ప్రాచీన కాలంలో, ఆగ్ని దేవుడు ఆకాశానికి, భూమికి మధ్య అడ్డంకులు లేకుండా, అలసట లేకుండా సంచరించేవాడు. అతని చుట్టూ పరమ ప్రకాశవంతమైన, జ్యోతి వర్ణమైన, యౌవనములో ఉన్న దేవతా కుమారులు ఉండేవారు. అగ్నికి నిప్పు లేకపోయినా, ఆకాశపు పురాతన కన్యలు, ఒకే గర్భంలో, ఏడు స్వరాల రూపంలో ఒకే భ్రూణాన్ని స్థాపించాయి. ఆ అగ్ని కోసం, అన్ని రూపాలుగా, ఏకత్వంగా, ఘృతపు గర్భంలో తేనె ప్రవాహాలు పారుతుండగా, మహత్తరమైన, సమన్వయంగా ఉండే ఆవులు, అద్భుతుడైన అగ్ని పోషణకు నిలిచాయి. బంగారు వర్ణంతో, శక్తిమంతుడైన కుమారుడిగా అగ్ని ప్రకాశించాడు. అతని నుండి తేనె, ఘృత ప్రవాహాలు ఉప్పొంగాయి. ఆ గోవు జ్ఞానంతో పెరిగింది. తన జననంలోనే, తండ్రి యొక్క పాలు ఎక్కడున్నాయో అగ్ని గ్రహించాడు. రెండు ఆవులను విడిపోసి, ప్రవాహాలను విడుదల చేశాడు. మిత్రులైన, మంగళకరమైన దేవతలతో, ఆకాశపు యౌవనులతో కలసి, అతడు ఎప్పుడూ మరుగున కాకుండా వెలుగులో ఉన్నాడు. తండ్రి, సృష్టికర్త యొక్క భ్రూణాన్ని మోసి, పురాతనుడు ఒకడే దానిని పానం చేసి, పరిపూర్ణుడయ్యాడు. ఆ మహాశక్తికి, అతని భార్య, పవిత్రురాలు, బంధువులతో కలసి, ఆ ఇద్దరినీ కాపాడుతూ, మనుష్యులకు రక్షణను ప్రసాదించింది. విస్తారమైన, విశాలమైన, నిర్బంధమైన ప్రాంతంలో, జలాలు అగ్నిని పోషించాయి. సత్యపు గర్భంలో అద్భుతుడైన అగ్ని విశ్రాంతి పొందాడు. తల్లి సమూహంలో అగ్ని సోదరీమణుల మధ్య, తల్లుల సంతానంగా నిలిచాడు. బంగారు వర్ణంతో, గోపురుషుల సభలో బలవంతుడిగా, కుమారునికి దర్శనమివ్వాలని ఉత్సాహంగా, అగ్ని ప్రకాశించాడు. జన్మించినవాడు, సృష్టికర్త, అగ్ని, జలభ్రూణంగా, అత్యంత చురుకుగా వెలిగాడు. ఆ జలభ్రూణం, మొక్కల్లో అత్యంత స్పష్టంగా, అరణ్యాలలో పుట్టి, అనేక రూపాలతో, అదృష్టవంతుడిగా నిలిచాడు. దేవతలు కూడా తమ మనస్సులను ఏకీకృతం చేసి, ఆ శక్తివంతుడైన అగ్ని జననాన్ని ఆరాధించారు. ప్రభావంతమైన దేవతలు, మెరుపులా ప్రకాశించే అగ్నిని అనుసరించారు. అతను తన సొంత స్థలంలో, దూరమైన గర్భంలో, రహస్యంగా పెరిగినట్లుగా, అమృతాన్ని పాలు చేశారు. యజమాని హవిస్సులతో అగ్నిని ఆహ్వానిస్తాడు. స్నేహభావం, అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ పూజిస్తాడు. అగ్ని, దేవతలతో కలసి, పూజకునికి సహాయాన్ని