అగ్నిదేవుని మహిమను వర్ణిస్తూ ఋషులు ఇలా కథను紡ిస్తారు— మనందరికి ఆనందదాయకుడైన అగ్ని, నీ సన్నిధిలో ఉండే వారు నీ మంగళకర నాయకత్వంలో అన్ని ఆశీర్వాదాలను పొందుతారు. సత్ప్రయత్నంతో, కీర్తితో, ఉత్తమ వంశజులుగా మేము యుద్ధంలో ముందుండే దేవతలను చేరాలని కోరుకుంటున్నాము. ఓ అగ్నీ! నీవు దేవతలకు సంకేతంగా, సర్వజ్ఞుడిగా, హర్షదాయకుడిగా వెలుగుతావు. నీవు మానవులను మేల్కొల్పి, దేవతలతో కూడి, రథసారధిగా కార్యసాధన చేస్తావు. మానవుల గృహంలో అమరుడైన రాజుగా కూర్చొని, సభలను నిర్వహిస్తూ, నీవు ఘృతంతో అలంకరించబడిన ముఖంతో, విశాలమైన కాంతిని ప్రసరింపజేస్తూ, సర్వజ్ఞుడై వెలుగుతావు. ఓ నాయకుడా! మిత్రంగా, మంగళదాయక దేవతలతో కూడి రమ్ము. మాకు సమృద్ధిగా, సురక్షితంగా దాటి పోయే ధనాన్ని, మంచి పేరు, మహిమను ప్రసాదించు. నీ పురాతన జన్మలు ఇవే, అగ్నీ! నేను ఇప్పుడు ప్రాచీనులకు కొత్తగా పుట్టిన నీ జన్మలను వర్ణిస్తున్నాను. నీకోసమే ఈ మహా, బలమైన యజ్ఞాలు ప్రతి జన్మలో స్థాపించబడ్డాయి, జాతవేదా! ప్రతి జన్మలో స్థాపించబడి, విశ్వామిత్రులచే నిరంతరం ప్రज్వలించబడే జాతవేదా! నీ అనుగ్రహంతో మేము మంచి మనస్సుతో, సుఖంగా ఉండాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాము. ఓ మహాశక్తివంతుడా! మా యజ్ఞాన్ని దేవతలలో స్థాపించు. హోతృవుగా ఉన్న అగ్నీ! మా నివేదనలను గొప్ప స్తుతులతో నడిపించు. పూజ ద్వారా మాకు మహా సంపదను సంపాదించు. ఓ అగ్నీ! మాకు సమృద్ధిగా, నిలకడగా ఉండే ఐశ్వర్యాన్ని దయచేయు. యజ్ఞదాతకు ఉత్తమ ఫలితాన్ని ప్రసాదించు. మా కుమారుడు విజేతగా, జ్ఞానిగా ఉండాలని ఆశిస్తున్నాము. నీ అనుగ్రహం ఎల్లప్పుడూ మాతో ఉండాలి. విశ్వానరుడైన అగ్నికి, మేధను పోషించేవాడైన వానికి, మేము శుద్ధమైన ఘృతాన్ని సమర్పించుకుంటున్నాము. మేం మానవులమై, హోతృవుగా, స్తుతులతో, నైపుణ్యంతో తయారైన రథంలా అగ్నిని నియమిస్తున్నాము. ఆయన జననంతో ఆకాశాన్ని, భూమిని ప్రకాశింపజేశాడు. తల్లి దేవతలకు ప్రియమైన కుమారుడయ్యాడు. అమరుడైన అగ్నీ, ప్రజల అతిథిగా, వెలుగుతో, నివేదనలను స్వీకరిస్తున్నాడు. దేవతలు తమ సంకల్పంతో, బలంతో, మేధతో అగ్నిని ఆలోచనల ద్వారా సృష్టించారు. కాంతితో, తేజస్సుతో వెలిగే అగ్నిని, ధనాన్ని ఇచ్చేవాడిగా, వీరునిగా నేను స్తుతిస్తున్నాను. ప్రసన్నత కలిగిన, అద్భుతమైన ఫలితాన్ని, వీరధనాన్ని మేము కోరుకుంటున్నాం. భృగువుల బహుమతిగా, ఉసిజ్ వంశంలో జన్మించిన, కార్యదర్శిగా ఉన్న అగ్ని, రాజుగా, దివ్య కాంతితో వెలుగుతాడు. ప్రజలు అగ్నిని ప్రసాదం కోసం, ధనవంతుడిగా, బాగా ఏర్పాటు చేసిన వేదికపై ప్రతిష్టించారు. కాంతివంతమైన నివేదనలతో, అగ్నీ, నీవు విశ్వవ్యాపిగా, రుద్రుడిగా, యజ్ఞాలకు మార్గదర్శకుడిగా, జలాలను శుద్ధి చేయువాడిగా వెలుగుతావు. ఓ శుద్ధకాంతివంతుడా! నీ నివాసం, హోతృవులచే సేవ చేయబడే యజ్ఞ వేదికల మధ్య ఉంది. నీ అనుగ్రహం కోరే వారు