ఒకప్పుడు, ఋషులు తమ యజ్ఞాల్లో అగ్నిదేవుని ఆహ్వానిస్తూ, ఆయన గొప్పతనాన్ని గర్వంగా కీర్తించారు. "ఓ అగ్నీ! దేవతలతో నీ బంధం ఎప్పుడు స్పష్టంగా వెలుగులోకి వస్తుందో, అదే సమయంలో మానవులు నిన్ను తమ గోత్రాలలో, పూజార్హుడిగా, సత్కరించుకున్నారు," అని వారు ప్రార్థించారు. అగ్నిదేవుడు, ధర్మబుద్ధి, జ్ఞానసంపన్నుడిగా, ఆకాశాన్ని మేఘాలతో ముసుగుచేసినట్టుగా, యజ్ఞాలకు క్రమాన్ని కల్పించేవాడిగా, ప్రతి ఇంట్లో ఆనందాన్ని నింపేవాడిగా దర్శించబడ్డాడు. ఆయన, వివస్వత్కు దూతగా, అత్యంత వేగవంతుడై, సమస్త ప్రజలచే ఆహ్వానించబడ్డాడు. భృగువులు కూడా ఆయన్ని, ప్రజలందరిలో ప్రకాశవంతుడిగా, మహిమాన్వితుడిగా స్వీకరించారు. ఆయనను, మానవ పూజారిగా, జ్ఞానవంతుడిగా, కాంతివంతుడిగా, పవిత్ర జ్వాలలతో, యజ్ఞానికి అత్యుత్తముడిగా, ఏడు స్థలాల్లో స్థాపించారు. ఆ అగ్నిదేవుడు, శాశ్వతమైన తల్లులలో, అరణ్యంలో, సదా ఆహ్వానించబడి, అద్భుతంగా, రహస్యంగా స్థాపించబడి, సమస్తాన్ని తెలిసినవాడిగా, అప్పుడప్పుడు వెదకబడే దేవుడిగా నిలిచాడు. ఒకసారి, మొక్క నుండి వేరుపడినప్పుడు, ఆయనలో సత్యపు పాలు నిలిపారు. దేవతలు, మహాగ్నిని, విశ్వాసంతో, యజ్ఞసంపాదకుడిగా, సదా కర్మపరుడిగా, వెలిగించారు. యజ్ఞకర్తల కార్యాన్ని తెలుసుకున్న అగ్నిదేవుడు, స్వర్గ భూముల రెండు అంచులను గ్రహించి, దూతగా, విశాలంగా సంచరించి, పరమ స్వర్గం నుండి వచ్చి, స్వర్గ ద్వారాలను బాగా తెలిసినవాడిగా వ్యవహరించాడు. అగ్నిదేవుని రూపాలు నలుపుగా, ముఖాలు ప్రఖ్యాతిగా మెరిసిపోతూ, ఆయన జ్వాలలు చలనశీలంగా, ఇతర రూపాలకన్నా విశిష్టంగా ఉన్నాయి. అప్రసక్తులైన వారు బీజాన్ని ఉంచినప్పుడు, ఆయన జన్మించగానే దూతగా మారతాడు. పుట్టుకలోనే ఆయన శక్తి కనిపిస్తుంది—జ్వాలలు గాలిని అనుసరిస్తూ, కఠినమైన ద్రవ్యాలను కూడా తన దవడలతో నాశనం చేస్తాడు. మూడు రకాల ఆహారంతో, మూడు రెట్లు బలంతో ఎదిగే అగ్ని, తానొక త్రిగుణ దూతగా మారతాడు. ఆయన గాలి మిత్రునితో కలసి, సదా చురుకుగా, వేగవంతుడిని ప్రేరేపిస్తూ ముందుకు నడిపిస్తాడు. అందుకే, ఋషులు అగ్నిని, సమస్తాన్ని తెలిసినవాడిగా, అమృతస్వరూపుడిగా, హవ్యవాహనునిగా, పూజకు అర్హుడిగా గానంతో స్తుతించారు. ఆయన, ధనప్రదాయిని, విశాలమైన స్వర్గాన్ని తెలిసినవాడిగా, దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురావడంలో నిపుణుడు. ఆయన దేవతల రాకను ముందుగా తెలుసుకుని, వారిని సత్యగృహంలో నిలుపుతాడు. ఆయన ప్రియమైన ధనాలను కూడా ప్రసాదిస్తాడు. అగ్నిదేవుడు హోతారుగా, జ్ఞానవంతుడిగా, మధ్యస్థుడిగా, స్వర్గ ద్వారాలను చేరేవాడిగా, దూతగా వ్యవహరిస్తాడు. అగ్నికి హవ్యాలు సమర్పించినవారు, ఆయన్ని పోషించి, ప్రదీప్తిగా వెలిగించేవారు, ధనవంతులుగా, పరాక్రమశాలులుగా, పేరుగాంచేవారు. ప్రతిరోజూ మనకు కావలసిన సంపదలు, శక్తి అగ్నిద్వారా కలగాలని వారు కోరారు. ప్రజలలో ప్రేరణదాయకుడైన అగ్ని, తన శక్తితో ఇతరులను మించిపోతాడు. ఓ అగ్నీ! నీవు మహానుభావుడవు, దేవతలను కోరే ఈ ప్రజలను ఆశీర్వదిస్తూ, యజ్ఞస్థలంలో