కొలిచి, మహనీయుల సమూహాలతో మనలను కాపాడుమని ప్రార్థించబడతాడు. అగ్ని సమీపంలో నివసించే వారు, అతని మంచి మార్గదర్శనంలో అన్ని ఆశీర్వాదాలను పొందుతారు. మహనీయ వంశాన్ని, కీర్తిని కోరుతూ, యుద్ధంలో నాయకులైన దేవతలకు చేరువవ్వాలని మనం ప్రయత్నించాలి. అగ్ని, దేవతల సంకేతంగా, ప్రియంగా, సమస్త జ్ఞానాన్ని తెలిసినవాడిగా నిలిచాడు. మానవులను మేల్కొలిపే అద్భుతుడిగా, దేవతలతో కలసి రథసారధిగా ప్రయాణించే వాడిగా నిలిచాడు. మనుష్య గృహంలో అమరుడైన రాజుగా కూర్చొని, సభలను నిర్వహించాడు. ఘృతంతో అలంకరించబడిన ముఖంతో, విశాలంగా ప్రకాశిస్తూ, అగ్ని తన సమస్త జ్ఞానంతో వెలిగాడు. స్నేహపూర్వక, మంగళకరమైన సహాయకులతో, మహత్తర సహాయాన్ని అందించే నాయకుడా, అగ్ని! మాకు సమృద్ధిగా, దాటి పోయే ధనాన్ని, మంచి పేరు, కీర్తిని ప్రసాదించు. ఓ అగ్ని! ఇవే నీ ప్రాచీన జననాలు; ఇప్పుడిప్పుడు కొత్తవాటిని కూడా పురాణాలకన్నా ముందుగా వర్ణిస్తున్నాను. ఈ మహత్తర, బలమైన యజ్ఞాలు నీకోసమే, జాతవేదా! ప్రతి జననంలో స్థాపించబడ్డాయి. ప్రతి జననంలో స్థాపించబడిన జాతవేదా, విశ్వామిత్రులు నిన్ను నిరంతరం ప్రదీప్తి చేస్తారు. నీ అనుగ్రహంలో, పూజకులకు మేము మంచి మనస్సుతో, ఆనందంగా ఉండగలుగుదుము. ఓ మహాబలుడా, అగ్ని! మా యజ్ఞాన్ని దేవతల మధ్య స్థాపించు. ప్రసన్నంగా, ప్రౌఢిగా, హోతృవుగా, మా కోసం హవిస్సులను యోగ్యంగా నడిపించు. పూజ ద్వారా మాకు గొప్ప సంపదను సంపాదించు. ఓ అగ్ని! మాకు సమృద్ధిగా, స్థిరమైన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. హవిస్సులిచ్చే వాడికి ఉత్తమ ఫలితం కలుగజేయు. మా కుమారుడు విజేతగా, జ్ఞానవంతుడిగా ఉండగలుగునట్లు దయచేయు. నీ అనుగ్రహం ఎప్పుడూ మాతో ఉండాలి. విశ్వానరుడైన అగ్నికి, మేం ఘృతంలా స్వచ్ఛమైన clarified butterను సిద్ధం చేస్తాము. మేం పురుషులవలె, హోతృవుగా నిన్ను కీర్తిస్తూ నియమిస్తాము. నిపుణులచేత అమర్చిన రథంలా నిన్ను వందిస్తూ పూజిస్తాము. తన జననంతోనే అగ్ని ఆకాశాన్ని, భూమిని ప్రకాశింపజేశాడు. తల్లుల కుమారునిగా ప్రశంసలందుకున్నాడు. అమరుడైన, ప్రజల అతిథి, ప్రకాశవంతుడైన అగ్ని, హవిస్సులను ఆహ్వానిస్తాడు. దేవతలు తమ సంకల్పంతో, జ్ఞానంతో, నైపుణ్యంతో అగ్నిని తలపోసి సృష్టించారు. ప్రకాశవంతుడిగా, మహత్తరుడిగా