ఒకసారి, అగ్ని దేవుని పూజకు ఋషులు సత్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, పాలు నిండిన గోవులను, తేనె వంటి మధురమైన హవిని సమర్పిస్తారు. చీకటి అయినా, ఆమె ప్రకాశవంతుడి ద్వారా పోషితమవుతుంది; ఆమె తన భర్త ద్వారా పాలు నింపబడింది. సత్యం వల్ల, బంధింపబడని వృషభుడు కూడా, అగ్ని దేవా, పాలతో పోషించబడతాడు. అతను కదలకుండా, ఇద్దరు సహచరులతో కలిసి తిరుగుతాడు; వృషభుడు, మచ్చల గోవు నుండి ప్రకాశవంతమైన పాలను తీసుకొచ్చాడు. ఆంగిరసులు, సత్యంతో, పర్వతాన్ని చీల్చి, గోవులతో ఆనందంగా ఉండి, ఉదయాన్ని చుట్టుముట్టారు. మనుషులు ఆమెను చుట్టుకున్నారు; ఆమె ప్రత్యక్షమైంది, కాంతి అగ్నిలో జన్మించింది. సత్యం ద్వారా, దివ్యమైన, అమరమైన, కలుషితం లేని జలాలు, అగ్నీ దేవా, తరంగాలు, తేనె మాధుర్యంతో, గుర్రాల వలె ప్రవహించేందుకు స్ధానాన్ని ఏర్పరచుకున్నాయి. మనం ఇతరుల అద్భుతాలను, ఇంటి గోవులను, పొరుగువారి సంపదను ఆశించకూడదు. అగ్ని, మేము సోదరుని అబద్ధపు ఋణాన్ని, మిత్రుని నైపుణ్యాన్ని, శత్రువు బలాన్ని స్వీకరించకుండా ఉండనివ్వు. అగ్ని, నీ రక్షణతో మమ్మల్ని రక్షించు; ఆనందంగా, ఆయుధాలతో, ఆనందాన్ని తెచ్చిపెట్టు. దుర్మార్గులను వెనక్కి నెట్టు, విరుచుకో, దయ్యాన్ని నాశనం చేయి, అది ఎంత శక్తివంతంగా ఉన్నా. ఈ స్తుతులతో, అగ్ని, దయతో ఉండి; నా శ్లోకాలతో ఈ హవిని స్పర్శించు, వీరుడా. ఆంగిరసుల ప్రార్థనలను కూడా స్వీకరించు; నీ దివ్య ఆశీర్వాదం, నీతో పాటు వృద్ధి చెందనివ్వు. అగ్ని, ఈ మార్గాలన్నీ, జ్ఞానవంతుడు, నీకు తెలియజేశాడు, రహస్యమైన పదాలు. కవులు చెప్పిన వాక్యాలను, నేను నా భావాలతో, ప్రేరణతో స్తుతిస్తున్నాను. అగ్ని, భూమిలా విశాలమైన మార్గాన్ని సృష్టించు; రాజు ఏనుగుతో ముందుకు సాగినట్లుగా నడుచు. నీ సహచరులతో మార్గాన్ని అనుసరించి, నిలబడి, నీ జ్వాలలతో రాక్షసులను నాశనం చేయి. నీ విరివిగా పరిగెత్తే చిమ్మలు, ప్రతి చోట తాకుతాయి, ప్రకాశవంతంగా వెలుగుతాయి. అగ్ని, నీ వేడితో పురుగులను దహించు, చిమ్మలను అన్ని వైపులా పంపు. నీ గూఢచారులను పంపు, వేగవంతుడిగా, ప్రజల రక్షకుడిగా ఉండి, అపరాజితుడిగా నిలుచు. దూరం లేదా దగ్గర నుంచి మమ్మల్ని నిందించే వారు, అగ్ని, వారిలో ఎవ్వరూ మమ్మల్ని హాని చేయకుండా ఉండనివ్వు. అగ్ని, లేచి నిలబడి, విస్తరించు; నీ పదునైన తాకిడితో శత్రువులు పారిపోవాలి. మమ్మలపై శత్రుత్వాన్ని కలిగించినవారిని, ఎండిన కలపను కాల్చినట్లుగా కాల్చు. నిర్వికారంగా, మాకు అనుకూలంగా నిలబడి, దివ్య శక్తులను ప్రదర్శించు, అగ్ని. మాంత్రికుల బలాన్ని తగ్గించు, బంధువులు, అన్యులు, శత్రువులను నాశనం చేయి. అగ్ని, నీ కృపను తెలుసుకునే యువకుడు, నీ ప్రార్థన మార్గాన్ని చేరుకున్నవాడు, అతనికి ప్రకాశవంతమైన