సంపద కోసం నిన్ను ఆశ్రయిస్తారు. వారికి ధనసంపదను ప్రసాదించు. ఆయన తన గొప్ప కాంతితో ఆకాశాన్ని, భూమిని నింపాడు. నీటిలో జన్మించినప్పుడు, యజ్ఞంలో చుట్టూ నడిపించబడతాడు. తెలివిగల, వేగవంతుడైన అగ్ని, ధనాన్ని కోరే వీరుని లాగా, ఎన్నుకున్నవాడిగా వెలుగుతాడు. నివేదనలను సమర్పించేవారిని గౌరవించు, నిజమైన యజ్ఞదాతను స్తుతించు. జన్మలను తెలిసిన అగ్ని, మహా సత్యానికి రథసారధి, ప్రజల్లో మేధావి, దేవతలకు పురోహితుడయ్యాడు. ఉసిజ్ వంశస్థులు రూపొందించిన మూడు అమరమైన అగ్ని ప్రదీపనలు అతనిని శుద్ధి చేశాయి. వాటిలో ఒకటి మానవులకు ఆధారంగా స్థాపించబడింది. మరో రెండు తమ స్వస్థానానికి చేరాయి. ప్రజల ఋషిగా, వంశాధిపతిగా, మానవ ఐశ్వర్యంగా, అగ్నిని వారు తమ ఆధారంగా చేసుకున్నారు. అతను ప్రకాశాన్ని కోసం కత్తిలా, పైకీ క్రిందకీ సంచరిస్తూ, అన్ని లోకాలలో బీజాన్ని మోస్తూ వెలుగుతాడు. అతను పునఃపునః గర్భంలో జన్మించి, ఎద్దు వంటి గర్జనతో, సింహంలా మహా ప్రదేశాల్లో కీర్తిని పొందుతూ, విశ్వానరుడు, విశాలపాదుడు, అమరుడు, విలువైన బహుమతులను భక్తులకు పంపిణీ చేస్తాడు. ప్రాచీనుడైన విశ్వానరుడు, స్వర్గాన్ని తాకుతూ, మంచి ఆలోచనలతో ఆనందిస్తూ, భక్తులకు ధనాన్ని సృష్టిస్తూ, ముందుగా వలెనే, సంచరించుచూ, అప్రమత్తంగా ఉంటాడు. ధర్మవంతుడు, యజ్ఞయోగ్యుడు, మేధావి అయిన అగ్నిని, మాతరిశ్వన్ ఆకాశంలో నివాసంగా స్థాపించాడు. ఆ తేజోవంతుడిని, బంగారు జుట్టుగల వానిని, మేము మంచి మార్గదర్శనం, కొత్త ఐశ్వర్యం కోసం ఆశ్రయిస్తున్నాము. నదిలా శుద్ధుడైన, వేగవంతమైన, వెలుగుతో ప్రకాశించే, ఆకాశంలో దీపంలా వెలిగే అగ్నిని మేము పూజిస్తున్నాము. ఆ స్వర్గపు శిరస్సుగా, అపరాజితుడుగా ఉన్న వానిని భక్తితో ఆశ్రయించాము. హోతృవుగా, ఆనందదాయకుడిగా, శుద్ధుడిగా, ప్రత్యర్థిలేని వానిగా, మాన్యుడిగా, ప్రజల్లో మేధావిగా వెలుగుతున్న అగ్నిని, మను స్థాపించిన అందమైన రథంలా, మేము శాశ్వత నివాసం కోసం కోరుకుంటున్నాము. విశ్వానరుడైన విశాలపాదుడు అగ్నికి గాయకులు, ప్రయాణానికి గృహాలలో ధనాన్ని పంపిణీ చేస్తున్నారు. అమరుడైన అగ్ని దేవతలను సంతుష్టిపరుస్తూ, ధర్మాలు నిలిచేలా చేస్తాడు. స్వర్గభూముల మధ్య సందేశవాహకుడిగా అగ్ని సంచరిస్తాడు. ప్రజల పురోహితుడిగా కూర్చొని, దేవతలచే అలంకరించబడి, విశాలమైన గృహాన్ని కాంతితో చుట్టుముట్టాడు. మేధతో ప్రేరేపితుడై, ధనాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. ఋషులు అగ్నిని యజ్ఞ సంకేతంగా, సభ కార్యసాధకునిగా మనసుతో పూజిస్తారు. స్తోత్రాలు, నివేదనలన్నీ అతనిలోనే స్థాపింపబడతాయి. భక్తుడు తన ప్రార్థనలను అతనిపైనే ఉంచుతాడు. యజ్ఞపిత అయిన అగ్ని, జ్ఞానాధిపతి, మేధావి, భక్తుల నైపుణ్యానికి మాపుగా, మహా కాంతితో ఆకాశభూములకు ప్రవేశించాడు. అనేకరచనలకు ప్రియమైన కవి తన గృహాల్లో ఆనందిస్తాడు. కాంతివంతుడైన అగ్ని, తేజోరథంతో, బంగారు