ఒకసారి, దేవతల ఆదేశాలను తెలుసు, వాటిని గమనిస్తూ ఉండే ఒక మహానుభావుడు, కష్టాల్లో ఉన్నప్పటికీ తన ఉల్లాసాన్ని కోల్పోకుండా నిలబడాడు. అతడు నన్ను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: ‘‘ఇంద్రుడు, అన్నింటిని తెలిసినవాడు, నిన్ను గమనించాడు. అతని ఆజ్ఞతోనే, అగ్ని, నేను వచ్చాను.’’ అగ్ని మహత్తరమైన కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, తన మహిమలో సమస్తాన్ని ప్రదర్శించాడు. అతడు దేవతల శత్రువులను ఎదుర్కొని, రాక్షసులను పారద్రోలేందుకు తన కొమ్ములను పదును పెట్టుకున్నాడు. ఆ అగ్నికి చెందిన, భయంకర ఆయుధాలవాళ్లు ఆకాశంలో సిద్ధంగా ఉండి, రాక్షసుని సంహరించేందుకు ఉత్సాహంగా ఉన్నారు. అగ్ని మదంలో ఉన్నా కూడా, అతని జ్వలించే సహచరులు అడ్డంకులను దాటి పోతారు; అవిశ్వాసులు వారి దాడిని తట్టుకోలేరు. ఓ మహాబలశాలి, ఓ జ్ఞానవంతుడా! ఈ స్తోత్రాన్ని ఒక రథంలా, నిపుణతతో తయారుచేసినవాడిలా, ప్రేరితుడు నీకోసం రూపొందించాడు. అగ్ని దేవా, నువ్వు దీనిని అంగీకరిస్తే, దీని ద్వారా మేము మహత్తర కీర్తిని పొందగలుగుతాము. బలమైన మెడ కలిగి, ఎల్లప్పుడూ అభివృద్ధి చెందే గొర్రె, శత్రువులను సంహరించేవాడు, జ్ఞానంతో ముందుకు సాగుతున్నాడు. అమరులు ఈ అగ్ని గురించి ఇలా చెప్పారు—పవిత్రమైన దర్భాసనంపై కూర్చుని, భక్తితో హవనం చేసే మనువుకు అతడు రక్షణను ప్రసాదిస్తాడు. అగ్ని, నువ్వు జన్మించినప్పుడు వరుణుడవుతావు; నువ్వు వెలిగినపుడు మిత్రుడవుతావు. బలపుత్రుడా! సమస్త దేవతలు నీవైపు ఆశ్రయంగా ఉంటారు. పూజకునికి నీవు ఇంద్రుడవుతావు. నీవు చిన్నవారి పేరుతో పిలవబడినప్పుడు, ఆర్యమన్ అవుతావు. స్వయంగా నిలబడినవాడా! నీవు రహస్యాలను మోస్తావు. ఒక జంటను ఏకచిత్తంతో కలిపినప్పుడు, వారు మిత్రుడిని పశువులతో అభిషేకిస్తారు. నీ మహిమ కోసం, మరుత్లు తమను తాము అలంకరించుకుంటారు, ఓ రుద్రా! నీ జననం అద్భుతమైనది, అందమైనది. విష్ణువు అడుగు నీకు సహచరంగా నిలబడింది—దాని ద్వారా నీవు పశువుల రహస్య నామాన్ని కాపాడుతున్నావు. నీ తేజస్సుతో, ఓ దేవా, ప్రకాశించే దేవతలు అమరత్వాన్ని అనుభవిస్తారు. మానవులు అగ్నిని హోతారుగా నియమించారు; ప్రేరితులు, అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ, అతనిని స్తుతిస్తారు. అగ్ని, నిన్ను మించిన హోతా లేదు; జ్ఞానంలోనూ నీవు అత్యుత్తముడవు. నీవు అతిథిగా వచ్చినవాడు, యజ్ఞం ద్వారా మానవులను జయిస్తాడు. నీ సహాయంతో, అగ్ని, మేము ధనాన్ని గెలుచుకోవాలని కోరుతున్నాము. యుద్ధంలో, సభల్లో, పగలు—బలపుత్రుడా! మేము సంపదతో మానవులను