ఓ శ్రద్ధావంతులారా, ఓ శ్రోతలు! వేదఋషులు మహర్షులు తమ హృదయపూర్వకమైన ఆహ్వానంతో దేవతలను ఆహ్వానించారు. మొదటగా అశ్వినీదేవతలకు మధురమైన సోమరసాన్ని సిద్ధం చేశారు. ‘‘ఓ అశ్వినీదేవతలారా, మీ కొరకు ఉత్తమమైన మధుర సోమరసం గృహంలో సిద్ధమై ఉంది. దయచేసి రండి, దానిని ఆస్వాదించండి. సోమాన్ని పిండే వేళ మీ అద్భుతరథం, శిల్పకౌశల్యంతో నిర్మించబడినది, శక్తివంతమైన గుర్రాలతో ముందుకు వచ్చి, మిమ్మల్ని ఇక్కడికి తీసుకువస్తోంది’’ అని వారు ప్రార్థించారు. తర్వాత, మిత్రుని మహిమను వర్ణించారు. ‘‘మిత్రుడు తన వాక్కుతో ప్రజలను నడిపిస్తాడు. భూమి, ఆకాశాలను నిలబెడతాడు. ఆయన తన కళ్లతో ఎల్లప్పుడూ ప్రజలను కాపాడుతుంటాడు. మిత్రునికి ఘృతార్పణ చేయండి.’’ మానవుడు మిత్రునికి శ్రద్ధతో సేవించాలి; ఆయన ధర్మాన్ని బోధించే ఆదిత్యుడు. మిత్రుని ఆశ్రయించేవారికి హాని ఉండదు; ఎటువంటి దుఃఖమూ దగ్గరనుంచీ, దూరానుండీ వారిని తాకదు. ‘‘మిత్రుని బోధనతో, ఆరోగ్యంగా, హర్షంతో, ప్రదక్షిణగా భూమిమీద సంచరిస్తారు. మేము మిత్రుని అనుగ్రహాన్ని పొందాలని ఆకాంక్షిస్తాం.’’ మిత్రుడు గౌరవార్హుడు, మృదువైన పరిపాలన కలిగిన రాజు, జ్ఞానవంతుడు. ఆయన అనుగ్రహంతో మేము సుఖంగా ఉండాలని ప్రార్థించారు. ‘‘మహాదిత్యుడు మిత్రుడు, భక్తితో చేరదగినవాడు, ప్రజలను నడిపించే అధికారి. ఆయనకు clarified butter అర్పించండి.’’ మిత్రుని రక్షణ, ఆయన అనుగ్రహం, ప్రజలకు కీర్తి, మహిమను అందిస్తుంది. ‘‘తన మహిమతో మిత్రుడు ఆకాశాన్ని వ్యాపించాడు; తన కీర్తితో భూమిని కప్పివేశాడు. ఐదు జాతులు సహాయానికి మిత్రుని ఆశ్రయించాయి; ఆయన అందరు దేవతలను మోస్తాడు. దేవతలలో, మానవులలో, మిత్రుడు, యజ్ఞస్థలంలో దర్భ గడ్డలు పరచేవారికి మిత్రుడై, తన వ్రతంలో స్థిరంగా ఉంటాడు.’’ ఇంతటితో, మానవులు, ఉసిజ్ ఋషులు తమ జ్ఞానంతో, తమ కళలతో, తపస్సుతో, యజ్ఞఫలాన్ని పొందిన విధానాన్ని వర్ణించారు. ‘‘మీరు మీ మనస్సులతో, బంధుత్వంతో ఇక్కడ చేరారు. ఉసిజ్ ఋషులు తమ విద్యతో వచ్చారు. సౌధన్వనులు, మీరు యజ్ఞంలో మీ పాత్రను సంపాదించుకున్నారు.’’ ‘‘ఆ కళలతోనే మీరు సోమపాత్రలను పిండారు; ఆ ధ్యానంతోనే ఆవును చర్మం నుండి విడదీసారు; అదే మనస్సుతో రెండు గుర్రాలను నిర్మించారు. ఆ కౌశల్యంతో, ఓ రిభవులు, మీరు దేవత్వాన్ని పొందారు.’’ ‘‘ఇంద్రునితో కలిసి మీరు రిభవులు, మనువు మనవళ్ళు, నీళ్లను ప్రవహింపజేశారు; శమి వృక్షాలతో, మీ పుణ్యకార్యాలతో అమరత్వాన్ని పొందారు.’’ ‘‘ఇంద్రునితో కలిసి సోమపిండిన వేళ మీరంతా రథంలో ప్రయాణిస్తూ, ధనాధిపతులై, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, మీ వీర్యకార్యాలు ఎవ్వరూ మించలేరు.’’ ‘‘ఇంద్రుడు, రిభవులతో కలసి, శక్తితో, శుద్ధమైన సోమాన్ని ఆస్వాదించు. మేఘవన్, ఈ ఉత్సాహవంతుడి ఇంట్లో ఆనందించు; ఈ సోదరీయాగాలు నీకోసమే సిద్ధమయ్యాయి.’’ ‘‘ఇంద్రా, రిభవులతో, శక్తిని ప్రసాదించే వారితో, మా స్తోత్రాన్ని, యజ్ఞాన్ని ఆహ్వానించు; వంద జండాలతో, వేల సహాయాలతో, యజ్ఞంలో రా.’’ ఈ క్రమంలో, ఉదయించు ఉషోదేవిని స్తుతిస్తూ, ‘‘ఓ జ్ఞానవంతురాలా, దాతురాలా ఉషస్సు! మా స్తుతిని స్వీకరించు. నిత్యయువతిగా, ధర్మాన్ని అనుసరిస్తూ, నిత్యనూతనంగా ప్రకాశిస్తావు. దేవతా, అమరురాలా ఉషస్సు! నీ బంగారు రథాన్ని శక్తివంతమైన గుర్రాలు ఇక్కడికి తీసుకురావాలి. నీ రశ్ములతో నీవు సమస్త లోకాలను వెలిగించు; అమరత్వానికి గుర్తుగా నిలుస్తావు. ప్రతి ఉదయం నూతనంగా వికసించు.’’ ‘‘ఉషస్సు, భర్తను వెతుక్కునే భార్యలా, ఉదయపు అధిష్ఠాత్రిగా, ప్రకాశవంతంగా, దూరమైన స్వర్గానికి చెందినదిగా, భూమిని వెలిగిస్తూ వస్తావు. నీ మహిమను, నీ తేజస్సును మేము స్తుతిస్తూ, శ్రద్ధతో వందనాలు సమర్పిస్తాం.’’ ‘‘తేజోరశ్ములతో, ఆకాశభూముల మధ్య నిలబడే ఉషస్సు, నీకు అగ్నిదేవుడు ప్రేరణగా ఉండి, నీ వర్ధనకోసం మేము ప్రార్థిస్తాము.’’ ‘‘సత్యానికి ఆధారంగా, ఉషోదేవతలు వెలిగిపోతుంటారు; ఆమె తేజస్సు చంద్రమా వంటి వెలుగును అన్ని వైపులా వ్యాపింపజేస్తుంది. మిత్ర, వరుణ మహత్తర మాయలు ఇక్కడ దర్శనమిస్తాయి.’’ ఇప్పుడు, ఇంద్ర, వరుణ, మరుత్ దేవతలను స్తుతిస్తూ, ‘‘మా ఈ స్తోత్రాలు, యువకులైనదిగా, మీకు అర్పించబడ్డవి. ఓ ఇంద్రా, వరుణా! మీ గొప్పతనం ఎక్కడ, దాని ద్వారా శత్రువులను స్నేహితులకు మార్చేవారు?’’ ‘‘ఈ యజ్ఞం, నిత్యనూతనంగా పుష్టిగా, మిమ్మల్ని సహాయానికి పిలుస్తోంది. మరుతులతో కలసి, నా ప్రార్థనను దినరాత్రులు వినండి.’’ ‘‘ఓ ఇంద్రా, వరుణా! ఆ ధనం మాకుండాలి; మరుతులు మాకు వీరధనాన్ని ప్రసాదించాలి; రక్షణదాయినీ దేవతలు మమ్మల్ని కాపాడాలని, భారతి దేవి దానం చేయాలని ప్రార్థిస్తాం.’’ బృహస్పతిని స్తుతిస్తూ, ‘‘ఓ దేవతల దేవా, మా హవులను స్వీకరించు; మాకు ధనాన్ని ప్రసాదించు. యజ్ఞాల్లో శుద్ధమైన స్తోత్రాలతో బృహస్పతిని పూజించండి; ఆయన అపరాజిత శక్తి వెలుగుచూసింది. ప్రజలలో వృషభుడు, అనేక రూపాలవాడు, బలవంతుడు – బృహస్పతి ఎన్నడూ వందించదగినవాడు.’’ పుషణ్ దేవునికి, ‘‘ఓ ప్రకాశవంతుడా, ఈ నూతన స్తోత్రాన్ని మేము నీకు సమర్పిస్తున్నాం. నా ప్రార్థనను స్వీకరించు, నాకు బలాన్ని ప్రసాదించు; వరకునిచ్చే వరుడు యువతిని ప్రేమించునట్లు నీవు నా ప్రార్థనను ఆదరించు. జగత్తును దర్శించే, అన్ని లోకాలను చూడగలవాడా! పుషణ్ మమ్మల్ని రక్షించు.’’ తర్వాత సవితా దేవుని మహిమను వర్ణిస్తూ, ‘‘దేవుడు సవితా యొక్క పరమదివ్యమైన తేజస్సును మేము ధ్యానించుదాం. ఆయన మన బుద్ధిని ప్రేరేపించుగాక.’’ ‘‘బలాన్ని కోరుతూ, భగ దేవుని అనుగ్రహాన్ని, సవితా ప్రసాదాన్ని కోరుతాం. జ్ఞానులు, భక్తితో, సవితా దేవునికి హోమాలు, మధురమైన స్తోత్రాలతో పూజిస్తారు.’’ సోమదేవుని విశేషతను వివరిస్తూ, ‘‘సోముడు మార్గాలను తెలిసినవాడు, దేవతాసభను చేరి, సత్యగర్భంలో స్థిరపడ్డాడు. సోముడు మాకు ద్విపద, చతుష్పదజంతువులకు రోగరహిత సమృద్ధిని ప్రసాదించుగాక. ఆయుష్షును పెంచుతూ, శత్రువులను జయిస్తూ, సోముడు సభలో స్థానం పొందాడు.’’ చివరగా, ‘‘ఓ మిత్రా, వరుణా! మమ్మీద ఘృతాన్ని వర్షించండి; మేధావులు, మధురమైన లోకాలతో మాకు పశువుల సంపదను ప్రసాదించండి’’ అని ప్రార్థించారు. ఇలా, వేదఋషుల హృదయపూర్వకమైన ఆరాధన, దేవతల మహిమను, యజ్ఞఫలాలను, మనుషుల ధర్మాన్ని, ప్రకృతి వైభవాన్ని, దేవతా అనుగ్రహాన్ని మన ముందుంచింది.