ఒకప్పుడు, ఋషులు తమ హృదయపూర్వక భక్తితో, సూర్యకాంతి మెరుస్తున్న పూషణ్ దేవునికి ఒక కొత్త, ప్రశంసనీయమైన స్తోత్రాన్ని సమర్పించారు. "ఓ ప్రకాశవంతుడైన పూషణ్! ఈ మధురమైన గీతాన్ని స్వీకరించు. ఇది నీకు బలాన్ని ఇస్తుంది. నా ప్రార్థనను, వరుడు కన్యను ఆదరించునట్లు, నీవు ఆదరించు," అని వారు ప్రార్థించారు. అన్నింటిని దర్శించేవాడు, లోకాలన్నింటినీ చూచేవాడు అయిన పూషణ్ మా రక్షకుడిగా ఉండాలని వారు కోరారు. అంతట, ఋషులు సావితృ దేవుని మహత్తర తేజస్సును మనస్సులో ధ్యానిస్తూ, "ఆ దేవుని పరమ ప్రకాశాన్ని మనం ధ్యానించుదాం. ఆయన మన బుద్ధులను ప్రేరేపించుగాక," అని ప్రార్థించారు. బలము కోసం తపిస్తూ, భగ దేవుని అనుగ్రహాన్ని, సూర్యుని వరాలను కోరారు. భక్తితో ప్రేరేపితులై, మేధావులు సావితృ దేవునికి యజ్ఞాలతో, మధురమైన స్తోత్రాలతో పూజ చేశారు. ఆ సమయంలో సోముడు, మార్గాలను బాగా తెలిసినవాడు, దేవతల సభలోకి చేరి, సత్యం యొక్క గర్భంలో స్థిరంగా స్థానం సంపాదించాడు. సోముడు మనకు, రెండు కాళ్లు కలిగినవారికీ, నాలుగు కాళ్లు కలిగినవారికీ, వ్యాధిలేని సమృద్ధిని ప్రసాదించుగాక అని వారు ఆశించారు. ఆయనే మన ఆయుష్షును పెంచి, శత్రువులను జయించి, దేవతల సభలో రాజుగా కూర్చున్నాడు. మిత్ర, వరుణులు, తమ జ్ఞానంతో, మధురమైన లోకాలను, విస్తారమైన పశువులను, ఘృతాన్ని మనపై కురిపించుగాక అని ఋషులు పిలిచారు. వీరు విశ్వప్రశంసలు పొందినవారు, దీర్ఘాయుష్మంతులు, మహత్తర ప్రతాపశీలులు. వారు జమదగ్నితో కలిసి, సత్యం యొక్క గర్భంలో కూర్చొని, సోమాన్ని పానంచేయాలని ప్రార్థించారు. ఈ విధంగా, అగ్ని దేవుని గురించి మహా స్తుతులు మొదలయ్యాయి. "ఓ అగ్నీ! దేవతలు నిన్ను, అమరుడవు, నిరుపమానుడవు, యజ్ఞానికి అర్హుడవు, మేధావివి, సమస్త దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవిగా స్థాపించారు," అని వారు వర్ణించారు. అగ్ని దేవా! నీవు నీ సహోదరుడైన వరుణుని, ఇతర ఆదిత్యులను, ప్రజల రక్షకుడైన రాజును దగ్గరకు రమ్మని పిలిచారు. "స్నేహితుడిని స్నేహితుడిలా, రథం చక్రంలా వేగంగా రమ్ము. వరుణునితో, మరుతులతో కలిసి మాకు ఆనందాన్ని, సంతానానికి సుఖాన్ని ప్రసాదించు," అని ప్రార్థించారు. అగ్ని దేవా! వరుణుని సంకల్పాన్ని తెలుసుకొని, ఆయన కోపాన్ని మాపై నుండి తొలగించు; మాకు శాంతిని ప్రసాదించు. ప్రతి ఉదయాన అగ్ని మాకు దగ్గర రక్షకుడవై ఉండాలని, వరుణుని అనుగ్రహాన్ని మాకు తీసుకొచ్చి, సులభంగా పిలవదగినవాడవై రావాలని వారు కోరారు. అగ్నికి మానవుల్లో అత్యుత్తమమైన దృష్టి ఉంది; ఆయన తుప్పు లేని, ఘృతం వంటి పవిత్రత కలవాడు; ఆ దేవుని మహిమకు ఆవు ఇచ్చే పాలు లాంటి విలువ ఉంది. అగ్ని దేవునికి మూడు పరమ, సత్యమైన, అమూల్యమైన జననాలు ఉన్నాయి. ఆయన అనంతుడై, ప్రకాశవంతుడై, మహిమాన్వితుడై వెలిగిపోతున్నాడు. ఆయన దూతగా, అందరిని గృహానికి పిలిచే పూజారిగా, బంగారు రథంతో, మధురమైన వాక్కుతో, ఎల్లప్పుడూ సంతోషంగా, తన బంధువులలో తండ్రిలా ఉంటాడు. అగ్ని