ఒకప్పుడు, ఋషులు, యజ్ఞ సమయంలో, అగ్నిదేవుని స్మరిస్తూ, ప్రణతితో ప్రార్థనలు చేశారు. ‘‘ఓ అగ్నిదేవా! బలముతో జన్మించినవాడవు, మాకు అజ్ఞానాన్ని, బలహీనతను, దారిద్య్రాన్ని దూరంగా ఉంచు. మమ్మల్ని ద్వేషానికి, శత్రుత్వానికి లోనుకాకుండా రక్షించు,’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ మంగళకరుడైన అగ్నీ! ఈ మహాయజ్ఞంలో మాకు సంతానం సమృద్ధిగా ఉన్న సంపదను ప్రసాదించు. ఆనందాన్ని, కీర్తిని, మహిమను కలిగించే ధనాన్ని మాకు ప్రసాదించు.’’ అగ్నిదేవుడు, ప్రదీప్తమై, మొదటి ధర్మాలను అనుసరిస్తూ, యజ్ఞకారుల చేత ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. clarified butterతో పవిత్రుడై, అగ్నిదేవుడు, యజ్ఞాన్ని శుద్ధిగా నిర్వహిస్తూ, దేవతలను ఆహ్వానించాడు. భూమిపై పురోహితుడిగా, ఆకాశంలో జ్ఞానంతో, అగ్నిదేవుడు యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు. ‘‘ఈ నివేదనతో దేవతలను పూజించు. మేము మనుషులుగా, ఈ యజ్ఞంతో దుఃఖాలను దాటి పోదాము,’’ అని ఋషులు కోరారు. ‘‘ఓ జాతవేదా! నీకు మూడు ప్రాణాలు ఉన్నాయి. నీకోసం మూడు ఉదయాలు పుట్టాయి. వాటితో దేవతల సహాయాన్ని తీసుకురా. మాకు ఆశీర్వాదంగా నిలుచు.’’ ‘‘ప్రభావవంతుడైన, అందమైన అగ్నిని మేము స్తుతిస్తున్నాము. నీవు దేవతలకు నివేదనలు అందించే దూతవు. నిన్ను అమృతత్వానికి కేంద్రంగా దేవతలు నింపారు.’’ ‘‘ఓ అగ్నీ! నీకంటే ముందు ఉత్తమ పురోహితుడు ఎవరో, అతను ధర్మాన్ని ఎలా నిర్వహించాడో, ఆ మార్గంలో నీవు కూడా యజ్ఞాన్ని నిర్వహించు. మాకు దివ్య అనుగ్రహంతో యజ్ఞాన్ని నడిపించు.’’ ‘‘ఓ అగ్నీ! మాకు మిత్రునిగా, మంచి కుమారుడిగా, అనుగ్రహంతో వచ్చు. ప్రజలు అనేక శత్రుత్వాలతో ఉన్నారు. మా శత్రువులను చుట్టూ ఎదుర్కొని, దహించు.’’ ‘‘శత్రువుల మధ్యలో, విద్వేషాన్ని, శాపాన్ని, అవివేకులను అగ్నితో దహించు. నీ అమరమైన, అలసిపోని జ్వాలలు వారిని అడ్డుకోవాలి.’’ ‘‘సామర్థ్యం కోసం, అగ్నీ, తిండిపొదలతో, నెయ్యితో నివేదన సమర్పిస్తున్నాను. నా ప్రార్థనతో, గౌరవంతో, శతాబ్దాల పాటు నీ దివ్య తత్వాన్ని స్తుతించాలి.’’ ‘‘నీ జ్వాలతో ప్రకాశించు, ఓ బలపుత్రుడా! ఉల్లాసంగా ఉన్నవారిలో గొప్ప కీర్తిని స్థాపించు. విశ్వామిత్రులకు మంగళాన్ని తీసుకురా. నీ దేహాన్ని పవిత్రంగా, సమృద్ధిగా చేసుకో.’’ ‘‘ఓ ధనదాతా, మాకు ధనం ప్రసాదించు. నిన్ను వెలిగించినపుడు, అగ్నీ, నీవే ధనరాశివవు. స్తుతికర్త ఇంట్లో, నీ అందమైన రూపాలు వెలిసాయి.’’ ‘‘యజ్ఞానికి పురోహితుడిగా అగ్నిని ఎన్నుకుంటున్నాను. అతడు జ్ఞానవంతుడు, మునివంటి, సర్వజ్ఞుడు, అపరాజితుడు. అతడు మాకు యజ్ఞాన్ని నిర్వహించి, ధనం, బలాన్ని, దానాలను ప్రసాదించాలి.’’ ‘‘ఓ అగ్నీ! నెయ్యితో నిండిన నివేదనను నీకు సమర్పిస్తున్నాను. గొప్ప బహుమతులను ఆశిస్తూ, ప్రకాశవంతంగా. కుడివైపు తిరుగుతూ, యువకుడవై, ధనవంతులతో కలసి యజ్ఞాన్ని నిర్వహించు.’’ ‘‘నీ తేజస్సుతో మాకు సంపదపై అధికారం ప్రసాదించు. బహు సామర్థ్యంతో మేము ధనవంతులలో అత్యుత్తములమవ్వాలి.’’ ‘‘నీకు ఎన్నో రూపాలు, అగ్నీ. భక్తులు వాటిని నీవులో స్థాపించారు. దేవతల అనుగ్రహాన్ని తీసుకురా. నీవు ఈ రోజు దేవతలకు యజ్ఞాన్ని నిర్వహించినప్పుడు, మాకు రక్షకుడివి కావాలి.’’ ‘‘దేవతులు యజ్ఞాన్ని కోరినప్పుడు, నిన్ను పురోహితుడిగా నియమించారు. ఇక్కడ మాకు రక్షకుడివి కావాలి. మా ప్రజల్లో కీర్తిని ప్రసాదించు.’’ ‘‘ఉషస్సును, అశ్వినులను, దధిక్రాను, అగ్నీ ఉదయం పిలుస్తాడు. దేవతలు, ప్రకాశవంతులై, యజ్ఞాన్ని కోరుతూ, మన ప్రార్థనలను వినాలి.’’ ‘‘అగ్నీ! నీకు మూడు వేగవంతమైన గుర్రాలు, మూడు ఆసనాలు, మూడు సత్యములో పుట్టిన నాలుకలు. మూడు దివ్య స్వభావాల రూపాలు. వాటితో మమ్మల్ని రక్షించు, మా స్తోత్రాలను తిరస్కరించవద్దు.’’ ‘‘ఓ జాతవేదా! నీకు అనేక శక్తులు ఉన్నాయి. నీవే స్వయంభూవు, అమరత్వానికి అధిపతి. ఋషులు నిన్ను ఎన్నో అద్భుతాలతో నింపారు. అవన్నీ నీ వెనుక కలిసివున్నాయి.’’ ‘‘అగ్నీ, ప్రజలకు నాయకుడవు, భగవంతుడు, ధర్మరక్షకుడు. నీ తేజస్సుతో, సర్వజ్ఞుడవై, వృత్రుని సంహరించినవాడవు. స్తోత్రకర్తను కష్టాల నుంచి రక్షించు.’’ ‘‘దధిక్రా, అగ్నీ, దివ్య ఉష, బృహస్పతి, సవిత, అశ్వినులు, మిత్ర, వరుణ, భగ, వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులను పిలుస్తున్నాను.’’ ‘‘ఈ యజ్ఞాన్ని అమరులకు సమర్పించు, ఓ జాతవేదా. మా నివేదనలను స్వీకరించు. పురోహితుడిగా ముందుగా కూర్చుని, పెరుగు, నెయ్యి భాగాలను రుచించు.’’ ‘‘నీ కోసం నెయ్యి ప్రవహిస్తుంది, ఓ పవిత్రుడా. భాగాలు కొవ్వుతో నిండాయి. నీ స్థలంలో, దైవిక భోజనానికి, మాకు ఉత్తమ ఫలితాన్ని ప్రసాదించు.’’ ‘‘నీ కోసం clarified butterతో నిండిన భాగాలు ఉన్నాయి, అవి మేధావులకు. నీవే ఉత్తమ ఋషి, అగ్నీ, జ్వలించు, యజ్ఞానికి రక్షకుడివి కావాలి.’’ ‘‘నీ కోసం భాగాలు నిరంతరం ప్రవహిస్తాయి, అవి బలాన్ని పోలి ఉంటాయి. నెయ్యి, clarified butterతో నిండిన భాగాలు. మహాతేజస్సుతో, నివేదనలను స్వీకరించు, ఓ మేధావా.’’ ‘‘మధ్యలోంచి తీసిన బలమైన clarified butterను నీకు సమర్పిస్తున్నాము. భాగాలు నీ చర్మంపై పడతాయి, ఓ దయగలవాడా. వాటిని దేవతలకు పంచు.’’ ‘‘ఇదే ఆ అగ్నీ, ఎవరి పొట్టలో ఇంద్రుడు సోమరసాన్ని ఉత్సాహంతో ఉంచాడు. అతడు జాతవేదా అని ప్రశంసించబడతాడు, వందోల్లని శక్తులవాడు, వేగవంతమైన గుఱ్ఱంలా, విజయవంతుడవు.’’ ‘‘అగ్నీ! నీ తేజస్సు ఆకాశంలో, భూమిలో, మొక్కల్లో, జలాల్లో ఉంది. నీ తేజస్సుతో, నువ్వు విశాలమైన వాయుమండలాన్ని వ్యాపించావు. నీ కాంతి భయంకరంగా, మానవులు దాన్ని చూస్తారు.’’ ‘‘అగ్నీ, నీవు స్వర్గసముద్రాన్ని చేరుకుంటావు; దేవతలను, యజ్ఞస్థానాధిపతులను చేరుకుంటావు. సూర్యుని లోకాన్ని మించి ప్రకాశించే వారిని, కింద నిలిచిన జలాలను చేరుకుంటావు.’’ ‘‘ఒకటిగా, సహాయకులతో కూడిన, తేమతో నిండిన అగ్నులు, హానిలేకుండా, మహాశుభాన్ని ప్రసాదిస్తూ, యజ్ఞాన్ని స్వీకరించాలి.’’ ‘‘అగ్నీ, మాకు సమృద్ధిగా, నిలకడగా ఉండే ధనాన్ని ప్రసాదించు. పిలిచినవారికి ఉత్తమ ఫలితాన్ని ఇవ్వు. మా కుమారుడు విజేతగా, జ్ఞానవంతుడిగా ఉండాలి. నీ అనుగ్రహం మాతో ఉండాలి.’’ ‘‘వెలిగించబడి, సన్నద్ధంగా, తన స్థానంలో కూర్చున్న యువకుడు, జ్ఞానవంతుడు, యజ్ఞానికి నాయకుడు. అగ్నీ, ఎప్పుడూ యువకుడవై, అరణ్యాలలో అమరుడవై, జాతవేదా, ఇక్కడ అమృతత్వాన్ని స్థాపించాడు.’’ ‘‘భారతులు అగ్నిని ప్రేరేపించారు. అతడు దేవతల్లో ప్రసిద్ధుడై, దివ్య స్వభావంతో, నైపుణ్యంతో ప్రకాశించాడు. అగ్నీ, మమ్మల్ని గొప్ప ధనం దృష్టితో చూడాలి; మాకు మార్గదర్శకుడవు కావాలి.’’ ‘‘పాతకాలపు పది కఠికలు, మంచి జన్మను ప్రసాదించాయి, తల్లులకు ప్రియమైనవాడు. అగ్నిని స్తుతించండి, అతడు దివ్య స్వభావంతో, దేవతల్లో ప్రసిద్ధుడై, ప్రజలకు అధిపతివాడు.’’ ‘‘ఓ ఉత్తముడా, నిన్ను భూమిపై, ఇళా ఆసనంలో, ప్రకాశవంతమైన రోజులలో స్థాపించాను. రత్నంలో, మనుషులలో, జలాల్లో, సరస్వతిలో ప్రకాశించు, ఓ అగ్నీ.’’ ‘‘మాకు సమృద్ధిని, ఉత్తమమైన, నిలకడగా ఉండే ధనాన్ని ప్రసాదించు. మా కుమారుడూ, అతని సంతానం కూడా విజేతలుగా ఉండాలి. నీ అనుగ్రహం మాతో ఉండాలి.’’ ‘‘ఓ అగ్నీ! శత్రు సైన్యాలను, విరోధులను ఓడించు; అపరాజితుడవై, శత్రువులను తరిమివేయి; యజ్ఞదాతకు తేజస్సును ప్రసాదించు.’’ ‘‘ఇళా అనే అమర పురోహితురాలి చేత వెలిగించబడిన అగ్నీ, మా యజ్ఞాన్ని స్వీకరించు, ఓ ప్రభూ.’’ ‘‘ప్రభావంతో మేల్కొన్న, బలపుత్రుడైన అగ్నీ, పిలుపుబడినవాడా, ఇది నా ఆసనం, ఈ పవిత్ర కుశగ్రాస్.’’ ఇలా ఋషులు అగ్నిదేవుని మహిమను, దయను, యజ్ఞంలో ఆయన పాత్రను స్మరించుకుంటూ, ఆయన అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ, తనతో పాటు ప్రజలందరికీ శుభం కలుగాలని ప్రార్థించారు.