అనాదిగా మహిమాన్వితుడైన అగ్నిదేవుడు, విశ్వంలో ప్రతిష్ఠింపబడినవాడు. యజ్ఞసాధనలో ఆయనకు అపారమైన కీర్తి, దీర్ఘాయువు, పవిత్రత, అచంచలమైన వ్రతశీలత ప్రసిద్ధి. ఆయన్ను స్తుతిస్తూ జమదగ్నితో పాటు, సత్యమయమైన గర్భంలో కూర్చుని, సత్యాన్ని పెంపొందించే సోమరసాన్ని ఆస్వాదించమని ప్రార్థించారు. దేవతలు ఎల్లప్పుడూ అగ్నిని కోరుతూ, ఆయనను దేవతల్లో దేవుడిగా, అమరుడిగా, సర్వజ్ఞుడిగా, యజ్ఞానికి అర్హుడిగా స్థాపించారు. అగ్ని, నీ సహోదరుడు వరుణుని, ఇతర దయాగుణ సంపన్న దేవతలను, ప్రజలను కాపాడే ఆదిత్యులను, రాజులను, సత్యాన్ని స్థాపించే వారిని దగ్గరకు రమ్మని పిలిచారు. అగ్ని! స్నేహితునికి స్నేహితుడిలా, రథానికి చక్రంలా వేగంగా మా వద్దకు రా. వరుణుడు, మరుత్గణాలతో కలిసి మాకు ఆనందాన్ని, సంతానానికి శుభాన్ని ప్రసాదించు. వరుణుని సంకల్పాన్ని తెలిసినవాడవు కాబట్టి, ఆయన కోపాన్ని మాపై నుండి తొలగించుము. నీ తేజస్సుతో మమ్మల్ని హింసల నుండి విముక్తి చేయు. ప్రతి ఉదయాన మాకు అత్యంత సమీప రక్షకుడవై, వరుణుని అనుగ్రహంతో మమ్మల్ని ఆశీర్వదించు. అగ్ని, నీ దృష్టి మానవుల్లో అత్యుత్తమమైనది. నీ స్వచ్ఛత, నీ గొప్పతనం, clarified butter వలె పవిత్రమైనది. నీ మూడు అత్యున్నత, నిజమైన, విలువైన జన్మలు అనంతమైనవి. నీవు శుభ్రుడవు, ప్రకాశమంతుడవు. దూతగా నీవు అందరిని గృహానికి పిలుస్తావు. బంగారు రథంపై, రక్తవర్ణపు కాళ్ళతో, ఆనందంగా వెలిగే అగ్ని, కుటుంబంలో తండ్రిలా వెలుగుతావు. యజ్ఞంలో మానవులకు తోడుగా, కష్టాల్లో ముందుకు నడిపిస్తూ, మానవులతో మమేకమవుతావు. ఈ అగ్ని మాకు దైవిక సంపదను, దేవతల ప్రసాదాన్ని అందించును గాక. ఆకాశమూ, భూమీ, అమరులు తమ సంకల్పంతో వర్షాన్ని కురిపించారు. అగ్ని మొదట గృహాల్లో, అంతరిక్ష లోయలో, తన గర్భంలో జన్మించాడు. ఆయనకు పాదమూ, తలమూ లేవు; దాగి ఉన్నవాడు; వృషభుని గుహలో యువకులు ఆయనను దర్శించారు. ముందుగా ఆ గుహలో అగ్ని జన్మించాడు. అందులోని సత్యగర్భంలో, వృషభుని గుహలో, ఏడుగురు ప్రియమైనవారు మహాశక్తిని కలిగి జన్మించారు. మన పుర్వికులు సత్యాన్ని కోరుతూ, బండరాళ్లను పగలగొట్టి, దాగి ఉన్న పుష్కలమైన, పాలు ఇచ్చే సంపదను కనుగొన్నారు; ఉదయాలను పిలిపించారు. వారు ఆ రాళ్లను పగలగొట్టి, దాని విశేషాన్ని చుట్టూ ఉన్నవారు ప్రశంసించారు. పశువులను కట్టినవారు, కృషితో, ఆ లోహిత కాంతిని, జ్ఞానంతో వెలుగును సృష్టించారు. పశువుల కోరికతో, బలమైన రాళ్లను పగలగొట్టి, లోపల ఉన్న పశువులను విడుదల చేశారు. దైవిక వాక్యంతో, పుష్కల పశుసంపద ఉన్న కోటను పగలగొట్టారు. వారు ఆ పశువుల మొదటి నామాన్ని తెలుసుకున్నారు. తల్లి యొక్క మూడు, ఏడు అత్యున్నత సంపదలను కనుగొన్నారు. ఈ జ్ఞానంతో సమూహాలు చేరాయి; ఆ పశువుల లోహిత, మహిమాన్విత రూపాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి. చీకటి తొలగిపోయింది; పాలు ప్రకాశించాయి; ఆకాశం మెరిసింది; దేవతా ఉదయాలతో సూర్య కాంతి ప్రసరించింది. మహా సూర్యుడు, యాకట్టని స్థలంలో నిలబడి, మానవుల్లో నేరస్థులను, ధర్మవంతులను పరిశీలించాడు. ఆదిలోనూ, అంత్యములోనూ, వారు మార్గాలను వెల్లడించారు; ఆరంభంలోనే స్వర్గీయ సంపదను మోసుకొచ్చారు. మిత్ర, వరుణాదీ దేవతలు ప్రతి గృహంలో సత్యాన్ని ప్రసాదించుగాక అని ప్రార్థించారు. ఇక్కడ నేను అగ్నిని పిలుస్తాను—ఆహుతులను మోసుకెళ్లే, అత్యంత పూజ్యుడైన పురోహితుడిని. పాలు వలె పవిత్రుడైన ఆయన, యజ్ఞంలో ఎప్పుడూ విఫలుడవడు కాదు; నెయ్యితో అభిషేకించబడిన దూడవలె ఆయన స్వచ్ఛుడు. అగ్ని యజ్ఞార్హులందరిలో అత్యంత పూజ్యుడు; మానవులందరి అతిథి. జాతవేదసు దేవతలను ఎంచుకొని, మాకు ఆనందాన్ని ప్రసాదించుగాక. అమరుడై, ఋతాన్ని నిలబెట్టే అగ్ని దేవుడు, దేవతల్లో స్థాపించబడి, యజ్ఞానికి అత్యంత అర్హుడవై, మహిమ, పవిత్రతలతో మానవులచే ప్రదీపించబడతాడు. ఓ బలపుత్రుడా, నీవు ఇక్కడ మానవుల్లో పుట్టావు; రెండు వర్గాలలోనూ పుట్టావు. దూతగా, వేగవంతమైన, నెత్తురు రంగు, శుభ్రమైన కాళ్లతో నడిచేవాడివి. నెయ్యితో అభిషేకించబడిన ఆ ఎర్ర గుఱ్ఱాలు, ఋతాన్ని సాధించడంలో వేగవంతమైనవి. నీవు వాటికి జోడించబడి, దేవతలు, మానవులను కలిపేవాడివి. ఆర్యమన్, వరుణ, మిత్ర, ఇంద్ర, విష్ణు, మరుత్, అశ్వినులను, మంచి గుఱ్ఱాలు, మంచి రథాలు, మంచి దానాలు ఉన్నవారిని, అగ్ని, మా యజ్ఞానికి తీసుకొరా. ఈ యజ్ఞం పశువులు, గొర్రెలు, గుఱ్ఱాలతో సంపన్నమైనది; మానవులకు మిత్రుడు, దుర్భేద్యుడు. ఇది ఆహారంతో, సంతానంతో, దీర్ఘకాలిక సంపదతో నిండినది. ఎవరు అగ్ని నీకు భక్తితో ఇంధనం సమర్పిస్తారో, నీ తలపై ఇంధనం వేస్తారో, వారిని నీవు కాపాడుము; వారికి హాని దరిచేరనీయకు; వారికి విశాలత ప్రసాదించు. ఎవరైనా, కొద్దిగా అయినా ఆహారం