దేవతలు తమ మహత్తర జ్ఞానంతో, నైపుణ్యంతో, తమ సంకల్పశక్తితో అగ్నిని తమ మనసులో సృష్టించారు. ఆయన ప్రకాశవంతుడై, కాంతిమంతుడై, ధనాన్ని ప్రసాదించే వనరులా, వీరుడిలా వెలుగునిచ్చే మహానుభావుడిగా నేను ఆయనను స్తుతిస్తున్నాను. ఆనందదాయకుడైన అగ్ని అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ, మేము అతణ్ణి ఎంచుకుంటాము. అతడు భృగువుల వరంగా, ఉసిజ్ వంశంలో జన్మించినవాడిగా, కార్యదక్షుడిగా, దేవతల రాజుగా, దివ్య కాంతితో మెరిసే వాడిగా వెలుగుతుంటాడు. ప్రజలు అగ్నిని సంపదకోసం, కీర్తికోసం, బాగా ఏర్పాటుచేసిన వేదికపై ప్రతిష్ఠించారు. అతడు సర్వదేవతలలో ప్రసిద్ధుడు, సర్వలోకాలకు వెలుగు నిచ్చే రుద్రుడు, యజ్ఞాలకు మార్గదర్శకుడు, జలాలను పవిత్రం చేసే శుద్ధాత్ముడు. పవిత్రమైన అగ్నీ! నీ నివాసాన్ని హోతృవర్గం చుట్టుముట్టి, బాగా ఏర్పాటైన వేదికలపై సేవ చేస్తున్నారు. నీ అనుగ్రహం కోసం కోరేవారు సంపద కోసం నీకు సమీపిస్తారు. వారందరికీ సంపదను ప్రసాదించు. నీ మహా కాంతితో అగ్ని, నీ జననం నీటిలోనుండి జరిగినప్పుడు, నీవు భూమి, ఆకాశాలను నీ వెలుగుతో నింపావు. నీవు యజ్ఞంలో చుట్టుబడి నడిపించబడుతున్నావు; నీవు దక్షుడు, వేగవంతుడు, ధనాన్ని ఆశించే వీరుని వలె ఎంచుకోబడినవాడవు. నీవు హవిస్సును అర్పించే వాడవు, సత్యమైన యజ్ఞదాతవు, సమస్త జన్మలను తెలిసినవాడవు. అగ్ని, నీవు మహాసత్యానికి రథసారధివి, ప్రజల్లో జ్ఞానవంతుడవు, దేవతలకు పురోహితుడవవు. ఉసిజ్ వంశస్థులు అగ్నికి అమరమైన మూడుప్రకారాల సమిధలను సిద్ధం చేశారు; వాటిలో ఒకటి మానవులకు ఆధారంగా నిలిచింది, మిగతా రెండు తమ స్వస్థానానికి చేరుకున్నాయి. అగ్ని ప్రజలకు ఋషిగా, గోత్రాధిపతిగా, మానవ సమృద్ధిగా నిలుస్తాడు. అతడిని ప్రకాశాన్ని ప్రసాదించే పదార్థంలా ఆధారంగా చేసుకుంటారు. అతడు పైకీ క్రిందకీ సంచరిస్తూ, తన కాంతితో అన్ని లోకాలలో జీవశక్తిని నింపుతాడు. అగ్ని గర్భాలలో జన్మించి, పునఃపునః పుట్టి, వృషభంలా గర్జిస్తూ, సింహంలా మహోత్కృష్ట ప్రదేశాల్లో వెలుగుతాడు. వైశ్వానరుడైన అతడు విశాలపాదుడై, అమరుడై, భక్తులకు విలువైన వరాలను ప్రసాదిస్తాడు. వైశ్వానరుడు, పురాతనుడు, స్వర్గస్థానానికి చేరి, ఆకాశాన్ని తాకుతూ, మంగళకరమైన సంకల్పాలతో ఆనందించేవాడు. మునుపటిలా, భక్తులకు సంపదను సమకూర్చుతూ, ఎల్లప్పుడూ జాగ్రత్తగా సంచరిస్తాడు. ధర్మాత్ములు, యజ్ఞయోగ్యులు, జ్ఞానులు, మాతరిశ్వన్ స్వర్గంలో స్థాపించిన అగ్నిని, అతని బంగారు జుట్టుతో మెరిసే రూపాన్ని మేము శుభమార్గం కోసం, కొత్త సంపద కోసం ఆరాధిస్తాము. అతడు ప్రవాహంలా స్వచ్ఛంగా, వేగంగా, ప్రకాశంగా, స్వర్గంలో దీపంలా వెలుగుతాడు. అగ్ని, స్వర్గపు కిరీటంలా, అపరాజితుడై, మహాబలుడై, విజేతగా, మేము అతనిని భక్తితో కోరుకుంటాము. ఆనందదాయకుడైన హోతారైన