ఒక ఉదయాన, మహాబలశాలి అయిన ఇంద్రుడు తన శ్రేష్ఠమైన సహచరులతో కూడి, మనకోసం ఉత్తమమైన దానాన్ని ప్రసాదించమని భక్తులు ప్రార్థించారు. ఆయన శత్రువులను ఓడించి, మనం ద్వేషించే వారిని మన శ్వాస వదులునట్లు చేయమని కోరారు. అప్పుడు, ఇంద్రుడి మహిమను వివరిస్తూ, గొడ్డలి కాలిపోతుంది, కత్తి కోసుతుంది, అగ్ని మండుతుంటే అందులోని పదార్థాలు ఉప్పొంగుతాయని వర్ణించారు. ఈ లోకంలో, కొందరు తమను తాము తెలివైనవారమని భావిస్తూ, గోమందలను తప్పుదారి పట్టిస్తారు. వారు వేగవంతమైన గుర్రాన్ని మరొక వేగవంతమైనదితో పరిగెత్తించరు, గాడిదను గుర్రాల కంటే ముందుకు నడిపించరు. ఇంద్రుడా, ఈ భారత వంశీయులు తండ్రి, తాతల బంధాన్ని గుర్తించరు. వారు గుర్రాన్ని శాశ్వత ప్రయోజనం కోసం కాక, మరణానికి సిద్ధం చేస్తారు; యుద్ధంలో విల్లు కట్టిన గుర్రాన్ని చుట్టూ తిప్పుతారు. ఈ విధంగా, మహోన్నతుడైన దేవుని మహిమను వివరించేందుకు, జ్ఞానార్థంగా, స్తుతి కోసం ఈ స్తోత్రాన్ని నిర్మించారు. ఈ స్తోత్రాన్ని దేవతా గణాలు ఆలకించాలని, ఆకాశంలో నిత్యంగా వెలిగే అగ్ని వినాలని కోరారు. మహోన్నతుడైన ఆ పరమేశ్వరునికి, భూమికి, ఆకాశానికి, మనం గొప్పగా పాడాలని, యజ్ఞాల్లో దేవతలు తమ సహచరులతో ఆనందించేవారని వర్ణించారు. ఆకాశం, భూమి మీ సత్యం స్థిరంగా ఉండాలని, అది మనకు మహా శ్రేయస్సును కలిగించాలని ప్రార్థించారు. అగ్నిదేవా, నేను ఆకాశ భూములకు నమస్కరిస్తున్నాను, ధనాన్ని వెతుకుతూ ఆరాధిస్తున్నాను అన్నారు. మీ పురాతన, సత్యాన్ని నిలబెట్టే ఆకాశాలు విస్తరించాయి; భూమిని ప్రజలు సభల్లో, విజయం కోసం పోటీలో గౌరవించారు. ఇక్కడ ఎవరు నిజంగా తెలుసు, ఎవరు చెప్పగలరు, ఏ దేవునికి ధర్మమార్గం దారి తీస్తుందో? వారి మధ్య, తక్కువ స్థానాలు, దూరమైనవారు, రహస్య యాగాల్లో, గుప్త వ్రతాల్లో కనిపిస్తారు. మానవ దృష్టిగల ఋషి ఆమెను చూశాడు, ఆమె సత్య గర్భంలో ఆనందిస్తూ విస్తరించి ఉంది. వారు వివిధ నివాసాలను నిర్మించారు, వయవులు కలిపినట్టు, ఉద్దేశ్యంలో, పరస్పర అవగాహనతో. పెద్దదిగా, చిన్నదిగా, దగ్గరగా, దూరంగా, వారు స్థిర స్థలంలో మెలకువగా ఉంటారు. అక్కచెల్లెళ్లు, యువతులై, జంటల పేర్లను పలుకుతారు. ఈ జన్మలన్నీ ప్రత్యేకంగా వేరుపడ్డాయి, దేవతల మహిమను మోస్తూ, కంపించవు; చలించేవి, స్థిరమైనవి అన్నిటినీ ఒకే ప్రభువు పాలించును—వీడే పక్షులు, సంచారులు, విభిన్నమైనవి, జన్మించినవి అన్నిటిని. ప్రాచీనమైన మధ్య ప్రాంతాలకు నేను చేరుకుంటాను; మహా తండ్రి మూలం నుండి మనకోసం జన్మించాను. అక్కడ దేవతలు మార్గదర్శకులై, విశాలమైన మార్గంలో, వేరుగా, లోపల నిలిచారు. ఈ స్తోత్రాన్ని నేను ఆకాశ భూములకు ప్రకటిస్తున్నాను; విస్తారమైన గర్భాలవారైన వారు, అగ్ని వారి నాలుకగా వినాలని కోరారు. మిత్రుడు, వరుణుడు, ఆదిత్యులు, ఋషులు, ఖ్యాతులైన