్పుడు అతడు మేడెపనివాడి అగ్నిలా ప్రకాశిస్తాడు. అగ్నిదేవా! నీ సహాయంతో, మిత్రుని అనుగ్రహంతో, ద్వేషాన్ని జయించగలుగుతాను. మానవ లోకపు దుష్టతలకు లోబడకుండా ఉండగలను. అగ్నిదేవా! విజయవంతమైన, పోషణను అందించే ధనాన్ని మాకు ప్రసాదించు. అది విస్తరిస్తూ, పోటీల్లో, యుద్ధాల్లో మాకు విజయాన్ని ఇస్తుంది. అగ్నిదేవా! హాని లేని పరాక్రమవంతమైన కీర్తిని మాకు తెచ్చిపెట్టు. మమ్మల్ని ధన నష్టాల నుండి కాపాడుతూ, బలపథంలో నడిపించు. నీ అద్భుత శక్తి, మేధస్సుతో, నీవు అధిపతిగా ఎదిగావు. నీవు మిత్రునిలా, యజ్ఞార్హుడవు. స్తుతులతో, బహుమతులతో, ధనాన్ని కోరే వారికి నీవు ఆయుష్షు, సంపదను పెంచుతావు. అగ్నిదేవా! మంచి గీతాలతో ప్రసిద్ధి చెందినవారు, అశ్వ సంపన్నులు, శక్తివంతులైనవారు, వారి కీర్తి ఆకాశాన్ని తాకేలా ప్రసిద్ధిచెందుతారు. నీ జ్వాలలు, అగ్నిదేవా, ఉజ్వలంగా, శక్తివంతంగా ముందుకు సాగుతాయి. అవి తురగరథాల్లా, మెరుపుల్లా దూసుకుపోతాయి. ఇప్పుడు, అగ్నిదేవా! మాకు సహాయంగా, ధనప్రదాతగా, మా అర్హులకూ, కోరికలకూ విజయాన్ని ప్రసాదించు. అంగిరసులు నిన్ను స్తుతిస్తూ, నీవు హోతారుగా, విజయవంతుడిగా, మాకు ధనాన్ని, యుద్ధాల్లో అభివృద్ధిని ప్రసాదించు. అగ్ని, ప్రజల రక్షకుడిగా, జ్ఞానిగా, నిత్యం జాగ్రత్తగా, కొత్త సిరిసంపద కోసం జన్మించాడు. ఘృతంతో ప్రకాశిస్తూ, ఆకాశాన్ని తాకుతూ, భక్తులకు పవిత్రంగా దర్శనమిస్తాడు. యజ్ఞసూచకుడిగా, మొదటి పురోహితుడిగా, అగ్ని త్రయీ వేదికలపై మానవులు ప్రదీప్తం చేశారు. ఇంద్రుడు, ఇతర దేవతలతో కలిసి, యజ్ఞంలో హోతారుగా కూర్చుంటాడు. తల్లుల నుండి పుట్టినప్పుడు పవిత్రుడిగా, మధురుడిగా, ఋషిలా, సూర్యుడిలా వెలుగుతాడు. ఘృతంతో ప్రదీప్తం అయిన అగ్ని, దూదిలో పొగతో ఆకాశంలో నిలిచే సంకేతంగా మారాడు. అగ్నిదేవా! మా యజ్ఞానికి అనుగ్రహంతో రా. ప్రతి ఇంట్లో మానవులు అగ్నిని పంచుకుంటారు. అగ్ని, దూతగా, హవిస్సులను మోసుకుపోతాడు. అగ్నిని ఎన్నుకునేవారు, జ్ఞానిని, దృష్టివంతుడిని ఎన్నుకుంటారు. అగ్నిదేవా! నీకు ఈ మధురమైన వాక్యం, ఈ ఆలోచన, హృదయానికి ఆనందాన్ని కలిగించాలి. నదులు, మహా భూములు నీకు శక్తిని నింపి, నిన్ను పెంచుతాయి. అంగిరసులు అడవిలో దాగి ఉన్న అగ్నిని కనుగొన్నారు. ప్రతి కట్టెలో నీవు ప్రకాశిస్తావు. నిన్ను మథించినప్పుడు జన్మిస్తావు. నిన్ను బలపుత్రుడిగా పిలుస్తారు. అగ్నికి, మహానుభావునికి, సత్యబలమైన వృషభునికి, ప్రభువుకి నేను స్తోత్రాన్ని అర్పిస్తున్నాను. ఘృతంలా శుద్ధమైన గీతం, ముందు నిలిచే మహోన్నతునికి అర్పించబడాలి. సత్యాన్ని తెలుసుకో, సత్యాన్ని కోరుకో, సత్య ప్రవాహాలను అనుసరించు. బలవంతంగా, మాయతో పోవాలని నేను కోరను. కేవలం అరుణ వృషభుని సత్యాన్నే కోరుతాను. అగ్నిదేవా! నీవు సత్యానికి నిబద్ధుడవై, మా కొత్త స్తోత్రాన్ని ఎలా తెలుసుకుంటావు? కాలాన్ని తెలిసిన దేవా! సంపదను పొందవలసిన యజమానిని నేను తెలియజాలేను. అగ్నీ! నీ శత్రువుల కొరకు బంధువులు ఎవరు? ధనాన్ని తెచ్చిపెట్టే కాపాడేవారు ఎవరు? అబద్ధాన్ని నివారించేవారు ఎవరు? ధర్మవాక్యాలను కాపాడేవారు ఎవరు? ఈ విధంగా అగ్నిదేవుని మహిమ, యజ్ఞాలలోని అతని పాత్ర, మానవులకు ఆయన ప్రసాదించే శక్తి, ధనం, కీర్తి, సత్యం — ఇవన్నీ ఋషుల వచనాల ద్వారా మనకు ప్రత్యక్షమవుతాయి.