జయించాలనుకుంటున్నాము. ఎవరైనా మాపై పాపాన్ని లేదా శత్రుత్వాన్ని కలిగిస్తే, ఎవరు కపటంగా మాకు హాని చేయదలిచినా, ఆ దోషాన్ని వారే అనుభవించాలి. ఓ జ్ఞానవంతుడా, అగ్ని, ఈ శాపాన్ని నిర్మూలించు. ప్రాచీనులు, ఉదయాన్నే, నిన్ను దూతగా పూజించారు; అగ్ని, నీవు ధనసంపాదన కోసం సాగిపోతున్నప్పుడు, మానవులు నిన్ను ధనంతో స్తుతిస్తారు. పితను వ్యతిరేకించేవాడిని తొలగించు, బలపుత్రుడా! కుమారుడిలా మమ్మల్ని రక్షించు. ఓ జ్ఞానవంతుడా, ఎప్పుడు మమ్మల్ని ఆశీర్వదిస్తావు? ఓ సత్యజ్ఞా, ఎప్పుడు మాకు ఉపకరిస్తావు? పూజారి, నిన్ను అనేక నామాలతో స్తుతిస్తాడు. ఓ ధనదాతా! నీవు సంతుష్టుడైతే, అగ్ని, దేవతా శక్తితో బలపడుతూ, మాకు అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించు. ప్రయాణంలో ఉన్న గాయకుడిని, అగ్ని, నీవు చిన్నవాడై అన్ని కష్టాల నుంచి దారితీస్తావు. దొంగలు కనిపించరు, శత్రువులు మానవులే, గుర్తు తెలియని వారు దుష్టులు అవుతారు. ఈ ప్రార్థనలను, ఓ సమస్తాన్ని దర్శించేవాడా, నీకోసం పలికాము, ఓ వసవా! ఇదే నేను ఇక్కడ ప్రకటించాను. ఈ అగ్ని మమ్మల్ని ఎటువంటి అపవాదంతోనూ హానిచేయడు; ఎప్పటికీ అభివృద్ధి చెందుతూ, దూరమైన దుష్టాన్ని పారద్రోలుతాడు. ఓ అగ్ని, ధనాధిపతిగా, నిన్ను మేము యజ్ఞాలలో ప్రథమంగా ఘనంగా స్తుతిస్తాము. నీ ద్వారా, బలాన్ని కోరుతూ, మేము విజయం సాధించాలి; మానవుల పోటీల్లో మేము అధికులు కావాలి. అగ్ని, అమరుడవు, హవిస్సులను మోసేవాడు, మా తండ్రివి, సమస్తాన్ని వ్యాపించేవాడు, స్పష్టంగా దర్శించదగినవాడు, మాకు దయచేయు. మంగళకరమైన గృహాగ్ని రూపంలో ప్రకాశించు; మాకు కీర్తిని నేరుగా ప్రసాదించు. ప్రజల మునివరుడైన అగ్నిని, పురుషాధిపతిని, పవిత్రుడిని, ప్రకాశమానుడిని, నెయ్యి అభిషేకంతో ప్రతిష్ఠించారు. ప్రియమైన హోతారుగా, సర్వజ్ఞుడిగా, నీవు దేవతల మధ్య ఫలితాలను పొందుతావు. ఇలా, అగ్ని, ఇళతో కలిసి, సూర్యకిరణాలతో పోటీ పడుతూ, ఆనందంగా మా ఆహుతులను స్వీకరించు. జన్మలను తెలిసినవాడా, మా సమిధలను అంగీకరించు; దేవతలను ఇక్కడికి ఆహ్వానించు. ఇల్లులో అతిథిగా, స్నేహితుడిగా, మా యజ్ఞానికి జ్ఞానంతో రా. అగ్ని, శత్రు శక్తులను జయించు, మాకు అన్నాన్ని ప్రసాదించు, శత్రువులను దూరం చేయు. దస్యువులను నాశనం చేసి, నీ రూపానికి బలాన్ని ప్రసాదించు. బలపుత్రుడా, నువ్వు దేవతలను రక్షిస్తున్నావు; కాబట్టి, అగ్ని, మానవులలో ఉత్తముడవు, పోటీలో మమ్మల్ని కాపాడు. అగ్ని, మేము నిన్ను స్తోత్రాలతో పూజిస్తాము; పవిత్రంగా ప్రకాశించే నిన్ను హవిస్సులతో పూజిస్తాము. సమస్త