ఋభవులు ఒక అద్భుతమైన, అందమైన పేరును సృష్టించారు. ఆ దేవుడు, సమస్త కళలకు నిపుణుడై, ప్రతి రూపాన్ని ఆవిష్కరించాడు. ఆయన చర్మాన్ని, నెయ్యితో నిండిన అడుగుజాడను చుట్టిపెట్టాడు. ఇలా అగ్ని ఎప్పటికీ అలసిపోకుండా రక్షణను అందిస్తాడు. అగ్ని నెయ్యితో నిండిన గర్భంలో ప్రవేశించాడు. ఆయన విస్తృతంగా, ప్రకాశవంతంగా, తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ, పవిత్రుడిగా, ఉన్నతుడిగా, మళ్ళీ మళ్ళీ తన తల్లులచే పునర్జన్మ పొందుతాడు. అగ్ని కొత్తగా పుట్టినప్పుడు, మొక్కలతో పాటు పెరుగుతాడు. అవి వికసించినపుడు, నెయ్యితో పోషించబడి, నీటిలా ప్రవహిస్తూ, తల్లిదండ్రుల మడిలో విశ్రాంతి పొందుతాడు. ఈ రోజు, అగ్ని నాభిలో నుండి, ఆకాశం-భూముల మధ్య వెలుగుతూ, వేగంగా, ప్రశంసలతో, ఆహుతిని దేవతల వద్దకు తీసుకెళ్లే మిత్రుడు, మాతరిశ్వాన్, అర్హుడు, దూతగా వెలుగుతాడు. ఆకాశాన్ని నిలబెట్టినవాడు, అగ్ని, వెలిగించబడి, ప్రకాశించే లోకాల్లో అత్యున్నతుడయ్యాడు. మాతరిశ్వాన్ ఆ గుప్తమైన హవిస్కారిని భృగువులకు తీసుకువచ్చినప్పుడు, ఆయన వెలిగించాడు. ఓ అగ్ని, నీను ఆహ్వానించినవారికి, నిలకడగా ఉండే గొఱ్ఱెల సంపదను, అపారమైన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. మా కుమారుడు విజేతగా, జ్ఞానిగా ఉండాలని, నీ అనుగ్రహం ఎల్లప్పుడూ మాతో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము. పాడువారు, ధ్యానంతో, భక్తితో, దైవీయమైన స్తోత్రాన్ని ప్రారంభించాలి. బహుమతులు ఇచ్చేవారు, సమృద్ధిగా హవిసులు సమర్పించేవారు, నెయ్యితో అలంకరించిన అగ్నికి ఆహుతిని అందిస్తారు. అగ్ని పుట్టినప్పుడు, రెండు లోకాల్నీ నింపుతాడు. ఇప్పుడు బహుమతులు తీసుకొచ్చారు, ఆహుతి సిద్ధంగా ఉంది. అగ్ని, నీవు పరమమైన మహిమతో ఆకాశంలోనూ, భూమిలోనూ, నీ ఏడు నాలుకల అగ్నిని స్మరించబడేలా చేయు. ఆకాశం, భూమి, యజ్ఞానికి అర్హులు, నిన్ను గృహంలో హోతారుగా స్థాపిస్తాయి. ప్రజలు, భక్తితో, నీ తేజోవంతమైన జ్వాలను సమృద్ధిగా ఆహుతులతో ఆహ్వానిస్తారు. ఓ తేజోమయుడా, నీవు గృహంలో స్థిరంగా, మహత్తుగా వెలుగుతావు. ఆకాశం-భూముల మధ్య ప్రకాశిస్తావు. ఇద్దరు సహచరులు, వృద్ధులు, కల్మషరహితులు, విశాలమైన కీర్తిని పొందిన పోషక గోవులు. ఓ అగ్ని, నీ వ్రతాలు గొప్పవి, మహనీయమైనవి. నీ శక్తితో రెండు లోకాల్నీ విస్తరించావు. పుట్టినపుడే దూతవైనావు. ప్రజలకు నాయకుడవు, బలవంతుడవు. ఓ పింగళకేశుడా, సత్యమార్గంలో పయనించే, నెయ్యితో పూసిన ఎర్రగడ్డ గుఱ్ఱాలను యోగానికి కట్టుము. అప్పుడు, జాతవేదా దేవా, యజ్ఞాన్ని సక్రమంగా నిర్వహిస్తూ, సమస్త దేవతలను తీసుకురావు. ఆకాశంలోనూ నీ వెలుతురు ప్రసరిస్తుంది. నీవు పాత పూర్వ దినోదయాలను అనుసరిస్తావు. అగ్ని, దేవతలు యజ్ఞంలో ఆనందిస్తూ, అరణ్యపు కాష్ఠాలపై ఆహుతులను తీసుకెళ్తారు. విశాలమైన వాయుమండలంలో ఆనందించే వారు, ప్రకాశించే లోకాలలో నివసించే వారు, లేదా వచ్చిన ఆ దయామయులు—అగ్ని, నీ రథగుఱ్ఱాలు వారిని ఇక్కడికి తీసుకురావాలి. ఈ గుఱ్ఱాలతో, ఒక్క రథంతో గానీ, అనేక రథాలతో గానీ, అగ్ని, ఇక్కడికి రా. నీకు అనేక గుఱ్ఱాలున్నవి. త్రైత్రింశత్ దేవతలను, వారి భార్యలతో సహా, యాజ్ఞిక క్రమంలో తీసుకురావు, ఆనందించు. ఆ యజ్ఞపురుషునికి రెండు లోకాలూ విశాలంగా ఉంటాయి. ప్రతి యజ్ఞంలో ఆయన ప్రశంసించబడతాడు. యజ్ఞ సమయంలో, ధర్మబద్ధంగా, సత్యస్వరూపులు, తూర్పునకు ముఖంగా నిలబడతారు. ఓ అగ్ని, నీను ఆహ్వానించినవారికి, నిలకడగా ఉండే గొఱ్ఱెల సంపదను, ఉత్తమ పోషణను ప్రసాదించు. మా కుమారుడు, అతని సంతానం విజేతలుగా ఉండాలి. నీ మేలు అనుగ్రహం మాతో ఉండాలి. ఏడు స్వరాలు తల్లిలో ప్రవేశించాయి, అవి చిత్తడైన ఎద్దు వెనక ఎక్కాయి. ఇద్దరు తండ్రులు, బాగా కాపాడబడి, కలిసిపోతారు; వారు ప్రవహిస్తూ, దీర్ఘాయుష్షును ప్రకటించారు. దివ్యగోవులు, బలమైన గుఱ్ఱాలు, దేవతలు—all sweetnessను మోస్తూ నిలబడ్డారు. సత్యాసనంలో, ఆ గోవు ఒంటరిగా కదులుతూ, నీ శ్రేయస్సును కోరుతుంది. ఇప్పుడు అవి ఎక్కబడి, బాగా కట్టబడ్డాయి. దాతలకు అధిపతియైన జ్ఞానవంతుడు తెలుసు. అనేక రూపాలవాడు, నలుపు వెనకతో ఉన్నవాడు, వాటిని స్థిరపరిచాడు. త్వష్టృ యొక్క మహత్తర, పోషక, నేరుగా నడిచే సంతానం, మోసుకోవాల్సినవారిని మోస్తూ, ప్రకాశవంతంగా, రెండు లోకాలు ఏకమై ఉన్నట్లు, ఆసనంలో ప్రవేశించారు. వారు బలమైన, ఎర్రటి దేవుని అనుగ్రహాన్ని తెలుసుకున్నారు. వారు చిత్తడైనవాడి ఆజ్ఞకు గర్జిస్తారు. ఆకాశపు వెలుతుర్లు, ప్రకాశవంతంగా, గొప్ప పాటలకు అర్హులు, ఇవే ఇళా యొక్కవి. ఇద్దరు తండ్రులతో కూడి, వారు గొప్పవారి నుండి గొప్ప శబ్దాన్ని వెలికితీశారు. ఎక్కడ ఎద్దు పాలిచ్చే గోవును చుట్టూ తిరుగుతాడో, అక్కడ గాయకుడు తన స్వస్థలాన్ని ప్రకటించాడు. ఐదు పురోహితులతో, ఏడుగురు ఋషులు, ప్రియమైన ఎద్దు స్థిరమైన పథాన్ని కాపాడుతారు. ముందుగా కట్టిన, అలసిపోని వారు ఆనందిస్తారు; దేవతలు నిజంగా దేవతల వ్రతాలను అనుసరిస్తారు. దివ్యపురోహితులు, మొదటగా, ఆసనంలో కూర్చున్నారు. ఏడుగురు పవిత్రులు తమ స్వభావంలో ఆనందిస్తారు. సత్యాన్ని ప్రకటిస్తూ, వారు సత్యమిత్రుని పిలుస్తారు; వ్రతరక్షకులు, ప్రకాశిస్తూ, వ్రతాన్ని అనుసరిస్తారు. బలమైనవారు మహాయాత్రకు యోగించబడ్డారు; ప్రకాశవంతమైన, బాగా కట్టబడ్డ కిరణాలు బలవంతుడికోసం. ఓ దివ్యపురోహితా, అత్యంత మధురుడా, జ్ఞానవంతుడా, రెండు లోకాలూ, మహాదేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురావు. పవిత్రుడిగా, వాక్చాతుర్యంతో, బాగా మార్గనిర్దేశం