దేవుడు మానవులకు సహాయకుడై, తపస్సులో ముందుకు నడిపించేవాడు. కష్టమైన మార్గాల్లో సంచరిస్తూ, మానవులతో మైత్రిని పొందాడు. అగ్ని దేవుడు తన జ్ఞానంతో మమ్మల్ని దేవతల వరాలవైపు నడిపించుగాక. ఆ అమర దేవతలు, స్వర్గం మరియు భూమిని కలిపి, వర్షాన్ని కురిపించారు. అగ్ని మొదటిగా నివాసాలలో, ఆకాశపు లోతుల్లో, తన గర్భంలో జన్మించాడు. ఆయనకు పాదాలు, తల లేవు, గోపురంలో యవ్వనంగా కనిపించాడు. అగ్ని జన్మించినప్పుడు, సత్య గర్భంలో, గోపురంలో, ఏడు ప్రియమైనవారు అతనికి జన్మించారు. మన మనుషుల పూర్వీకులు, సత్యాన్ని కోరుతూ, రాళ్లను పగలగొట్టి, దాగి ఉన్న, పాలు ఇచ్చే ధనాలను కనుగొన్నారు; ప్రకాశవంతమైన ఉదయాలను పిలిచారు. వారు రాళ్లను పగలగొట్టి, దాగి ఉన్న కరవులను విడిపించారు. వారి మనస్సులో ఆవుల పట్ల కోరికతో, వారు దృఢమైన రాళ్లను ధ్వంసించి, ఆవులను విడుదల చేశారు. దివ్యమైన వాక్కుతో, వారు ధనముతో కూడిన కోటను తెరిచారు. వారు ఆవు యొక్క మొట్టమొదటి నామాన్ని తెలుసుకున్నారు; తల్లి యొక్క మూడు, ఏడు పరమ ధనాలను కనుగొన్నారు. ఇది తెలిసినవారు సమూహంగా వచ్చారు; ఆవు యొక్క ఎర్రటి, మహిమాన్వితమైన రూపాలు ప్రకాశించాయి. చీకటి తొలగిపోయింది; పాలు ప్రకాశించాయి; ఆకాశం వెలిగింది; సూర్యుని తేజస్సు దివ్య ఉదయాలతో కదిలించబడింది. మహా సూర్యుడు, యుక్తి లేని స్థలంలో నిలబడి, మానవులను నేరుగా చూస్తూ, ధర్మ, అధర్మాలను పరిశీలించాడు. ప్రారంభం నుండీ, అంత్యానికి మేల్కొని, వారు మార్గాలను చూపించారు; ఆకాశం కేటాయించిన ధనాన్ని మోసుకొచ్చారు. మిత్ర, వరుణాదిదేవతలు ప్రతి గృహంలో సత్యాన్ని ప్రసాదించుగాక అని వారు కోరారు. ఋషులు అగ్ని దేవుని, యజ్ఞంలో అర్హుడైన పూజారిని, మధురమైన ఘృతంతో అభిషేకించిన వత్సంలా, పిలిచారు. అగ్ని దేవుడు సమస్త యజ్ఞాల్లో శ్రేష్ఠుడు, మానవులకు అతిథి. జాతవేదసు దేవతలను ఎన్నుకొని, మాకు ఆనందాన్ని ప్రసాదించుగాక అని ప్రార్థించారు. అగ్ని దేవుడు, మానవులలో అమరుడై, ఋతాన్ని స్థాపించినవాడు. ఆయన గొప్పతనం, పవిత్రత వల్ల యజ్ఞాలకు అర్హుడు; మానవులు ఆయన్ని సమిధలతో ప్రగల్భింపాలి. ఈ రోజు, బలపుత్రుడా! నీవు మాతో జన్మించు. నీవు సందేశవాహకుడవై, వేగవంతమైన ఎర్ర గుర్రాలతో యుక్తుడవై దేవతలతో మానవులను కలిపే వాడవు. ఒకవేళ ఎవరైనా నీకు సమిధను, భక్తితో సమర్పిస్తే, నీవు ధనవంతుడవై అతని రక్షణకుడవై ఉండు; అతనికి హాని దరిచేరనివ్వకు. ఎవరైనా నీకు తక్కువైనా భోజనం సమర్పించి, నిన్ను మధుర అతిథిగా స్తుతిస్తే, దేవతలు అతనికి స్థిరమైన ఇల్లు ప్రసాదించుగాక. ప్రతి సాయంత్రం లేదా ఉదయం, నిన్ను స్తుతించేవారికి, లేదా నిన్ను నైవేద్యాలతో ప్రీతిపరచేవారికి, గుర్రం తన గుడిసెకు చేరినట్లు, అగ్ని! వారిని పాపాలన్నింటి నుంచి సురక్షితంగా దాటించు. ఇలా ఋషులు, దేవతలను, అగ్ని దేవుని, సోముని, సూర్యుని, మిత్ర-వరుణులను, భగాన్ని, మరుతులను, ఋతువులను, సమస్త సత్యాన్ని, ధనాన్ని, ఆయుష్షును, ఆనందాన్ని కోరుతూ, పరమ భక్తితో ప్రార్థించారు.