మనుష్యులు ఎల్లప్పుడూ ప్రజల ప్రభువైన, యవ్వనంతో నిండిన అతిథిని, మనస్సుల మార్గదర్శిని, ఆరాధకులకు వేగవంతుడైన అగ్నిని స్తుతిస్తారు. జననములను తెలిసినవాడైన, యజ్ఞచైతన్యమైన అగ్నిని, భక్తితో, హోమాలతో, అభివృద్ధి కోసం ఘనంగా పూజిస్తారు. దేవుడు అగ్ని, జ్ఞానవంతుడు, హితకారి, తన మహిమతో భూములను చుట్టుముట్టి, ప్రకాశవంతమైన రథాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. అతని అనేక పోషక వ్రతాలను, మన ఇంటిలో మేం మేలైన మాటలతో చేరదగినవాళ్లమవ్వాలి. వైశ్వానరుడు, నీ నివాసాలు స్థాపించబడ్డాయి. వాటివల్ల నీవు వెలుగును తెలిసినవాడవయ్యావు. జన్మించిన వెంటనే, నీవు లోకాలను, స్వర్గభూములను నింపుతావు. అగ్ని! నీవు నీ స్వరూపంతో సమస్తాన్ని ఆవరిస్తావు. వైశ్వానరుని దంతాల నుండి, మహత్తరుడైన, కవి, తన స్వశక్తిలో ప్రత్యేకమైన అగ్ని జన్మిస్తాడు. అగ్ని, తల్లిదండ్రులైన స్వర్గభూములను గౌరవిస్తూ, సమృద్ధిగా వృద్ధి చెందుతూ పుట్టాడు. అగ్ని! నీవు ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా, పవిత్రంగా మాకు మేల్కొనాలి; మాకు ధనాన్ని ప్రసాదించు. యజ్ఞానికి దేవతలను తీసుకొచ్చి, నీ మిత్రులను కూడా, సౌమ్యచిత్తంతో, మాకు అనుగ్రహించు. దేవతలు రోజులో మూడుసార్లు పూజించే అగ్ని, వరుణుడు, మిత్రుడు—ఈ తనునపాత్, నైవేద్య పీఠంలో స్థాపించబడి, మా యజ్ఞాన్ని మధురంగా చేయాలి. ప్రభావవంతుడైన, సర్వమంగళదాయకుడైన అగ్ని ముందుకు సాగుతాడు. యజ్ఞానికి మొదటి హోత అయిన ఇళా, వృషభుడిని భక్తితో స్తుతిద్దాం. అతను ప్రేరణతో దేవతలను పూజిస్తాడు, యజ్ఞానికి అర్హుడు. నీ మార్గం యజ్ఞంలో నైతికంగా ఉంది. నీ జ్వాలలు నైతికంగా వ్యాపించి, విశ్వంలో వ్యాపిస్తాయి. హోత స్వర్గనాభిలో స్థాపించబడ్డాడు. దేవతల కోసం పవిత్ర దర్భాసనాన్ని పరచుదాం. ఏడు హోతారులను మనస్సుతో ఎంపిక చేసి, సత్యంతో పిలిచి, సభల్లో అలంకరించి, పూర్వకాల యజ్ఞాలలో జన్మించి, వారు ప్రాచీన యజ్ఞమార్గాల్లో సాగుతారు. ప్రభాత వేళ, రెండు సహోదరీ దేవతలు వివిధ రూపాలతో వస్తాయి. మిత్రుడు, వరుణుడు, ఇంద్రుడు, మరుత్లు, ఇతర దేవతలు తమ మహిమతో మమ్మల్ని ప్రసన్నంగా చూడాలి. దివ్యమైన మొదటి హోతారులు స్థాపించబడ్డారు. ఏడు గాయకులు తమ స్వరూపంలో ఆనందిస్తారు. వారు సత్యాన్ని ప్రకటించి, సత్యాన్ని అనుసరిస్తారు. వ్రతాన్ని కాపాడుతూ ప్రకాశిస్తారు. భారతి దేవి, ఇతర భారతులతో, ఇళా దేవి దేవతలు, మనుషులు, అగ్ని, సరస్వతి ఇతర సరస్వతులతో ఈ పవిత్ర దర్భాసనంపై కూర్చోవాలని మేము ప్రార్థిస్తాం. పోషకుడైన త్వష్ట, సమృద్ధిని ప్రసాదించేవాడు, మాపై దయ చూపాలి. అతనిలోంచే ధైర్యవంతుడు, నైపుణ్యంతో కూడినవాడు, దేవతలకు ఉత్సాహంగా సేవచేసేవాడు జన్మిస్తాడు. వృక్షంలా, నైవేద్యాన్ని దేవతలకు విడుదల చేయాలి. శాంతిదాయకుడైన అగ్ని హోమాన్ని సిద్ధం చేస్తాడు. యథార్థ హోతా దేవతల మూలాలను తెలుసుకొని పూజిస్తాడు. అగ్ని! నీవు, ఇంద్రుడు, ఇతర దేవతలతో, వేగవంతుడైన మిత్రులతో కలిసి సమీపించు. అదితి మరియు ఆమె మంచి కుమారులు పవిత్ర దర్భాసనంపై కూర్చోవాలి. అమర దేవతలు ఆహ్వానంతో ఆనందించాలి. అగ్ని, ఋషుల మార్గాలను తెలిసినవాడు, మేల్కొని, విశాలంగా, దివ్యమైన తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, చీకటి ద్వారాలను తన అగ్నితో తొలగిస్తాడు. అగ్ని, స్తోత్రాలు, గీతాలు, హోమాలతో బలపడతాడు. అనేక సత్యరూపాలను గ్రహించి, ఈ ఉదయం దూతగా వెలుగుతాడు. అప్పుడు అగ్ని, మానవులలో విత్తనంగా, మిత్రునిచే సత్యంతో స్థాపించబడి, ఆరాధకుని హోమం నుండి ఉద్భవించాడు. ఆ ఋషి, ఆహ్వానయోగ్యుడు, మనస్సుకు ఆధారంగా మారాడు. అగ్ని, ప్రదీప్తమైనప్పుడు మిత్రుడవుతాడు. మిత్రుడు హోతా, వరుణుడు జననవేత్త. మిత్రుడు అధ్వర్యు, ప్రేరితుడు, గృహపతి; నదులు, పర్వతాలు కూడా మిత్రునివే. అతను ప్రియమైనవాడిని, గురుతరమైన గుర్రపు మార్గాన్ని, సూర్యుని వేగవంతమైన పథాన్ని కాపాడతాడు. అగ్ని ఏడు తలల నాభిని, దేవతల ఉన్నత స్వరూపాన్ని కాపాడతాడు. రిభువులు అర్హమైన, అందమైన నామాన్ని సృష్టించారు. అగ్ని, సమస్త నైపుణ్యాలు తెలిసిన దేవుడు, ప్రతి రూపాన్ని నిర్మించాడు. అతను చర్మాన్ని, నైవేద్యంతో నిండిన అడుగును కప్పుతాడు. అగ్ని ఎప్పుడూ రక్షిస్తాడు, ఆగడు. అగ్ని నైవేద్యంతో నిండిన గర్భంలో ప్రవేశించాడు. విస్తృతంగా వ్యాపించి, ప్రకాశిస్తూ, తేజోమయంగా, పునఃపునః తల్లులచే పునరుత్పత్తి చెందుతాడు. కొత్తగా పుట్టిన అగ్ని, మొక్కలతో పెరుగుతాడు. అవి అభివృద్ధి చెందితే, నైవేద్యంతో పోషింపబడి, నీటిలా ప్రవహిస్తూ, తేజంగా, తల్లిదండ్రుల ఒడిలో నిద్రిస్తాడు. ప్రభావవంతుడైన అగ్ని, నేడు మేల్కొని, స్తుతించబడి, వేగవంతుడై, స్వర్గభూముల నాభి నుండి ప్రకాశిస్తాడు. మిత్రుడు, అగ్ని, మాతరిశ్వాన్, ఆహ్వానదూత, దేవతలకు నైవేద్యాన్ని తీసుకెళ్తారు. అగ్ని, ప్రదీప్తమై, ఉన్నతమైన స్వర్గాన్ని నిలబెట్టాడు. అగ్ని ప్రకాశించే లోకాల్లో అత్యున్నతుడయ్యాడు. మాతరిశ్వాన్, భృగువులకు దాగిన హోతారుడిని తెచ్చినప్పుడు, అతను ప్రదీప్తమయ్యాడు. అగ్ని! మాకు సమృద్ధిగా, నిలకడగా ఉండే ధనాన్ని, పశుసంపదను ప్రసాదించు. మమ్మల్ని పిలిచేవాడికి ఉత్తమం కావాలి. మా కుమారుడు విజేతగా, జ్ఞానిగా ఉండాలి. నీ అనుగ్రహం