వ్రతంతో, విశ్వానరుడుగా, నదుల్లో నివసిస్తూ, జ్యోతి తెలిసిన వాడిగా వెలుగుతాడు. దేవతలు ఇక్కడ వేగవంతుడైన, శక్తివంతుడైన, తేజోమయుడైన, అందమైన మహిమ కలిగి ఉన్న వాడిని ప్రతిష్టించారు. అగ్ని, దేవతలతో, మానవులతో కలిసి, యజ్ఞాన్ని మేధతో అలంకరించి ప్రేరేపిస్తాడు. రథసారధిలా, మంచి సంకల్పంతో, ఎప్పుడూ యువకుడిలా, గృహరక్షకుడిగా, శాపాలను తొలగించేవాడిగా సంచరిస్తాడు. అగ్నీ! నీ స్వశక్తి, ఆయుష్షులో అభివృద్ధి చెందు. మాకు శక్తిని ప్రసాదించు. మాతో కలిసి వెలుగెత్తు. మాకు ప్రాణశక్తిని ప్రసాదించు. మహానుభావులను మేల్కొలుపు. నీవు మేధావి, దేవతల్లో మేలు మనస్సు కలిగినవాడివి. ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ ప్రజాధిపతిని, యువ అతిథిని, ఆలోచనలకు మార్గదర్శకుడిని, వేగవంతుడైన భక్తుడిని స్తుతిస్తారు. జన్మలను తెలిసిన వాడిని, యజ్ఞానికి మేధస్సును, భక్తితో, నివేదనలతో అభివృద్ధి కోసం పూజిస్తారు. దేవుడు, అగ్ని, మేధావి, హితకారి, తన తేజస్సుతో భూములను చుట్టుముట్టాడు. అద్భుత రథాన్ని కలిగి ఉన్న వాడు. అతని అనేక పోషక వ్రతాలను మేము గృహంలో, మంచి మాటలతో చేరాలని కోరుకుంటున్నాము. విశ్వానరుడా! నీ గృహాలు స్థాపించబడ్డాయి. వాటివల్ల నీవు జ్యోతి తెలిసినవాడవయ్యావు. జన్మించి, ఆకాశభూములను నింపుతున్నావు. అగ్నీ! నీ స్వరూపంతో అన్నింటినీ వ్యాపించావు. విశ్వానరరూపుడైన గొప్ప కవి, తన స్వశక్తిలో అమోఘుడుగా, అతని పళ్ల నుండి జన్మిస్తాడు. అగ్ని, తండ్రి తల్లిదండ్రులను గౌరవిస్తూ, సమృద్ధిగా జన్మిస్తాడు. ఓ అగ్నీ! ఎల్లప్పుడూ మేల్కొని, శుద్ధుడై, మాకు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. దేవతలను యజ్ఞానికి రప్పించు. మిత్రుడా! మిత్రభావంతో నీ మిత్రులను కూడా రప్పించు. దేవతలు రోజుకు మూడుసార్లు పూజించే వరు, మిత్ర, అగ్ని—ఓ తనూనపాత్! ఘృతంలో స్థాపితమైన వేదికపై, ఈ యజ్ఞాన్ని మాకు మధురంగా చేయించు. ప్రకాశవంతుడైన అగ్ని, సర్వమంగళదాయకుడిగా ముందుకు వస్తాడు. మొదటి పురోహితుడైన ఇళా యజ్ఞానికి ముందంజ వేస్తాడు. మేము భక్తితో ఆ ఎద్దును స్తుతిస్తాము. అతను ప్రేరణతో దేవతలను పూజించేవాడు, యజ్ఞయోగ్యుడవాడు. యజ్ఞంలో నీ మార్గం నెజంగా ఉంది. నీ జ్వాలలు నెజంగా వ్యాపిస్తున్నాయి. పురోహితుడు ఆకాశ నాభిలో కూర్చున్నాడు. దేవతలకు పవిత్రమైన దర్భను పరచుదాం. మనస్సుతో ఏడు పురోహితులను ఎన్నుకొని, సత్యంతో వారిని ఆహ్వానించి, సభల్లో అలంకరించబడ్డారు. గమ్యస్థానాల్లో జన్మించి, వారు ప్రాచీన యజ్ఞాలలో సంచరిస్తారు. ఉషస్సులో, రెండు సహోదరులు తమ వైవిధ్యమైన రూపాలతో చేరుతారు. మిత్రుడు, వరుణుడు, ఇంద్రుడు, మరుత్లు మరియు ఇతర దేవతలు తమ మహిమతో మమ్మల్ని ఆనందింపజేయాలి. ఇలా అగ్నిదేవుని తేజోమయ కీర్తి, యజ్ఞాలలోని అతని ప్రాముఖ్యత, భక్తుల అభిలాష, దేవతల అనుగ్రహం అక్షయంగా కొనసాగుతూనే ఉంది.