దేవతలకు హృదయపూర్వకంగా హవిర్భాగాన్ని సమర్పిస్తూ, ఘృతంతో అభిషేకించబడిన, సమృద్ధిగా ఉన్న అగ్ని దేవుడు కుడివైపు సాగుతూ ముందుకు పోతాడు. సరికొత్తగా జన్మించిన, గొప్ప బలాన్ని కలిగిన ఈ వృషభుడు లేచి నిలబడి, తృప్తిగా ఉన్న, ప్రకాశవంతమైనవాడిగా పశువులను సిద్ధం చేస్తాడు. సమర్పణ కోసం కురిపించిన దర్భపై అగ్ని వెలిగించబడినప్పుడు, అతను న్యాయంగా ఉండే పూజారిగా, యజ్ఞంలో ఆనందిస్తూ నిలబడతాడు. అగ్ని, గోపాలకునిగా, పూజారిగా పరిభ్రమిస్తూ, దేవతలకు చేరువయ్యే త్రిభువనాసనం అధిరోహించి విస్తృతంగా విహరిస్తాడు. తన స్వరూపంతో, స్నేహపూర్వకంగా, మృదువుగా, మధురంగా మాట్లాడుతూ, యజ్ఞంలో నిబద్ధతతో, అగ్ని పూజారి చుట్టూ తిరుగుతాడు. అతని జ్వాలలు వేగంగా పరుగులు తీసే గుర్రాల్లా పరుగెడతాయి; అతను ఉగ్రంగా మండిపోతే అన్ని జీవులు భయపడతాయి. అగ్నీదేవా! నీ ముఖం అద్భుతంగా, నీ దృష్టి స్పష్టంగా ఉంది; భయానకమైన వాటిలోనూ, భిన్నమైన వాటిలోనూ నీవు అందంగా వెలుగుతావు. నీ జ్వాలలకు చీకటి అడ్డుకాదు; బూడిద గానీ, పొగ గానీ నీ శరీరాన్ని మచ్చ పెట్టవు. నీ జననం ఎవరూ ఆపలేరు—కాదని, తండ్రి, తల్లి, జననకర్త ఎవ్వరూ కాదు, ఇప్పటికీ కాదు. అప్పుడు, మిత్రుడు లాంటి, ఘృతార్చనతో పవిత్రమైన అగ్ని మానవ కులాలలో ప్రకాశిస్తాడు. ఒకే చోట నివసించే పది సోదరీమణులు అగ్నిని మానవలోకంలో జన్మింపజేశారు. పదునైన దంతంలా, ప్రకాశవంతమైన గొడ్డలిలా, అతను ఉత్తేజపూరితుడై, వేగంగా, పదునుగా వెలుగుతాడు. అగ్నీ! నీవి ఆ పింగళవర్ణపు, ఘృతంతో అభిషేకించబడిన, ఎర్రని, నేరుగా ఉన్నవి. ఆ రుద్రవర్ణపు, బలమైన, నేరుగా ఉన్న జడలు కలిగినవి, ఓ ఆశ్చర్యకరుడా, నిన్ను దేవతలకు పిలిచాయి. నీతో పాటు ఉండే వారు బలవంతులు, అలసిపోని వారు, అగ్నీ! వారు ప్రకాశవంతంగా కదులుతారు. ఆకాశంలో విహరించే గద్దలవలె, మహోత్సాహంతో తమ లక్ష్యాన్ని అన్వేషిస్తూ, మారుత్ గణంలా గర్జిస్తూ ముందుకు సాగుతారు. నీ కోసం ప్రేరణతో కూడిన స్తోత్రాన్ని రచించారు, గీతం, స్తుతిని సమర్పించారు, కర్మలను సక్రమంగా నిర్వహించారు. మానవులు అగ్నిని యజ్ఞపురోహితునిగా నియమించి, భక్తితో, ప్రేరణతో స్తుతిస్తూ పూజించారు. సృష్టికర్తలు ఇక్కడ మొదటి పూజారిని స్థాపించారు—యజ్ఞానికి అత్యంత యోగ్యుడిని, కర్మలో స్తుతించదగినవాడిని. భృగువులు, నైపుణ్యంతో, అరణ్యాల్లో