సమర్పించి, నిన్ను మధుర అతిథిగా స్తుతిస్తే, వారికి దేవతలు నిలకడైన గృహాన్ని ప్రసాదించుగాక; దాతలకు అష్టైశ్వర్యం కలుగుగాక. ఎవరైనా సాయంత్రం లేదా ఉదయాన నిన్ను స్తుతించి, ఆహుతులతో నిన్ను ప్రీతిపరచితే, అశ్వం తన గూడులోకి తిరిగిపోవడం వలె, వారిని పాపాల నుండి రక్షించు. ఎవరైనా నిన్ను అమరుడిగా సేవించి, నిన్ను మిత్రునిగా చేసుకుంటే, వారి సంపద తగ్గిపోకూడదు; పాపం, హాని వారిని దాటి పోవాలి. ఎవరికి నీవు, అగ్ని, యజ్ఞాన్ని స్వీకరించావో, ఆయన ఆహుతులు ప్రీతికరంగా ఉండాలి; జ్ఞానుల స్తోత్రాలు ఆయనకు అభివృద్ధిని కలిగించాలి. జ్ఞానవంతుడు, వరుసగా తలంపులను సేకరించేవాడు; మానవుల్లో ధర్మాధర్మాలను వేరు చేసేవాడు. దేవా, మాకు సంపదను, అధికారం ప్రసాదించు; పరిమితమైనదీ, అపరిమితమైనదీ మాకు దయచేయు. నిష్కళంక కవులు ఋషిని ఉపదేశించారు; రెండు కఠినమైన మార్గాలను నిలబెట్టారు. అందువల్ల, అగ్ని, నీవు నీ కళ్ళతో ఈ అద్భుతాలను చూస్తావు. నీవే, అగ్ని, యజ్ఞద్రవ్యం పిండినవారికి, సోమాన్ని పిండినవారికి ఉత్తమ మార్గదర్శకుడవు. ఉత్సాహవంతులకు, శ్రద్ధావంతులకు, ప్రజలను కాపాడేవాడవు; విశాలమైన సహాయాన్ని ప్రసాదించు. మేము నీ కోసం చేయించిన పాదాలు, చేతులు, శరీరంతో చేసిన కార్యాలు—రథంపై ఎక్కి, అడ్డంకులను దాటి పోవడం వలె—మేము శీఘ్రంగా యథార్థ మార్గాన్ని చేరుకున్నాం. అప్పుడు మేము, ఏడుగురు ప్రేరితులు, మొదటి జ్ఞానవంతులుగా జన్మించుదామని, అంగిరసులు, స్వర్గపుత్రులు, ప్రకాశవంతులు, ధనసంపన్నమైన పర్వతాన్ని పగలగొట్టేవారిగా మారుదామని ఆశిస్తున్నాము. మా పుర్వీకులవలె, అగ్ని, మేము సత్యాన్ని కోరుతూ, తమ కాంతిని పవిత్రంగా చేసుకుని, స్తోత్రాలు పాడుతూ, చీకటి భూమిని పగలగొట్టి, అంధకారులను తరిమికొట్టాలి. ధర్మవంతులు, దేవసదృశులు, జన్మ సమయంలోనే కర్మలు నిర్వహించారు. పవిత్రంగా, అగ్ని, ఇంద్రులను బలపరిచారు; విశాలమైన పశుసంపదను కోరుతూ, చుట్టూ చేరారు. పశుసమూహంలా, శక్తిమంతుడు దేవతా వంశాలను ప్రకటించాడు; వారి జననాలు మహిమాన్వితమైనవి. మానవుల్లో కూడా విశాలాధిపతి అనుగ్రహాన్ని చూపాడు; ఉత్తములు, అధములకు అభివృద్ధిని ప్రసాదించాడు. ఇలా, అగ్ని మహిమను, దేవతల కృపను, మానవుల పరిశుద్ధతను, సంపదను, ధర్మాన్ని, జ్ఞానాన్ని, వెలుగును, సత్యాన్ని ప్రసాదిస్తూ, యుగయుగాలుగా వెలుగుతూనే ఉన్నాడు.