వారు వినాలని ప్రార్థించారు. సవితా దేవుడు, బంగారు చేతులతో, మధురమైన నాలుకతో, మూడు దఫాలు ఆకాశంలో, సభలో పాలిస్తూ, దేవతల మధ్య ఈ స్తోత్రాన్ని ప్రకటించాడు; మనకు సమస్త శుభాలను ప్రసాదించమని కోరారు. త్వష్ట, నైపుణ్యవంతుడు, సత్యవంతుడు, మనకు మేలు చేసే దానిని ప్రసాదించాలి; పుషణుడు, ఋభువులు, యజ్ఞంలో రాళ్లను నిలబెట్టేవారు ఆనందించాలి. మరుతులు, మెరుపులాంటి రథాలతో, కటారులతో, స్వర్గపుత్రులు, సత్యజన్ములు, అలసటలేని వారు; సరస్వతి, యజ్ఞయోగ్యురాలు, వినాలని కోరారు. ధాతృదేవా, వీరులతో కూడిన ధనాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థించారు. విష్ణువుకి శక్తియుతమైన స్తోత్రాలు, ప్రాశంసలు అర్పించారు; ఆయన విశాలంగా అడుగులు వేసేవాడు, సృష్టికర్తలు ఆయన్ని అధికరించలేరు. ఇంద్రుడు, సమస్త శక్తులతో పాలిస్తూ, రెండు ఆకాశాలను తన మహిమతో నింపాడు; పురానాశకుడు, వృత్రుని సంహరించినవాడు, తన సైన్యంతో బలవంతుడు, మనకు సమృద్ధి కలిగించమని ప్రార్థించారు. నాసత్యులు (అశ్వినులు), నా పితృమూర్తులు, బంధువుల విచారణకారులు, అందమైన పేరు కలవారు; మీరు ధనదాతలు, అనేక సంపదల కాపాదారులు, దానం విషయంలో దారి తప్పని వారు. ఓ జ్ఞానులారా, మీ అందమైన పేరు మహత్తరమైనది; మీరు దేవతలు, ఇంద్రునికి అన్నీ అవుతారు. ఋభువులతో, మీ ప్రియులతో, మన ఆలోచన విజయవంతం కావాలని ప్రార్థించారు. అర్యమన్, అదితి, యజ్ఞయోగ్యురాలు, వరుణుని అఖండ వ్రతాలు; మీరు మనకు సంతానాన్ని కలిపించండి, ప్రయాణంలో పశువులు కలగాలని కోరారు. దేవతల దూత, అనేక రూపాల్లో జన్మించినవాడు, పాపరహితుడై, సర్వజ్ఞుడై, మనతో మాట్లాడాలని ప్రార్థించారు. భూమి, ఆకాశం, జలాలు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు, విశాల మధ్యలో వినాలని కోరారు. స్థిరంగా ఉన్న మహా పర్వతాలు, పుష్టితో ఆనందిస్తూ వినాలని ప్రార్థించారు. అదితి, ఆదిత్యులు, మరుతులు శుభరక్షణ ఇవ్వాలని కోరారు. పితృదేవతలకు దారి ఎప్పుడూ సులభంగా ఉండాలని, దేవతలు ఔషధాలను మధురంగా చేయాలని ప్రార్థించారు. భగదేవా, స్నేహంలో విఫలం కాకూడదు, దాతావాసానికి నష్టం లేకుండా చేరాలని కోరారు. వేగవంతుడా, నైవేద్యాలను ఆస్వాదించు, మన అర్పణలతో ప్రకాశించు; మనకు కీర్తిని ప్రసాదించు. అగ్నిదేవా, ప్రతి పోటీలో శత్రువులను జయించు; సర్వ మంగళంతో మనపై వెలుగు నింపుము. ఉషస్సులు ముందుగా ప్రకాశించినపుడు, ఆవు యొక్క అమర గుర్తు జన్మిస్తుంది. దేవతల ఆజ్ఞలను అనుసరించి, మహాబలుడు సమీపిస్తాడు; ఇది దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. దేవతలు, పితృదేవతలు మన నుండి దూరం కాకూడదని, అగ్నిదేవుని ప్రార్థించారు. రెండు పురాతన నివాసాల్లో సంకేతం ఉంది; ఇది దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. నా