ఎల్లప్పుడూ మాతో ఉండాలి. గాయకులు, ధ్యానంతో, దివ్య స్తోత్రాన్ని పాడుతూ, నైవేద్యాలను, నైవేద్యంతో అలంకరించిన హోమాన్ని అగ్నికి సమర్పిస్తారు. అతను పుట్టినపుడు రెండు లోకాలను నింపుతాడు. ఇప్పుడు కానుకలు తీసుకువస్తారు, నైవేద్యం సిద్ధమైంది. అగ్ని! నీ మహిమతో, స్వర్గంలోనూ, భూమిపై నీ ఏడు నాలుకల అగ్ని ప్రస్తావించబడాలి. స్వర్గభూములు, యజ్ఞానికి అర్హులు, నిన్ను హోతారుగా ఇంటిలో స్థాపిస్తారు. ప్రజలు, భక్తితో, నీ ప్రకాశవంతమైన జ్వాలను, సమృద్ధిగా నైవేద్యాలతో పిలుస్తారు. అగ్ని! నీవు మహా స్థిరంగా నివాసంలో కూర్చున్నావు. స్వర్గభూముల మధ్య ప్రకాశిస్తావు. రెండు మిత్రులు, వృద్ధి చెందే పాలు, నిర్యాతులూ, నిందలేని వారు. నీ వ్రతాలు గొప్పవి, శక్తివంతమైనవి. నీ బలంతో రెండు లోకాలను వ్యాపించావు. పుట్టినప్పుడు దూతవయ్యావు. నీవు ప్రజలకు నాయకుడవు, బలవంతుడవు. పింగళ జటావంతుడా! సత్యరూపమైన ఎర్ర గుర్రాలను యోకానికి కట్టించు. జాతవేదా! అన్ని దేవతలను సమకూర్చి, కర్మను శ్రేష్ఠంగా నిర్వహించు. ఆకాశంలోనూ నీ ప్రకాశాలు వెలుగుతాయి. నీవు పూర్వదిన ఉషస్సులను అనుసరిస్తావు. అప్పుడు దేవతలు, యజ్ఞ నైవేద్యాన్ని ఆనందిస్తూ, అరణిలో హోమాన్ని తీసుకెళ్తారు. వారు విశాలమైన వాయువులో ఆనందించవచ్చు, లేక ప్రకాశించే స్వర్గంలో నివసించవచ్చు. ఆ కరుణామయులు, ఆరాధ్యులు వచ్చినపుడు, అగ్ని! నీ రథపు గుర్రాలు వారిని ఇక్కడికి తీసుకురావాలి. ఈవిధంగా, అగ్ని! నీవు నీ రథంతో, లేక అనేక రథాలతో, ఎందుకంటే నీకు అనేక గుర్రాలున్నాయి, ఇక్కడికి రా. ముప్పైమూడు దేవతలను, వారి భార్యలతో, యథావిధిగా తెచ్చి, ఆనందించు. అతడే హోతా, ఎవరికైనా రెండు లోకాలు విశాలంగా ఉంటాయి. ప్రతి యజ్ఞంలో అతడు ప్రశంసించబడతాడు. ఆ కర్మలో, ఇద్దరు, సత్యస్వరూపులు, తూర్పున నిలబడి, కర్మసత్యాన్ని నిలబెడతారు. అగ్ని! మాకు సమృద్ధిగా, నిలకడగా ఉండే పశుసంపదను ప్రసాదించు. మమ్మల్ని పిలిచేవాడికి ఉత్తమ పోషణ కలగాలి. మా కుమారుడూ, అతని సంతానమూ విజేతలుగా ఉండాలి. నీ మేలైన అనుగ్రహం మాతో ఉండాలి. ఏడు స్వరాలు తల్లిలో ప్రవేశించాయి, మచ్చలైన వృషభుని వెనుక ఎక్కాయి. ఇద్దరు తండ్రులు, బాగా కాపాడబడి, కలిసిపోతారు; వారు ప్రవహిస్తూ, దీర్ఘాయువు ప్రసాదిస్తారు. దివ్య గోవులు, బలమైన గుర్రాలు, దేవతలు, తీపిని మోసుకుంటూ నిలబడతారు. సత్యాసనంలో, ఆవు ఒంటరిగా సంచరిస్తూ, నీ శ్రేయస్సును అన్వేషిస్తుంది. ఇప్పుడు అవి ఎక్కించబడి, బాగా యుక్తమై, దాతల ప్రభువు తెలుసుకుంటాడు. అనేక రూపాలవాడు, నలుపు వెనుకతో, వాటిని స్థిరపరచాడు. అనేక స్వరూపాలవాడు అగ్ని.