అగ్ని మహాత్ముడు, రెండు వైపులనూ తెలిసినవాడు, మానవునికి పురాతన మార్గాన్ని వెతుకుతూ ముందుకు నడిపిస్తాడు. అతను ఆరాధించదగినవాడు, అతని ఆజ్ఞను పాటించేవాడు విజయం సాధిస్తాడు; ప్రేరిత ఋషులలో అగ్ని నాయకుడు. మేం మనస్సు పుత్రుని సమక్షంలో, మహత్తరమైన అగ్నిలో, ఈ మంత్రాలను ఉచ్చరించాము. వందలాది ఋషులతో కలిసి మేము బలాన్ని సంపాదించి, దీర్ఘకాలం నిలిచే, పోషించే ప్రజలను తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాము. ఇప్పుడు, మృదువైన నాలుక కలిగిన వృషభుడైన బృహస్పతిని తాజా స్తోత్రాలతో మహిమను చాటండి. ఆయన పాటలు ప్రకాశవంతంగా ఉంటాయి; దేవతలు, నూతనమైన మనస్సుతో ఉన్న మానవులు ఆయనను శ్రద్ధగా వింటారు. ఆయనకు, భక్తులు తమ స్వరాలను కలిపి, ప్రవహించే నదిలా సమర్పిస్తారు. బృహస్పతి వేగవంతుడు, బలవంతుడు, మతరిష్వాన్ ఆయనను జ్ఞాపకం చేసుకుంటాడు. ఆయనకు స్తుతి, గౌరవం, మహిమను సమర్పించాలి. ఆయన స్తోత్రం సవితృదేవుని భుజాలలా ఎత్తుగా లేచిపోతుంది. తన సంకల్పంతో ఆయన అపూర్వుడు, క్రూరమైన అడవి జంతువులవలె బలవంతుడు, రక్షకుడు. ఆయన స్తోత్రం భూమి, ఆకాశంలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది; రహస్యంగా ఉండే భారాన్ని మోయే రథసారథిలా, అడవి జంతువుల పాదచిహ్నాల్లా, బృహస్పతి శక్తి మేఘాలను అధిగమిస్తుంది. బృహస్పతిని బలహీనుడని భావించి, శుభఫలితాల కోసం ఆశ్రయించే వారు సుఖంగా జీవిస్తారు. ఆయన యోగ్యులకు దానం నిరాకరించరు, వినయవంతులకు కూడా కృప కలుగజేస్తారు. దాతృత్వ మార్గం స్నేహితుడి మార్గంలా సులభంగా నడుచబడాలి; బలహీనులు కానివారు, మమ్మల్ని అనుగ్రహంగా చూసేవారు, సంపదను పొందినవారై నిలుస్తారు. పాడే స్తోత్రం ఎప్పుడూ వృథా కాదు; అది నదులు సముద్రాన్ని చేరినట్టు, అడ్డంకులు లేకుండా చేరుతుంది. రెండు వైపులనూ తెలిసిన బృహస్పతి లోపలివాటిని గ్రహిస్తాడు; గద్దెపక్షిలా నీటిని దాటి వెళ్తాడు. ఈ విధంగా, మహిమతో జన్మించిన, బలవంతుడైన, వృషభుడైన దేవుడు బృహస్పతి స్థిరంగా నిలిచాడు. మేము ఆయనను స్తుతిస్తూ, ఆయన మనకు వీరబలం, గోధనాన్ని ప్రసాదించాలని, ఈ నిలకడైన, పోషించే ప్రజలను తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాము. ఇప్పుడు, కొంగ విలాపంలా, మళ్లీ అదే కొంగ విలాపంలా, సాటినా-కొంగ విలాపంలా, రెండు “ప్లుషి” అని అంటారు; అజ్ఞాతులు అక్కడ స్థిరపడి, తాకలేదు. వారు దగ్గరికి వచ్చే వారిని దాడి చేస్తారు, వెళ్ళే వారినీ దాడి చేస్తారు; పై నుంచి దాడి చేస్తారు, నలిపేస్తారు. బాణాలు, తప్పుడు బాణాలు, గడ్డి, ముఞ্জా గడ్డి, అజ్ఞాత శత్రువులు—ఇవి అన్నీ కలిసి స్థిరపడి, తాకలేదు. పశువులు గొశాలలో