రోజులు, సంపదలు వెలుగుతాయి; గొప్పవారు దూర ప్రాంతాలను వెలుగుచేస్తారు. అగ్ని, నిన్ను స్తుతులతో, హవులతో సంతృప్తి పరచే వాడు, అదృష్టవంతుడు, దానశీలి అవ్వాలి. అతని జీవితంలో, ఇంట్లో ఆయుష్షు, అభివృద్ధి కలుగాలి; అతనికి ప్రకాశవంతమైన రోజులు, ఆశీర్వాదాలు చేరాలి. నీ కృపను గొప్ప శబ్దంతో స్తుతిస్తున్నాను; ఈ గీతం నీతో పాటు వృద్ధి చెందనివ్వు. మంచి గుర్రాలు, గొప్ప రథాలతో మేము నిన్ను గౌరవించాలి; ప్రతిరోజూ మేము ఆధిక్యతను నిలుపుకోవాలి. ఇక్కడ, అగ్ని, వృద్ధిగా నివసించు, దగ్గరికి రా, ప్రతి ఉదయం, సాయంత్రం, ప్రతిరోజూ ప్రకాశించు. మేము హర్షభరిత హృదయాలతో, ఆటలతో, నిన్ను సేవించాలి; నీ ప్రకాశంతో ప్రజల్లో నిలబడి ఉండాలి. అగ్ని, మంచి గుర్రాలు, దివ్యమైన బంగారం, సంపదతో నిండిన రథంతో నిన్ను చేరినవారికి, నీవు రక్షకుడిగా, మిత్రుడిగా మారుతావు; మానవుల ఆతిథ్యాన్ని ఆనందించే వాడికి నీవు సహాయకుడవు. మహిమను బంధించే బంధాలను, బంధుత్వ వాక్యాలతో విడదీస్తాను; ఇలా నేను నా తండ్రి గోతముని వంశాన్ని అనుసరిస్తాను. అగ్ని, హోతా, యువకుడు, మంచి మనసున్నవాడు, గృహాధిపతి, ఈ మాటల అర్థాన్ని మాకు తెలుసు. ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా, వేగంగా, మంచి అభిప్రాయంతో, అలసట లేకుండా, ద్వేషం లేకుండా, అత్యంత శ్రద్ధతో—ఈ రక్షకులు, అగ్ని, కలిసి కూర్చుని మమ్మల్ని హాని నుండి కాపాడాలి. ఆ రక్షకులు, స్వార్థం లేకుండా, అగ్ని, చీకటిని చూసి, దుష్టత నుండి రక్షించబడ్డారు; నీవు, సమస్తం తెలిసినవాడు, మంచి పనులు చేసినవారిని కాపాడావు; శత్రుత్వం, లోభం కలిగిన వారు వారిని అధిగమించలేదు. నీవు మిత్రుడిగా, రక్షకుడిగా, నీ మార్గదర్శనంతో మేము సంపదను పొందాలి. నిజమైన, అబద్ధపు శాపాలను తొలగించు; నీ సహాయంతో, నిర్భయంగా పని చేయనివ్వు. ఈ హవితో, అగ్ని, మేము పూజను నిర్వహిస్తున్నాము; స్తుతి శ్లోకాన్ని స్వీకరించు. అసూయను దహించు, మమ్మల్ని హాని నుంచి, మోసపూరితుల నుంచి, ద్వేషపూరితుల నుంచి రక్షించు, గొప్పవారి మిత్రుడా. ఏకతా భావంతో, అగ్ని వైశ్వానరుడిని, దానశీలిని, గొప్ప స్తుతితో పూజిద్దాం. శక్తివంతమైన, నిస్సీమమైన పదాలతో, రెండు లోకాలను నిలబెట్టిన వాడిని మేము బలపరచాలి. దేవుడు, స్వయంగా పోషించేవాడు, నాకు ఇచ్చిన బహుమతిని నిరాకరించకూడదు; వంటకానికి, గృత్సు, అమరుడు, జ్ఞానవంతుడు, వైశ్వానరుడు, వీరుడు, శక్తివంతుడు—అగ్ని. అతను, ద్విగుణమైన ఎత్తుతో, గొప్పవాడు, పదునైన జ్వాలలతో, వెయ్యి ప్రవాహాలున్న వృషభుడు, బలవంతుడు—అగ్ని, మచ్చల గోవు రహస్య మార్గాన్ని తెలుసుకుని, నాకు ఈ ప్రేరణను ప్రకటించాడు. అగ్ని, పదునైన దవడలతో, దహించే జ్వాలతో, దానశీలి. వరుణుడి ప్రాంతాన్ని తగ్గించే వారు, మిత్రుని స్థిరమైన