చేయబడినవారిని కట్టిన వారు, ప్రకాశవంతమైన ఉదయాలను పిలిపించారు. అగ్ని, భూమి మహిమచేత ఏదైనా దోషం జరిగితే, దయచేసి మాకు మేలుగా క్షమించు. ఓ అగ్ని, నీను ఆహ్వానించినవారికి, నిలకడగా ఉండే గొఱ్ఱెల సంపదను, ఉత్తమ పోషణను ప్రసాదించు. మా కుమారుడు, అతని సంతానం విజేతలుగా ఉండాలి. నీ మేలు అనుగ్రహం మాతో ఉండాలి. వనస్పతిని, యజ్ఞంలో, దేవతల తేనెతో అభిషేకిస్తారు. నీవు నిలబడి ఉన్నప్పుడు, పైగా ఉన్నావా, లేక తల్లి మడిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నావా, మాకు సంపద ప్రసాదించు. వెలిగినవాడి ముందు ఆశ్రయం తీసుకొని, స్తోత్రాలు రచిస్తూ, అమరుడైన, మహనీయుడైన అగ్నిని పొందేందుకు ప్రయత్నిస్తూ, మనకు విరోధ భావనను దూరం చేయు, మాకు మంగళాన్ని ప్రసాదించు. ఓ వనస్పతే, భూమి మీద పైకి లేవు; మేలైన సూచనలతో, నీ తేజస్సును స్థాపించు, యజ్ఞాన్ని మోసుకెళ్లేందుకు సిద్ధపడు. యువుడిగా, బాగా అలంకరించబడినవాడిగా, చుట్టుముట్టబడి, వస్తాడు—పుట్టినపుడు మరింత ఉత్తముడవుతాడు. జ్ఞానులు, కవులు, మనసుతో పూజిస్తూ, అతన్ని పైకి లేపుతారు. పుట్టిన వెంటనే, పునఃపునః ఉదయాలలో వెలుగులో పుడతాడు, సభలో బలవంతుడిగా ఎదుగుతాడు. జ్ఞానులు ఆహుతులను ఆలోచనతో పవిత్రం చేస్తారు, ప్రేరిత పురోహితుడు భక్తితో స్తోత్రాన్ని పాడతాడు. పూజకులు, వనస్పతికి ఏదైనా రూపాన్ని సృష్టించినా, లేదా శిల్పి ఏదైనా మలచినా, ఆ దేవతలు తమ స్వరంతో నిలబడి, సంతానం కలిగిన సంపదను మాకు ప్రసాదించాలి. భూమిపై నరికిన, అమర్చిన, నేరుగా ఉన్న వృక్షాలు—వాటి ద్వారా మాకు అపారమైన దైవిక దానాలు లభించాలి, పంటలో విజయాన్ని ఇవ్వాలి. ఆదిత్యులు, రుద్రులు, వసువులు, మేలు మార్గదర్శకులు, ఆకాశం, భూమి, విశాలమైన భూమి, మధ్యలోని వాయువు—దేవతలు కలిసికట్టుగా యజ్ఞాన్ని రక్షించాలి, యజ్ఞచిహ్నాన్ని పైకి ఎత్తాలి. హంసలు వరుసగా, మెరిసిపోతూ, తెల్ల వస్త్రధారులుగా వచ్చినట్లు, గాయకులు వచ్చారు. కవులచే ముందుగా నిలబడి, దేవతలు దేవతల మార్గంలో సాగుతారు. పొడవైనవారి కొమ్ముల్లా, పానపాత్రలు పట్టుకున్న గాయకులు భూమిపై కనిపిస్తారు. మాటలతోనో, పిలుపుతోనో, వినిపించునప్పుడు, వారు మాకు విజయసంపాదనలో రక్షణ కల్పించాలి. ఓ వనస్పతే, వంద కొమ్మలతో విస్తరించు; వెయ్యి కొమ్మలతో మేము అభివృద్ధి చెందాలి. శిల్పి పరిపక్వంగా తయారుచేసిన నీవు మాకు మంగళాన్ని ప్రసాదించు. మేము మిత్రుల్లా, నిన్ను, ఓ దేవా, ఓ మానవా, సహాయానికి ఎన్నుకున్నాము. నీరు జన్మించిన, భాగ్యశాలి, ప్రకాశవంతుడు, మేలు మార్గదర్శి, ఉత్తమమైన కీర్తిని పొందిన, పాపరహితుడవు. ఇలా ఋగ్వేదంలోని ఈ మంత్రాలు అగ్ని మహిమను, యజ్ఞ సంప్రదాయాన్ని, దేవతల అనుగ్రహాన్ని, ప్రకృతి వైభవాన్ని మన ముందుంచుతున్నాయి.