స్థిరపడ్డాయి; అడవి జంతువులు తిరిగాయి; ప్రజల మధ్య సంకేతాలు, అజ్ఞాతులు స్థిరపడి, తాకలేదు. ఇవి సంధ్య సమయంలో దొంగలవలె కన్పించాయి; అందరికీ కన్పించే అజ్ఞాతులు మేలుకొన్నారు. ఆకాశం మీ తండ్రి, భూమి మీ తల్లి, సోముడు మీ సోదరుడు, అదితి మీ సోదరి; అందరికీ కన్పించే అజ్ఞాతులు నిలబడి ఉన్నారు, మీరు మేలుగా కదలాలి. భుజంపై ఉన్నవారు, అవయవాలపై ఉన్నవారు, సూది వంటి వారు, ప్రకంకట; అజ్ఞాతులు, మీరు ఎవరైనా, అందరూ కలిసి వశీకరించబడాలి. ముందుగా సూర్యుడు ఉదయిస్తాడు, అందరికీ కన్పించే వరుడు, అజ్ఞాతులను నాశనం చేసే వాడు; ఆయన అన్ని అజ్ఞాతులను, మాంత్రికులను వశీకరిస్తాడు. సూర్యుడు ఉదయించగా అన్ని వ్యాధులను తొలగిస్తాడు; ఆదిత్యుడు పర్వతాల నుంచి, అందరికీ కన్పిస్తూ, అజ్ఞాతులను నాశనం చేస్తాడు. నేను నా సంకల్పాన్ని సూర్యునిలో, దాతృత్వం ఉన్న ఇంట్లో స్థిరపరుస్తాను. అతడు నశించకూడదు, మేము నశించకూడదు; ఈ బంధం తెగకూడదు; నీ బలం తేనెవలె మధురంగా ఉంది, నీ కార్యం మధురంగా ఉంది. ఈ చిన్న పక్షి, ఆడది, నీవు తినిన విషాన్ని తినింది. అయినా ఆమె కూడా, మేము కూడా చావలేదు; మేము దీని వల్ల చావకూడదు. దీని పరిమాణం కొలిచారు; నీకు తేనె, తేనె తయారుచేసేవాడు మధురతను కలిగించాడు. మూడు సార్లు ఏడు మిణుగురు, విషపు ఫలాలు కన్పించాయి. అయినా అవి కూడా, మేము కూడా చావలేదు; మేము దీని వల్ల చావకూడదు. దీని పరిమాణం కొలిచారు; నీకు తేనె, తేనె తయారుచేసేవాడు మధురతను కలిగించాడు. తొంభై తొమ్మిది విషధారులలో, మొలకెత్తినవారిలో, అందరి పేర్లను నేను తీసుకున్నాను. మేము దీని వల్ల చావకూడదు. దీని పరిమాణం కొలిచారు; నీకు తేనె, తేనె తయారుచేసేవాడు మధురతను కలిగించాడు. మూడు సార్లు ఏడు నెమళ్ళు, ఏడు సోదరీమణులు, ముందు వరుసలో ఉన్నవారు—వారు నీ కోసం విషాన్ని మట్టికుండలలో నీరు మోయినట్లు మోశారు. ఈ కుసుంభక పరిమాణం మేరకు, నేను దాన్ని రాయితో నెరిపిస్తాను; అప్పుడు విషం వ్యతిరేక దిశగా పారిపోతుంది. కుసుంభక పర్వతం నుంచి జారుతూ ఇలా చెప్పింది: “చిలుకూరి విషానికి రుచి లేదు; నీ విషానికి కూడా రుచి లేదు, ఓ చిలుకూరి.” ఇప్పుడు మళ్ళీ అగ్నిదేవుని వైపు మన దృష్టి మళ్లిద్దాం. ఆ అగ్ని ఆకాశంతో వెలిగిపోతాడు; నీటిలో వేగంగా, రాళ్లపై, అరణ్యాల్లో, మొక్కల్లో, మనుషుల్లోనూ, ప్రజల అధిపతిగా, పవిత్రంగా జన్మిస్తాడు. అగ్నీ, నీదే హోతారుని బాధ్యత, నీదే పోతారుని పాత్ర, నీదే పూజారి కర్తవ్యము; నీవే నేష్టారుడు, నీవే అగ్నిధ్, పరిశీలకుడు. యజ్ఞంలో ప్రశాస్తారునిగా నీవే, బ్రహ్మనుగా, ఇంట్లో గృహపతిగా వెలుగుతావు. అగ్నీ, నీవే ఇంద్రుడు, సత్యవంతుల్లో వృషభుడు; నీవే