క్రమాన్ని తగ్గించే వారిని, అతను నాశనం చేస్తాడు. సోదరులేని మహిళలు, విభజితమైనవారు, శత్రుత్వం ఉన్న భార్యలు, విరుద్ధమైన తల్లులు, దుష్టులు, అబద్ధం, అసత్యం—ఇలాంటి వారు ఈ లోతైన మార్గాన్ని సృష్టించారు. అగ్ని, ఇది నా చిన్న, ప్రకాశవంతమైన శ్లోకం—ఇది భారంగా కాకూడదు, పెద్ద భారం లాగా. నీవు నీ ఏడు శక్తులతో విశాలమైన, స్థిరమైన, లోతైన, బలమైన వెన్ను స్థాపించావు. దీనిపై, అదే ఆలోచన, అదే సంకల్పం, శ్లోకాన్ని శుద్ధం చేయాలి. మచ్చల గోవు అందమైన చర్మంపై, ముందువైపు, రూపాన్ని ప్రకాశవంతంగా, ప్రకటించడానికి ఏర్పరచారు. నా మాటల గూర్చి ఏమి చెప్పాలి, ఇది రహస్యంగా ఉంచబడింది. జ్ఞానవంతులు దీన్ని రహస్యంగా చెబుతారు. నీరు గోవుల నుండి ప్రవహినట్లు, ప్రియమైన రూపం, ముందువైపు అడుగు, దూరంగా వెళ్తుంది. ఇది నిజంగా గొప్పది, విశాలమైనది, గోవు, ఉదయంతో కలసి, పురాతనంగా అనుసరించేది. సత్య మార్గంలో ప్రకాశిస్తూ, రహస్యంగా, వేగవంతుడు త్వరగా గ్రహించాడు. ఆ తరువాత, ప్రకాశిస్తూ, తల్లిదండ్రులను అనుసరించాడు, మచ్చల గోవు రహస్యమైన, అందమైనదాన్ని అనుసరించాడు. తల్లి స్థలంలో, అత్యున్నత ఆశ్రయంలో, వృషభుని, ప్రకాశవంతుడి, భక్తుని నాలుక ఉంటుంది. నిజాన్ని నేను భక్తితో, స్తుతితో, జాతవేదసా, ఇది ఏమిటి అని అడుగుతున్నాను. నీవు ఇక్కడ ఉన్నదంతా, ఆకాశంలో ఉన్న సంపద, భూమిలో ఉన్నదంతా కలిగి ఉన్నావు. మాకు ఏమి సంపద, ఏమి విలువైనదీ? చెప్పు, జాతవేదసా, తెలిసినవాడా. అతని అత్యున్నత, రహస్య మార్గం—ఆ అడుగు ఏమిటి, మార్గంలా, మేము చేరని దానిని? ఏది సరిహద్దు, ఏది పని, ఏది కృప, మేము వేగంగా, పందెం గెలిచే వారు లాగా, బహుమతిని చేరేందుకు? దేవతలు, అమరుని భార్యలు, ప్రకాశవంతమైన ఉదయాలు, తమ రంగును మాకిచ్చే రోజు ఎప్పుడు? అబద్ధపు, బలహీనమైన, మోసపూరిత పదాలతో, హవిని సంతృప్తి పరచని వారు ఇక్కడ మాట్లాడతారు, అగ్ని; వారు ఇక్కడ ఏమి అంటారు? ఆయుధాలు లేని వారు కలిసి కూర్చుని సలహా తీసుకోనివ్వు. ఈ ప్రదీప్త, శక్తివంతమైన, దానశీలి మహిమ కోసం, ఇంటి ముఖం ప్రకాశిస్తుంది; ప్రకాశవంతమైన వస్త్రాలతో, అందమైన రూపంతో, సంపదాధిపతిలా, అనేక బహుమతులు ఇచ్చే వాడిగా వెలుగుతాడు. అగ్ని, యజ్ఞపు పురోహితుడా, లేచి నిలబడి, యజ్ఞానికి తగినవాడిగా ఉండి; నీవు మా శ్లోకాలను పూర్తిగా గ్రహిస్తావు, జ్ఞానవంతుడా, మా ఆలోచనలకు ప్రేరణను ఇస్తావు. తప్పకుండా, అగ్ని, మృదువుగా, సమాజాల్లో జ్ఞానవంతుడిగా, వంశాలలో కూర్చుని, తన కాంతిని సూర్యునిలా పైకి ఎత్తాడు; పొగలా ఆకాశానికి విస్తరించాడు. ఈ విధంగా, ఋషులు, భక్తులు, అగ్నిని సత్యం, కృప, స్తుతులతో పూజిస్తూ, ఆయన ప్రకాశాన్ని, రక్షణను, సంపదను, జీవానికి ఆశీర్వాదాన్ని కోరుతూ, తమ ఆత్మను, కుటుంబాన్ని, సమాజాన్ని ఆయనకు సమర్పించారు.