వెలిగే అగ్నిని, ధనాన్ని ప్రసాదించే వాడిగా మేము కీర్తిస్తాము. మేము మధురుడైన, ఉత్తమమైన, దురదృష్టాన్ని దాటి పోయే ధనాన్ని కోరుతూ, భృగువుల వరంగా, ఉసిజ్ వంశంలో జన్మించిన, కార్యదక్షుడైన అగ్ని రాజును, స్వర్గీయ తేజస్సుతో వెలిగే వాడిని కోరుకుంటాము. ప్రజలు, హవిస్సుల కోసం, సంపదకే ప్రసిద్ధుడైన అగ్నిని, బాగా ఏర్పాటుచేసిన వేదికపై ప్రతిష్ఠించారు. ప్రకాశవంతమైన హవిస్సులతో, అగ్ని విశ్వవేద, రుద్రుడై, యజ్ఞాలకు నాయకుడు, జలాలను పవిత్రం చేసే వాడిగా నిలిచాడు. ఓ స్వచ్ఛమైన అగ్నీ! నీ నివాసాన్ని యజ్ఞాల్లో హోతృవులుగా పనిచేసే మనుష్యులు చుట్టుముట్టి ఉంటారు. నీ అనుగ్రహాన్ని కోరేవారు నీ వద్దకు సంపద కోసం వస్తారు. వారికి ధనం ప్రసాదించు. అగ్ని, తన మహత్తర ప్రకాశంతో, ఆకాశాన్ని, భూమిని నింపాడు. జలాలు అతన్ని మోసినపుడు, అతను యజ్ఞాన్ని చుట్టూ, చురుకుగా, విజేతవలె, ధనాన్ని కోరుతూ సంచరించాడు. హవిస్సులిచ్చేవాడిని, నిజమైన యజ్ఞదాతను గౌరవించు. మహనీయుడైన, జననాలన్నీ తెలిసినవాడిని కీర్తించు. అగ్ని, మహా సత్యానికి రథసారధిగా, ప్రజల్లో జ్ఞానిగా, దేవతలకు పురోహితుడయ్యాడు. ఉసిజ్ వంశస్థులు అగ్ని యొక్క మూడు అమరమైన జ్వాలలను సిద్ధం చేసి, పవిత్రం చేశారు. వాటిలో ఒకటి మానవులకు ఆధారంగా నిలిచింది; మిగతా రెండూ తమ ఇంటికి చేరాయి. ప్రజల ఋషిగా, వంశాధిపతిగా, మానవ ఐశ్వర్యంగా అగ్ని నిలిచాడు. అతన్ని ప్రకాశానికి పదునైన పరికరంలా మానవులు ఆధారంగా చేసుకున్నారు. అతను పైకీ, కిందకీ సంచరిస్తూ, అన్ని లోకాల్లో బీజాన్ని మోస్తూ వెలిగాడు. అగ్ని గర్భాలలో పునఃపునః పుట్టి, బలవంతుడై, గర్వంగా గర్జిస్తూ, సింహంలా ప్రకాశించాడు. విశ్వానరుడు, విశాలమైన పాదాలతో, అమరుడై, విలువైన వరాలను పూజకులకు పంపిణీ చేశాడు. ప్రాచీనుడైన విశ్వానరుడు, స్వర్గానికి చేరి, ఆకాశాన్ని తాకి, మంచి ఆలోచనలతో ఆనందించాడు. పూర్వంలాగే, పూజకునికి ధనాన్ని సృష్టిస్తూ, ఎల్లప్పుడూ జాగ్రత్తగా సంచరించాడు. ధార్మికుడైన, యజ్ఞయోగ్యుడైన, జ్ఞానవంతుడైన అగ్ని, మాతరిశ్వాన్ స్వర్గంలో నివాసంగా స్థాపించాడు. బంగారు జుట్టుతో ప్రకాశించే అతన్ని మేము శుభమార్గానికి, కొత్త ఐశ్వర్యానికి కోరుకుంటాము. ప్రవాహంలా స్వచ్ఛమైన, వేగవంతమైన, ప్రకాశవంతమైన