అగ్ని, స్వచ్ఛుడై, ప్రత్యర్థిలేని వాడై, వంశవంతుడై, ప్రజలందరిలో జ్ఞానవంతుడై, మను స్థాపించిన రథంలా, శాశ్వత నివాసం కోసం మేము అతడిని ఆరాధిస్తాము. వైశ్వానరుడైన విశాలపాదుడికి, గాయకులు యాత్ర కోసం నివాసాల్లో ధనాన్ని పంచుతారు. అమరుడైన అగ్ని దేవతలను ఆనందింపజేస్తాడు; అటువంటి ధర్మసూత్రాలు ఎప్పుడూ నిలబడతాయి. ఆ అగ్ని, స్వర్గభూముల మధ్య సందేశవాహకుడై, ఆశ్చర్యకరంగా సంచరిస్తాడు. ప్రజలలో పురోహితుడై, విశాలమైన నివాసాన్ని కాంతితో చుట్టుముట్టి, దేవతలచే అలంకరింపబడిన వాడై, జ్ఞానసంపన్నుడై, సంపదను ప్రసాదిస్తాడు. ఋషులు అగ్నిని తమ మనసుతో ఆరాధిస్తారు; యజ్ఞానికి సంకేతంగా, సభను ఫలవంతం చేసే వాడిగా. అతడిలో హృదయాలు, హవిస్సులు సమర్పించబడతాయి; అతడిపై భక్తుడు తన ప్రార్థనలను ఉంచుతాడు. అగ్ని యజ్ఞపిత, ప్రజ్ఞాధిపతి, జ్ఞానవంతుడు, యజ్ఞకర్తల నైపుణ్యానికి, పరిమాణానికి ప్రతీక. అతడు తన మహిమతో భూమి, ఆకాశాల్లో ప్రవేశించి, అనేకమందికి ప్రియమైన కవి, తన నివాసాల్లో ఆనందిస్తాడు. ప్రభావంతుడైన అగ్ని, కాంతివంతమైన రథంతో, బంగారు సంకల్పంతో, వైశ్వానరుడై, జలాల్లో నివసిస్తూ, వెలుగును తెలిసినవాడై, దేవతలు ఇక్కడ స్థాపించిన వేగవంతుడై, శక్తిమంతుడై, మహిమాన్వితుడై, అందమైన కీర్తిని కలిగి ఉన్నాడు. అగ్ని దేవతలతో, మానవులతో కలిసి యజ్ఞాన్ని ప్రదీప్తం చేస్తాడు; అనేక విధాలుగా ఆలోచనలతో అలంకరింపబడి, రథసారధిలా సంచరిస్తూ, ఎల్లప్పుడూ యువుడై, గృహరక్షకుడై, దుష్టశాపాలను తొలగిస్తాడు. అగ్ని! నీ స్వశక్తిలో, ప్రాణంలో బలవంతుడవు. మాకు బలాన్ని ప్రసాదించు, మాతో కలిసి వెలుగుతు. మన శక్తులను ఉత్తేజింపజేయు, మహానుభావులను మేల్కొలుపు; నీవు జ్ఞాని, సత్సంకల్పుడవు, మునివర్యులలో ఉత్తముడవు. ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ ప్రజాధిపతిని, యువ అతిథిని, మనోనేతను, వేగవంతుని స్తుతిస్తారు. జన్మలను తెలిసినవాడైన అగ్ని, యజ్ఞస్పూర్తిని, ఆరాధనలను వృద్ధిపరచేందుకు స్మరణతో, హవిస్సుతో ఆరాధించబడతాడు. దేవుడు అగ్ని, జ్ఞానవంతుడు, మంగళకరుడు, తన మహిమతో భూములను ఆవరించి, మహిమాన్విత రథాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. అతని అనేక పోషణ వ్రతాలను మేము గృహంలో శుభవాక్యాలతో చేరదగలము. వైశ్వానరుడా! నీ నివాసాలు స్థాపించబడ్డాయి; వాటివల్ల నీవు వెలుగును తెలిసినవాడవయ్యావు. పుట్టిన వెంటనే నీవు లోకాలన్నిటిని, భూమి, ఆకాశాలను నింపుతావు; అగ్ని, నీవు నీ స్వరూపంతో అన్నిటినీ ఆవరించు. వైశ్వానరుడి దంతాలనుండి, మహానుభావుడైన కవి, తన స్వశక్తిలో అనన్యుడై జన్మిస్తాడు. అగ్ని, తల్లి తండ్రులైన భూమి, ఆకాశాలను గౌరవిస్తూ, సమృద్ధిగా జన్మిస్తాడు. అగ్ని! ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా, శుద్ధుడై మమ్మల్ని మేల్కొలుపు; మాకు సంపద అనుగ్రహించు. యజ్ఞానికి దేవతలను తీసుకువచ్చి, నీ మిత్రులను అనుగ్రహంతో రప్పించు. దేవతలు రోజుకు మూడుసార్లు ఆరాధించే వాడు—వరుణుడు, మిత్రుడు, అగ్ని—అతడు తణూనపాత్, నెయ్యి పుట్టిన వేదికపై స్థాపించబడి, మాకు యజ్ఞాన్ని మధురంగా చేయు. ప్రకాశవంతుడైన అగ్ని ముందుకు వస్తూ, యజ్ఞానికి మొదటి హోతారైన ఇళా, గౌరవంతో వృషభుడిని స్తుతించు; అతడు ప్రేరణతో దేవతలను ఆరాధించి, యజ్ఞానికి అర్హుడవుతాడు. యజ్ఞంలో నీ మార్గం నేరుగా ఉంటుంది, నీ జ్వాలలు నేరుగా వ్యాపిస్తాయి. పురోహితుడు ఆకాశనాభిలో స్థాపించబడి ఉంటాడు; మేము దేవతల కోసం దర్భను, దైవికావరణాన్ని పరచుదాము. మనస్సుతో ఏడు హోతారులను ఎంపిక చేసి, సత్యంతో వారిని ఆహ్వానించి, సభల్లో అలంకరించబడి, వారు పురాతన యజ్ఞాల్లో సంచరిస్తారు. ప్రభాతంలో రెండు సోదరీమణులు వివిధ రూపాలతో చేరుతారు. మిత్రుడు, వరుణుడు, ఇంద్రుడు మరుతులతో, ఇతర దేవతలతో కలిసి తమ మహిమతో మాకు ఆనందం కలిగించాలి. దైవికమైన మొదటి హోతారులు స్థాపించబడి, ఏడు గాయకులు తమ స్వభావంతో ఆనందిస్తారు. వారు సత్యాన్ని ప్రకటించి, సత్యాన్ని అనుసరిస్తూ, వ్రతాన్ని రక్షిస్తూ ప్రకాశిస్తారు. భారతీ దేవి, ఇతర భారతీ దేవతలతో, ఇళా దేవి దేవతలూ మానవులతో, అగ్ని, సరస్వతి సరస్వతులతో కలిసి, ఈ పవిత్ర దర్భపై ఆశీనులుగా ఉండాలి. పోషకుడైన త్వష్టా దేవుడు మాకు అనుగ్రహించాలి; అతని నుండే దేవతలకు ఉత్సాహవంతుడైన, నైపుణ్యవంతుడైన, శక్తిశాలి, ఉత్తమమైన వాడు జన్మిస్తాడు. వృక్షంలా, హవిస్సును దేవతలకు విడుదలచేయుము; శాంతిదాయకుడైన అగ్ని, నైవేద్యాన్ని సిద్ధం చేస్తాడు. అట్టి సత్యహోతా దేవతలను ఆరాధిస్తూ, వారి మూలాలను తెలుసుకుంటాడు. అగ్ని! నీవు ప్రదీప్తుడవై, ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలతో, వేగవంతమైన మిత్రులతో వచ్చు; అదితి మరియు ఆమె సద్గుణపుత్రులు పవిత్ర దర్భపై కూర్చొనాలి; అమరదేవతలు ఆహ్వానంతో ఆనందించాలి. అగ్ని, మునుల మార్గాలను తెలిసినవాడై, మేల్కొని, దేవకాంతితో ప్రకాశించే విశాలపాదుడై, తన అగ్నితో చీకటి ద్వారాలను తొలగించాడు. భక్తుల స్తోత్రాలతో, గీతాలతో, వందనాలతో అగ్ని బలవంతుడయ్యాడు; అనేక సత్యరూపాలను గ్రహించి, ఈ రోజు సందేశవాహకుడై ఉదయాన వెలుగుతాడు. మిత్రుడు సత్యంతో స్థాపించిన అగ్ని, మానవులలో విత్తనంలా, భక్తుల హవిస్సులో ఉద్భవించి, ఆహ్వానయోగ్యుడై, మనోధారలకు ఆధారంగా మారాడు. అగ్ని, ప్రదీప్తుడై, మిత్రుడవుతాడు; మిత్రుడు హోతారవాడు, వరుణుడు జన్మలను తెలిసినవాడు; మిత్రుడు అధ్వర్యు, ప్రేరితుడు, గృహస్థుడు; మిత్రుడు నదులకు, పర్వతాలకు సంబంధించినవాడు. అతడు ప్రియమైనవారిని, గుర్రపు ప్రదాన మార్గాన్ని, సూర్యుని వేగవంతమైన ప్రయాణాన్ని, ఏడు తలల నాభిని, దేవతల ఉన్నత రూపాన్ని కాపాడుతాడు.