కూర్చోమని ఆహ్వానించారు. మానవులలో మోసగించలేని, వంశాలలో పరాక్రమవంతుడైన, అమృతస్వరూపుడైన అగ్ని, అందరికీ దూతగా మారతాడు. ఆయన హోతారుగా, గృహంలో ప్రదక్షిణగా తిరుగుతూ, పూజకులకు ప్రీతికరంగా, పోతారుగా కూర్చుంటాడు. యజ్ఞంలో అగ్ని పూజారిగా, ఇంట్లో గృహపతిగా, బ్రాహ్మణునిగా స్థాపించబడతాడు. నిజంగా, ఆయన యజ్ఞపురోహితుడిగా, ప్రజల ప్రతినిధిగా, మానవుల హవ్యాలను దేవతలకు తరలించేవాడిగా మారతాడు. అగ్నిదేవుడు యజ్ఞాన్ని ఆనందంగా స్వీకరించి, మానవ హవ్యాలను దేవతలకు తీసుకెళ్లే దూతగా వ్యవహరిస్తాడు. "ఓ అంగిరసా! మా యజ్ఞంతో, మా హవ్యాలతో సంతుష్టిని కలిగి, మా పిలుపును ఆలకించు," అని వారు ప్రార్థించారు. "ఓ దూతా! నీ రథం ప్రతి దిశ నుండి మమ్మల్ని చేరునట్లు కావాలి. అదే మమ్మల్ని కాపాడుతుంది," అని వారు ఆశించారు. ఈ రోజు, అగ్నిని వేగవంతమైన గుర్రంలా, హర్షభరితమైన సంకల్పంలా, ఆయన దయామయమైన వరాలను పొందాలని పూజించారు. అగ్నిదేవుడు, ఉన్నతమైన ధర్మాన్ని, శ్రేయస్సును, నైపుణ్యాన్ని, సద్గుణాన్ని నడిపించే రథసారధిగా మారాడు. ఈ స్తోత్రాలతో ఆయనను సమీపించుకుని, కాంతివంతమైన వెలుగును, ఆయన అనుగ్రహరూపాలను కోరారు. ఈ పాటలతో, అగ్నిని సేవిస్తూ, ఆయన శక్తులు ఆకాశంలో మెరుపుల్లా ప్రతిధ్వనించాలని కోరారు. అగ్నిదేవుని అతి మధురమైన రూపం, పగలు రాత్రి రెండింటిలోనూ, బంగారు అలంకారంలా, అందంగా మెరిసిపోతుంది. ఆయన స్వరూపం, శుద్ధ నెయ్యిలా, నిర్మలంగా, బంగారు వర్ణంలో, స్వయంగా ప్రకాశిస్తూ కనిపిస్తుంది. అగ్నిదేవుడు భక్తునిపై మానవులు కలిగించే శత్రుత్వాన్ని నాశనం చేస్తాడు. అందుకే ఆయన భక్తునికి నిజమైన మిత్రుడు. అగ్ని, దేవతలతో మన బంధం సోదరభావంలా మేలు కలిగించాలి; ఆ బంధం ఈ ఇంట్లో స్థిరంగా ఉండాలని కోరారు. అగ్ని ముఖం ధన్యమైనది, సూర్యుడిలా సమీపంలో ప్రకాశిస్తుంది; రాత్రిపూట కూడా, అలసట లేకుండా, దృశ్యమానంగా, కళ్ళకు ఆహారంలా కనిపిస్తుంది. అగ్నిదేవా! మిమ్మల్ని స్తుతించే వారి మనస్సులోని అపవిత్ర భావాలను పారద్రోలండి. మీ కంపించే జ్వాలలతో, సమస్త దేవతలు స్తుతించే మహానుభావుడా, మాకు అపారమైన జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించండి. అగ్నినుండే పాటలు, ఆలోచనలు, స్తోత్రాలు, దానాలు ఉద్భవిస్తాయి. ఆయన ద్వారా ధనవంతుడు, దానశీలుడు అవుతారు; భక్తుడికి ఆయనే వరదాత. అగ్నినుండే వీరుడు, విజేత, శక్తిశాలి, సత్యవంతుడు జన్మిస్తాడు. ఆయన ద్వారా దాత, దేవతలకెంపుడు, వేగవంతుడు సమీపిస్తాడు. అగ్నిదేవుడు భక్తులు ముందుగా పిలిచే దేవుడు, అమృతస్వరూపుడై, మధురమైన వాక్కుతో, ద్వేషం లేని భక్తుల ఆలోచనలతో, జ్ఞానవంతుడిగా, స్థిరమైన గృహపతిగా పూజించబడతాడు. అగ్నిదేవా! మమ్మల్ని శత్రుత్వం నుండి, దుష్టభావాల నుండి దూరంగా ఉంచు. శక్తిపుత్రుడా! మమ్మల్ని క్షేమంగా రక్షించు; ఎప్పుడూ మాకీ మంగళాన్ని ప్రసాదించు. ఇలా ఋషులు అగ్నిదేవుని మహిమను, ఆయన యజ్ఞపాత్రతను, దూతగా, పూజారిగా, కాపాడువాడిగా, కాంతివంతుడిగా, జ్ఞానదాయకుడిగా స్మరిస్తూ, ఆయన అనుగ్రహాన్ని కోరారు.