ప్రకాశించే, ప్రజలందరిలో ఆశ్చర్యకరుడైన అగ్నిని వెలిగించారు. అగ్నీ! దేవతలతో నీ బంధం ఎప్పుడు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది? ఎందుకంటే, అప్పుడు మానవులు నిన్ను స్తుతించదగినవాడిగా తమలో స్వీకరించారు. ధర్మాన్ని తెలిసిన, జ్ఞానవంతుడైన అగ్ని, ఆకాశం ముసుగులతో ఉన్నట్టుగా, అన్ని యజ్ఞాలను సక్రమంగా నిర్వహించేవాడు, ప్రతి ఇంటిలో ఆనందాన్ని ప్రసాదించేవాడు. వివస్వత్కు దూతగా వేగంగా వెళ్లే వాడిని, అన్ని ప్రజలు హృదయపూర్వకంగా ఆలింగనం చేసుకున్నారు. భృగువులు కాంతివంతమైన, ప్రజల్లో ప్రతిష్ఠితుడైన అగ్నిని స్వీకరించారు. అతన్ని మానవ పూజారిగా, జ్ఞానవంతుడిగా, ప్రకాశవంతుడిగా, పవిత్రమైన జ్వాలలతో, యజ్ఞానికి అత్యంత యోగ్యుడిగా, ఏడు నివాసాలలో స్థాపించారు. ఆ అగ్ని, శాశ్వతమైన తల్లులలో, అరణ్యంలో, మంచి పిలుపుతో ఆశ్రయం పొందాడు. ఆశ్చర్యకరుడిగా, అంతర్యామిగా, రహస్యంగా స్థాపించబడి, సర్వం తెలిసినవాడిగా, అప్పుడప్పుడు అన్వేషించబడతాడు. వృక్షం నుండి వేరుపడినప్పుడు, అతనిలో సత్యపు పాలు ఉంచారు. దేవతలు, మహా అగ్నిని భక్తితో, హవిర్భాగాన్ని అందించే, నిత్యంగా యజ్ఞంలో నిబద్ధుడైనవాడిగా వెలిగించారు. యజ్ఞదాత యొక్క కార్యాలను తెలిసినవాడవు నీవు, అగ్నీ! పరిపూర్ణ జ్ఞానంతో, ఆకాశధరిత్రుల రెండు అంచులను గ్రహించావు. దూతగా, విశాలంగా విహరిస్తూ, పరమాకాశం నుండి, స్వర్గ ద్వారాలను బాగా తెలిసినవాడివి. నీ రూపాలు నలుపుగా ఉంటే, ముందుభాగం ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది; నీ జ్వాల అనన్యమైన రూపంలో కదులుతుంది. విప్పబడిన వారు గర్భాన్ని ఉంచినప్పుడు, నీవు జన్మించిన వెంటనే దూతవుతావు. పుట్టిన కొత్తగా నీ బలం కనిపిస్తుంది; నీ జ్వాల గాలిని అనుసరిస్తుంది. దుండదునగా, దారిలో ఉన్న కట్టెల మధ్య పదునైన నాలుకను ఎంచుకుని, బలమైన ఆహారాన్ని కూడా పంజాలతో భక్షిస్తావు. మూడింతల ఆహారం ద్వారా, మూడింతల బలంతో పెరుగుతూ, మహా అగ్ని తాను మూడింతల దూతగా మారతాడు. గాలితో స్నేహితునిగా కలిసిపోతూ, నిత్యక్రియాశీలుడై, వేగవంతుడిని ప్రేరేపించి, ముందుకు నడిపిస్తాడు. మేము సమస్తజ్ఞుడైన, హవిర్భాగాన్ని మోసుకెళ్లే, అమరుడైన, పూజకు అర్హుడైన దూతను గీతాలతో స్తుతించాము. అతడు