విశ్నువు, విశాలమైన అడుగులవాడు, ఆరాధ్యుడు; నీవే బ్రహ్మణస్పతి, ధనసంపన్నుడు, ప్రార్థనాధిపతి; నీవే యజ్ఞాన్ని నిర్వహించేవాడు, దాతలతో కలిసేవాడు. నీవే వ్రతంలో స్థిరంగా ఉన్న వరుణుడు, నీవే మిత్రుడు, అద్భుతమైనవాడు, ప్రశంసించదగినవాడు; నీవే ఆర్యమన్, సత్యాధిపతి, నీవే అంష, ఆరాధ్యుడా, యజ్ఞంలో భాగం పొందేవాడు. నీవే త్వష్ట, అద్భుతమైన బలాన్ని ప్రసాదించేవాడు; నీ బంధువులు దేవతలు, నీ స్నేహితులు మిత్రులు. నీవు ప్రకాశవంతమైన బంగారం, మంచి గుర్రాలను పొందావు; నీవే మానవ సమూహాలకు అధిపతి, ఎన్నో ధనసంపదలకు అధిపతి. నీవే రుద్రుడు, మహాకాశానికి అసురుడు, మారుత్ గణాన్ని, పోషకులను ఆదేశించేవాడు; నీవు ఎర్రటి గాలులతో వస్తావు, ఆనందాన్ని తెచ్చేవాడు; నీవే పుషణ్, సహజంగా రక్షించేవాడు. నీవే సంపదను ప్రసాదించేవాడు, సిద్ధంగా ఉండేవాడు; నీవే సవిత, ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడు; నీవే భగ, మానవుల అధిపతి, సంపదను పాలించేవాడు; నీవే ఇంట్లో కాపాడేవాడు, నియమించబడినవాడికి సంరక్షకుడు. నీవే ప్రజల ఇంటికి అధిపతిగా పిలవబడతావు; వంశాలు నిన్ను తమ రాజుగా, మంచి సలహాదారుడిగా చేస్తాయి. నీవే సమస్త ఆస్తుల అధిపతి, ఓ ప్రకాశవంతుడా, వేల, వందల, పదులుగా ధనాన్ని పంచేవాడు. నీవే నైవేద్యంతో మానవులకు తండ్రివంటివాడు; నీవే సోదరుడవు, స్నేహితుడవు, ప్రకాశవంతమైన రూపాన్ని కలిగి ఉన్నవాడు; నీవు నియమించబడినవారికి కుమారుడవు; నీవే మంచి మిత్రుడు, మోసపోని వాడు, మమ్మల్ని రక్షించేవాడు. నీవే నైపుణ్యంతో ఉన్న రిభువులు, ఆరాధ్యుడవు; నీవే బలధనానికి పాలకుడు; నీవు వెలుగుతో కుడివైపు వ్యాపిస్తావు; నీవే యజ్ఞాన్ని విస్తరించేవాడు. నీవే ఆరాధకునికి అదితి, నీవే హోత్రా భారతిగా పాటలో పెరుగుతావు; నీవే ఇళా, బహుమతులందించే నైపుణ్యంతో, నీవే వృత్రుని సంహారకుడు, సంపదల అధిపతి, సరస్వతి. నీవే బలంగా పోషించబడినవాడు, అత్యున్నత శక్తి; నీ ప్రకాశవంతమైన రూపం నీ తేజస్సులో కనిపిస్తుంది; నీవే బహుమతులు, గొప్ప రక్షకుడు; నీవే విస్తృతంగా ఉన్న సంపద. ఆదిత్యులు నిన్ను తమ నోరుగా చేసుకున్నారు; పవిత్రులు నిన్ను తమ నాలుకగా చేసుకున్నారు, ఓ జ్ఞానవంతుడా. దాతృత్వం కలిగినవారు నిన్ను యజ్ఞాల్లో చేరుస్తారు; దేవతలు నీకు సమర్పించిన నైవేద్యాన్ని భుజిస్తారు. అగ్నీ, నీలోనే అమర దేవతలు, మోసము లేకుండా, సమర్పించిన నైవేద్యాన్ని భుజిస్తారు. నీ ద్వారా మానవులు పోషణను పొందుతారు; నీవే మొక్కలలో జన్మించిన పవిత్ర గర్భము. ఇలా ఋగ్వేదంలోని ఈ మహా మంత్రాల మహిమ, దేవతల వైభవం, మనిషి ప్రార్థన, రక్షణ, సంపద, జీవన గమనం—all ఒక పవిత్ర కథగా మన ముందుకు వస్తుంది.