అగ్ని, స్వర్గంలో దీపంలా వెలిగాడు. మేల్కొల్పేవాడిగా, స్వర్గపు కిరీటంలా, ఎవరూ ఎదిరించలేని వాడిగా, మహాబలుడిగా, విజయవంతుడిగా మేము అతన్ని గౌరవిస్తాము. ఆనందదాయక హోతృవైన, స్వచ్ఛమైన, ప్రత్యర్థిలేని, మహనీయుడైన, ప్రజల్లో జ్ఞానిగా అగ్ని నిలిచాడు. మానవుడు స్థాపించిన శోభాయమాన రథంలా, శాశ్వత నివాసానికి మేము అతన్ని కోరుకుంటాము. విశ్వానరుడైన అగ్ని కోసం, గాయకులు ప్రయాణానికి గృహాల్లో ధనాన్ని పంపిణీ చేస్తారు. అమరుడైన అగ్ని దేవతలను సంతుష్టిపరిచి, ధర్మాలు ఎప్పటికీ నిలిచేలా చేస్తాడు. దూతగా, అగ్ని ఆకాశం, భూమి మధ్య అద్భుతంగా సంచరించేవాడు. పురోహితుడు ప్రజల ప్రధానాధిపతిగా కూర్చునేవాడు. అతను విశాలమైన గృహాన్ని ప్రకాశంతో చుట్టి, దేవతలచే అలంకరింపబడి, జ్ఞానంతో నడిపించబడే అగ్ని, సంపదను ఇస్తాడు. ఋషులు తమ మనస్సుతో అగ్నిని గౌరవిస్తారు. అతను యజ్ఞాల సంకేతంగా, సభలను నెరవేర్చేవాడిగా నిలిచాడు. అతనిలోనే స్తోత్రాలు, హవిస్సులు సమర్పించబడతాయి. పూజకుడు తన ప్రార్థనలను అతనిపై ఉంచుతాడు. యజ్ఞాల తండ్రిగా, బోధకుడిగా, మేధావిగా అగ్ని నిలిచాడు. పూజకుల నైపుణ్యానికి ప్రమాణంగా, విశ్వవిద్యతో ఆకాశం, భూమిలో ప్రవేశించి, అనేకమందికి ప్రియుడై, కవిగా తన గృహాల్లో ఆనందించాడు. ప్రకాశవంతమైన అగ్ని, రథంపై, బంగారు ప్రతిజ్ఞతో, విశ్వానరుడిగా జలాల్లో నివసిస్తూ, వెలుగును తెలిసినవాడిగా నిలిచాడు. దేవతలు ఇక్కడ వేగవంతమైన, శక్తివంతమైన, ఆవరించిన, శోభాయమానుడైన అగ్నిని స్థాపించారు. దేవతలతో, మానవులతో కలసి, అగ్ని యజ్ఞాన్ని, వివిధ ఆలోచనలతో అలంకరించబడినవాడిగా నడిపిస్తాడు. రథసారధిగా, ఎల్లప్పుడూ యువుడిగా, గృహాన్ని కాపాడేవాడిగా, దుష్ప్రభావాలను త్రోసే వాడిగా నిలిచాడు. ఓ అగ్నీ! నీ స్వశక్తిలో, ప్రాణంలో బలవంతుడవు కావాలి. మమ్మల్ని బలంతో పోషించు. మాతో కలసి వెలుగు ప్రసరించు. మా శక్తులను ప్రేరేపించు. మహనీయులను మేల్కొలుపు. నీవు దేవతల్లో జ్ఞానవంతుడవు, సద్బుద్ధి కలవాడవు, ఋషివి. ఈ విధంగా, అగ్ని దేవుడు తన జననాల విశిష్టతతో, ప్రకాశంతో, యజ్ఞాల ద్వారా దేవతలకు, మానవులకు అనుగ్రహాలు ప్రసాదిస్తూ, సంపదను, విజయం, కీర్తిని పూజకులకు అందిస్తూ, ధర్మాన్ని స్థాపిస్తూ వెలుగుతూనే ఉన్నాడు.