ధనప్రదాయిని, విశాలమైన ఆకాశాన్ని, దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురావడాన్ని బాగా తెలుసు. అతడు దేవతల ఆగమనాన్ని ముందుగానే తెలుసు; దేవతలను సత్యధామంలో నివసింపజేస్తాడు; ప్రీతిపాత్రమైన ధనాలను కూడా ప్రసాదిస్తాడు. అతడు హోతృవుగా, దూతగా, జ్ఞానంతో, మధ్యలో కదులుతూ, స్వర్గ ద్వారాలను చేరుకుంటాడు. అగ్ని దేవునికి హవిర్భాగంతో సమర్పించిన వారి మధ్య మేము ఉండాలని, నన్ను పోషించిన, నన్ను వెలిగించిన వారి వలె కావాలని కోరుకుంటున్నాము. వారు ధనసంపదలో, వీరత్వంలో ప్రసిద్ధి చెందారు; అగ్నిని తమ వెలుగుగా స్థాపించిన వారు. ప్రతి రోజూ మనకు ఆకాంక్షితమైన ధనసంపద రావాలని, బలం మనవైపు పరుగెత్తి రావాలని ఆశిస్తున్నాము. ప్రజలలో ప్రేరణ కలిగించిన అగ్ని, మహత్తుతో, వేగంగా ప్రయాణించే ఆయుధంలా, ఇతరులను మించిపోతాడు. అగ్నీ! దయతో ఉండుము, నీవు గొప్పవాడవు; దేవతలను కోరే ఈ ప్రజలను అనుగ్రహించుము, పవిత్ర దర్భపై వచ్చి కూర్చోము. అతడు మానవుల్లో మోసపోని వాడుగా, వంశాల్లో మహాబలుడిగా, అమరుడిగా, అందరికీ దూతగా మారతాడు. అతడు హోతృవుగా, ఇంటిలో చుట్టూ తిరుగుతూ, పూజకులకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తాడు; పోతృవుగా కూర్చుంటాడు. యజ్ఞంలో అగ్ని పూజారి, ఇంటిలో గృహపతి; బ్రహ్మనుగా కూడా కూర్చుంటాడు. నిజంగా, నీవు కర్మపురోహితునిగా, ప్రజలకు ప్రతినిధిగా, మానవుల సమర్పణను మోసుకెళ్లేవాడిగా మారతావు. నీవు దూతగా బాధ్యతను స్వీకరించి, యజ్ఞంలో ఆనందిస్తూ, మానవుని సమర్పణను దేవతలకు తీసుకెళ్తావు. మా యజ్ఞంతో, మా హవిర్భాగంతో సంతోషించు, అంగిరసా! మా పిలుపును ఆలకించు. ఓ దూతా! నీ రథం అన్ని దిక్కుల నుండి మమ్మల్ని చేరుకోవాలి; దాని ద్వారా నీవు భక్తులను రక్షించు. అగ్నీ! నేడు, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రంలా, మనసును తాకే శ్రేష్ఠ సంకల్పంలా, నీ వరాలను మేము పొందాలని కోరుకుంటున్నాము. నిజంగా, అగ్నీ! నీవు ధర్మమార్గానికి, మంచి సంకల్పానికి, నైపుణ్యానికి, సద్గుణానికి రథసారథివి. ఈ స్తోత్రాలతో మాకు దగ్గరగా ఉండుము; నీ దయామయమైన రూపాలతో ప్రకాశవంతమైన వెలుగును మాకు తీసుకురావు, అగ్నీ! ఈ పాటలతో నేడు మేము నిన్ను స్తుతిస్తూ సేవించగలుగుతున్నాము; నీ శక్తులు ఆకాశంలా ఘనంగా గర్జించును.