ఆకాంక్షలు అనేక చోట్ల సంచరిస్తున్నా, నేను పురాతన విషయాలను శాంతితో పొందాలనుకుంటున్నాను. అగ్ని వెలిగించి, సత్యంగా మాట్లాడుదాం; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. ఒకే రాజు, విభజింపబడి, అనేక చోట్ల నిద్రిస్తున్నవారితో కలసి, అడవులను అనుసరిస్తూ ఉన్నాడు. ఒక తల్లి దూడను ప్రసవిస్తుంది, ఇంకొకరు దానిని సంరక్షిస్తారు; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. కొంతమంది, గతాన్ని వదలి, భవిష్యత్తును ఆలింగనం చేయరు; ఒక్కసారిగా, యువతలో, వారు లోపల జన్మిస్తారు. గర్భిణులు ప్రసవిస్తారు, మౌనురాలు మాట్లాడదు; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. వారు అక్కడ పడుకుని ఉంటారు, ఇక్కడ రెండు తల్లుల దూడ కట్టబడి సంచరిస్తుంది; ఒకే దూడ సంచరిస్తుంది. ఇవన్నీ మిత్ర, వరుణుని ఆజ్ఞలు; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. రెండు తల్లుల హోతా, సభల్లో అధిపతి, ముందుకు సాగుతాడు, ఆధారం మిగిలిపోతుంది. అందమైనవారు మధురంగా మాట్లాడతారు; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. యుద్ధంలో వీరుడు చివర్లో చూసినట్టు, అతను ముందు ఉన్నదాన్ని గమనిస్తాడు. మనస్సులో, ఆవులో దాగి సంచరిస్తాడు; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. బూడిద రంగు దూత లోపల కంపిస్తూ సంచరిస్తుంది; మహత్తరునిలో, ప్రకాశంతో సంచరిస్తాడు. రూపాలను మోస్తూ, అన్ని వైపులా మనలను చూస్తాడు; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. విష్ణువు, రక్షకుడు, పరమ మార్గాన్ని కాపాడుతాడు, అమర గృహాలను నిలబెట్టాడు. అగ్ని అన్ని లోకాల్ని తెలుసు; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. వారు అనేక ద్వంద్వ రూపాలను సృష్టించారు; వాటిలో ఒకటి ప్రకాశిస్తుంది, మరొకటి చీకటిగా ఉంటుంది. పసుపు, ఎరుపు రంగుల అక్కచెల్లెళ్లు; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. తల్లి, కుమార్తె, రెండు ఆవులు కలిసి పుష్కలంగా పాలు ఇస్తాయి. సత్యాసనంలో వారు లోపల కూర్చుంటారు; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. ఆవు ఎక్కి, తన దూడను మరొకదానిలో ఉంచింది; ఏ శక్తితో ఆమె అలా చేసింది? ఆమె సత్యపాలుతో ఉప్పొంగి ప్రవహిస్తుంది; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. ఆమె పాదంతో అనేక రూపాలు ధరించి, మూడు ఆధారాలతో నడుస్తూ నిలబడుతుంది. నేను సత్యనివాసంలో సంచరిస్తున్నాను, తెలిసినవాడిని; ఇదే దేవతల మహా ఏకాధిపత్యం. ఇలా, సృష్టిలోని మహత్తరమైన రహస్యాలను, దేవతల ఏకాధిపత్యాన్ని, వారి కృపను, సత్యాన్ని, పరిపాలనను ఋషులు, భక్తులు, దేవతలు స్తుతిస్తూ, యజ్ఞాల్లో, ప్రార్థనల్లో, మనోభావాల్లో మిళితమై, శాంతి, సంపద, జ్ఞానం, అమరత్వాన్ని కోరుతూ సాగారు.