సంపదను, కోరినదాన్ని మాకు ప్రసాదించు. బలపుత్రుడా, మూడు స్థానాలలో ఉన్న అగ్ని, మా సమిధలను స్వీకరించు. మేము దేవతల మధ్య శుభకర్తలుగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము; మమ్మల్ని త్రివిధ రక్షణతో కాపాడు. జన్మలను తెలిసినవాడా, మమ్మల్ని అన్ని కష్టాలనుంచి నది దాటి పడవలా రక్షించు. అగ్ని, అత్రి ముని స్తుతించినవాడా, భక్తితో మమ్మల్ని రక్షించు. ఎవడైనా భక్తితో, మనస్పూర్తిగా, నిన్ను అమరుడైన అగ్నిని పిలిచినా, జన్మలను తెలిసినవాడా, మాకు కీర్తిని ప్రసాదించు; సంతానంతో, అగ్ని, మేము అమరత్వాన్ని పొందాలి. జన్మలను తెలిసినవాడా, అగ్ని, నీవు మంచి నివాసాన్ని కల్పించినవాడికి, అతడు సంతానాన్ని, వీరులను, గొర్రెలను, సమృద్ధిగా ధనాన్ని, ఆరోగ్యాన్ని పొందుతాడు. నెయ్యిని, బలమైనదాన్ని, పవిత్రమైనదాన్ని, బాగా వెలిగిన అగ్నిలో పోయాలి—ఆ అగ్ని జన్మలను తెలిసినవాడు. నరాశంసా! భక్తుల నుండి వచ్చిన ఈ యజ్ఞాన్ని ఆనందంగా స్వీకరించు, మధురహస్తుడా! ఆహ్వానించబడిన అగ్ని, ఇంద్రుడిని ఇక్కడకు తీసుకురా—ప్రభావశాలి, ప్రియమైనవాడు, మాకు సహాయంగా సులభమైన రథాలతో రావాలి. బొద్దుగా ఉన్న దర్భను పరచండి; భక్తులు నిన్ను స్తోత్రాలతో స్తుతించారు. ప్రకాశమానుడా, మాకు శుభదాయకమైన మార్గాన్ని చూపించు. దైవ ద్వారాలు, విస్తారంగా తెరవండి, మాకు మంచి మార్గాన్ని చూపండి. యజ్ఞం కొనసాగాలి, సంపూర్ణం కావాలి. అందమైన ముఖాలు కలిగి, ఎల్లప్పుడూ యవ్వనంగా, శక్తివంతమైనవారు, సత్యమాతలు—ప్రభాత, సాయంత్ర వేళల్లో మేము మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాము. దైవయజ్ఞులు, గాలివేగంతో, మానవ ప్రయత్నంతో, మా యజ్ఞానికి రండి. ఇళా, సరస్వతి, మహీ—ఈ మూడువారు, సంతోషాన్ని ప్రసాదించే దేవతలు, అవిచలంగా పవిత్ర దర్భపై కూర్చొనాలి. దయామయుడైన త్వష్టా! స్వశక్తితో బలవంతుడవై, పోషకుడవై, ప్రతి యజ్ఞంలో హవిస్సులను తీసుకువచ్చి ప్రసాదించు. అరణ్యాధిపతీ! నీవు దేవతల రహస్య నామాలను తెలిసిన చోట, అక్కడ హవిస్సులను తీసుకు వెళ్ళు. స్వాహా అగ్నికి, వరుణునికి, స్వాహా ఇంద్రునికి, మరుతులకు; స్వాహా దేవతలకు హవిస్సు. నేను ధనసంపాదకుడైన అగ్నిని ఆలోచిస్తున్నాను—ఆయన వద్దకు పశువులు, వేగవంతమైన కాళ్లు గల గుర్రాలు, ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉన్న రథాలు వెళ్ళుతాయి. గాయకులకు పోషకుడవై రావాలి. ఇలా, అగ్ని మహిమను, అతని క్రియాశీలతను, దేవతలందరి సన్నిధిని, భక్తుల ప్రార్థనలను, యజ్ఞాలలోని క్రమాన్ని, ఆయన అనుగ్రహాన్ని, రక్షణను, సంపదను, కీర్తిని మనం స్మరించాలి.