ఒక పవిత్ర సమయాన, ఋషులు తమ హృదయాలలో ఉద్భవించిన మహత్తర జ్ఞానాన్ని ప్రబోధిస్తూ, దేవతలను స్తుతిస్తూ ప్రార్థన ప్రారంభించారు. ‘‘ఇప్పుడు మనకు ఈ శ్రేష్ఠమైన నైపుణ్యం కలిగింది; బలమైన మీ రథాన్ని అలంకరించండి, జ్ఞానులు ఆనందించండి. ఆకాశపు కుమారులైన, శుభ సంకల్పాలు కలిగిన, మంగళకరమైన కార్యాలను చేసే, ధనదాతలైన దివ్య సహాయకులారా!’’ అని వారు పిలిచారు. ఆ సహాయకులు, ఇంద్రునికి సమానులు, మరుత్ల వలె అద్భుతులు, బలవంతులు, ఉత్తమ రథికులు. తేనెతో నిండిన రథాన్ని మోసుకుని, భక్తుని యజ్ఞానికి, అశ్వినీదేవతలు వచ్చారు. ‘‘అయ్యా అద్భుతులారా! ఇక్కడ మీరు ఏమి చేస్తున్నారు? మీరు ఎవరి కోసం విచారణ చేస్తున్నారు? నేడు ఎవరు మానవుల్లో గౌరవించబడతారో, వారిని దాటి వెళ్ళండి, పతించినవారికి ప్రాణం పునఃప్రదానం చేయండి, మునికి వాక్కుకు జ్యోతి ప్రసాదించండి.’’ ‘‘కేకలు వేసే, లోభి నక్కను దూరం చేయండి, శత్రువులను సమరంలో సంహరించండి, ప్రతి గాయకుని వాక్కును దానం కలిగినదిగా చేయండి. నా స్తోత్రాన్ని, నా రక్షణను అనుగ్రహించండి నాసత్యులారా! నదుల మధ్యలో తుగ్రుని కుమారునికి మీరు ఆత్మచలిత, రెక్కలు కలిగిన ఓడను తయారు చేశారు. దివ్యమయమైన మీ ధ్యానంతో, అతడిని మహత్తర ప్రవాహాలను దాటి వేగంగా చేర్చారు.’’ ‘‘తుగ్రుని కుమారుడు నీళ్ళలో పడిపోయి, చీకటిలో, ఆధారంలేని స్థలంలో ఉన్నప్పుడు, గర్భంలో ఉన్న శిశువు దయతో, అశ్వినులు నడిపిన నాలుగు పడవలు అతడిని దాటి తీసుకెళ్లాయి. నీళ్ళ మధ్యలో ఎటువంటి వృక్షం నిలిచి ఉందో, తుగ్రుని కుమారుడు ఆశ్రయంగా దానిని ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. జంతువు కొమ్మలు వాలినట్లు, అశ్వినులు అతడిని శ్రవణార్థమై మోసారు.’’ ‘‘మీ సహాయం ఎప్పుడూ సమీపంలో ఉండాలి, నాసత్యులారా! మీరు నిర్ణయించిన పరిమితి ఏదైనా, సోమాసనం వద్ద నేను సుదీర్ఘాయుష్మంతులైన, అభివృద్ధి చెందిన ప్రజలను తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.’’ ‘‘మనసు కన్నా వేగంగా పరిగెత్తే, మూడు జూళ్ళు, మూడు చక్రాలు కలిగిన బలమైన రథాన్ని జోడించండి. దానివల్ల మీరు మంచి కార్యాలు చేసే వారి ఇంటికి, పక్షుల వలె రెక్కలతో మూడు రెట్లు వేగంగా వచ్చారు. భూమి నాభిలో మీ అందమైన రథం నిలిచినప్పుడు, మీరు బలమార్గాన్ని అనుసరించినప్పుడు, ఈ సుందరమైన గీతం మీకు చేరాలి, ఆకాశపు కుమార్తెలైన ఉదయలు, మీరు ఏకమవ్వాలి.’’ ‘‘మీరు ప్రతిష్ఠితమైన రథంపై నిలబడి, ఆహుతులతో నిండినదిగా, మీ వ్రతాలను అనుసరించి ప్రయాణించండి. నాసత్యులారా! ఆ మార్గాన్ని అన్వేషిస్తూ, సంతానార్థమై, మిమ్మల్ని మీరు చేరండి. నక్కలు, ఆడనక్కలు మీను హింసించకూడదు, మీరు తప్పుదారి పడకూడదు. మీకు ఈ భాగం, ఈ గీతం, తేనెధనాలు ఇక్కడ సిద్ధంగా ఉన్నాయి.’’ ‘‘గోతముడు, అత్రి వంటి మహర్షులు, అద్భుతులారా! ఆహుతులతో మీను పిలిచారు. మార్గదర్శకుడు లక్ష్యాన్ని చూపినట్లు, నాసత్యులారా! నా ఆహ్వానానికి రండి. మేము అతి దూరమైన చీకటిని దాటి వచ్చాం; ఈ స్తోత్రాన్ని అశ్వినులకు అర్పించాం. దైవమార్గాల ద్వారా రండి; దీర్ఘాయుష్మంతులు, అభివృద్ధి చెందిన ప్రజలను తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.’’ ‘‘ఈ రోజు, భవిష్యత్తులో కూడా, ఉదయ సమయంలో అగ్ని ప్రదీప్తమయ్యే విధంగా, నేను మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నాను, నాసత్యులారా! మీరు ఎక్కడ ఉన్నా, ఉత్తమ దాతలైన ఆకాశపు కుమారులారా! మీరు మమ్మల్ని ఆనందింపజేయండి, బలవంతులారా! అలలను ఆస్వాదించే లోభులను దూరం చేయండి. నా మాటలను వినండి, మనుష్యులారా! ప్రియమైనవారు, జ్ఞానవంతులారా, అవగాహనతో.’’ ‘‘పుషణ్! దేవతలకు శిల్పి వలె, నాసత్యులారా! మీరు సూర్యా రథాన్ని మోసి వస్తారు. మీ స్తోత్రాలు నీటిలో జన్మించినవి, మీ యోకాలు వరుణుని బంధాలవలె బలంగా కలిపినవి. మీ తీపి అనుగ్రహం మాతో ఉండాలి; యోగ్యుడైన గాయకుని స్తోత్రాన్ని స్వీకరించండి. మీ కీర్తి వ్యాపించినప్పుడు, ప్రజలు వీరబలంతో ఆనందిస్తారు.’’ ‘‘ఈ స్తోత్రం అశ్వినులకు ఘనంగా, మహిమతో రచించబడింది. కుమారునికీ, మీకూ ఈ మార్గంలో రండి; అగస్త్యుని మాటల్లో ఆనందించండి నాసత్యులారా! మేము చీకటిని దాటి వచ్చాం; మీకోసం ఈ స్తోత్రం సమర్పించబడింది. దైవమార్గాల ద్వారా రండి; దీర్ఘాయుష్మంతులు, శక్తివంతమైన ప్రజలను కనుగొనాలని కోరుకుంటున్నాం.’’ ‘‘ఈ రెండింటిలో ఏది ముందు, ఏది తరువాత? వీరి జననాన్ని జ్ఞానులు ఎలా వివరిస్తారు? ఎవరికి నిజంగా తెలుసు? రెండూ అన్నింటినీ మోసుకుంటూ విడిపోతే, పగలు-రాత్రులు చక్రంలా తిరుగుతుంటాయి. రెండు కలిసి ఎంతో ప్రయాణిస్తాయి; కాలుగలది కాలులేని దానిని, గర్భాన్ని మోస్తూ, తల్లి తండ్రుల ఒడిలో ఎప్పుడూ కొడుకు ఉన్నట్లుగా, ఆకాశం భూమి మమ్మల్ని కాపాడాలి.’’ ‘‘ఆపదలేని, ప్రకాశవంతమైన, స్తుతించదగిన ఆదితి దయను కోరుతున్నాను. ఆకాశం భూమి గాయకునికి దానిని ప్రసాదించాలి; మమ్మల్ని కాపాడాలి. బలంతో వేడి పడి, దేవతా సంతానులను అనుసరించాలనుకుంటున్నప్పుడు, ఆకాశం భూమి మమ్మల్ని కాపాడాలి. ఇద్దరు యువతులు, సోదరీమణులు, భార్యలు, తల్లిదండ్రుల ఒడిలో కలుస్తారు. భూమి నాభిని వాసన చూసి, ఆకాశం భూమి మమ్మల్ని కాపాడాలి.’’ ‘‘విస్తారంగా, మహత్తర నివాసంలో, ధర్మాన్ని నిలుపుకుంటూ, దేవతామాతలను సహాయార్థం పిలుస్తున్నాను. వారు అమృతాన్ని మోసేవారు, సుందర రూపాలవారు; మమ్మల్ని కాపాడాలి. విశాలమైన, దూరదృష్టి కలిగిన భూమి, ఆకాశాన్ని నేను ఈ యజ్ఞంలో భక్తితో పిలుస్తున్నాను. వారు శుభదాయకులు, బలమైన ఆదరణ కలిగినవారు; మమ్మల్ని కాపాడాలి.’’ ‘‘దేవతలారా! మేము ఏదైనా తప్పు చేసినా, స్నేహితునిపై, సహచరుడిపై, లేదా అధిపతిపై అయినా, ఈ ప్రార్థన క్షమాపణకు అర్హం. ఆకాశం భూమి మమ్మల్ని కాపాడాలి. రెండు శ్రేష్ఠమైన అనుగ్రహాలు నాకు లభించాలి; రెండు బలాలు సహాయంగా ఉండాలి. ఎన్నో శత్రువులు సమీపంలో ఉన్నా, దయగల దేవతలు ఆనందించి, మాకు శ్రేయస్సు కలిగించాలి.’’ ‘‘ఆకాశం, భూమికి, జ్ఞానులకు వినిపించేందుకు నేను సత్యాన్ని ప్రకటించాను. తండ్రి తల్లి మమ్మల్ని పాపాలనుండి, దుష్టతనుండి కాపాడాలి. ఇది నిజమేనని, ఆకాశ భూమిలారా! నేను ప్రకటించినది. మీరు దేవతలకు సమీప సహాయకులై ఉండండి; దీర్ఘాయుష్మంతులు, బలవంతులు ప్రజలను కనుగొనాలి.’’ ‘‘సర్వజ్ఞుడైన సవితా దేవుడు, సమాజంలో మమ్మల్ని ఆశీర్వదించేందుకు, సంపదల దేవతలతో కలిసి వచ్చాలి. యువకులు కూడినట్లుగా, ప్రపంచమంతా ఆయన జ్ఞానంతో మమ్మల్ని రక్షించేందుకు కూడాలి. అన్ని దిక్కుల నుండి మిత్ర, అర్యమన్, వరుణుడు సహా దేవతలు మమ్మల్ని చేరాలి. ప్రపంచంలోని మహాబలశాలులు ఒక బలమైన బృందంలా మాకు బలం ప్రసాదించాలి.’’ ‘‘అగ్ని! మేము నిన్ను అత్యంత ఆహ్వానీయ అతిథిగా, ఆశీర్వాదాలతో, తుర్వణితో కలిసి స్తుతిస్తున్నాము. వరుణుడు మాకు మంచి కీర్తిని ఇవ్వాలి; భాస్వరుడైన సూర్యుడు మమ్మల్ని ద్వేషమూ, దారిద్య్రం నుండి దాటి తీసుకెళ్లాలి. ఉష, రాత్రీ దేవతలారా! గౌరవంతో మీ వద్దను విజయం కోసం వచ్చాను. ఒకే రోజున మీ ద్వంద్వ స్వరూపంలో, ఆ పాత్రలో పాలను నిలుపుకుంటారు.’’ ‘‘ఆనందాన్ని ప్రసాదించే అహిబుధ్న్యుడు, పోషక తల్లి పిల్లను నడిపినట్లు మమ్మల్ని నడిపాలి; నదీ దేవత మమ్మల్ని దాటి, జలసంతానాన్ని మోసే వేగవంతులు, బలవంతులు మమ్మల్ని దాటి తీసుకెళ్లాలి. త్వష్టా దేవుడు, జ్ఞానులతో కలసి, మాకు భాగస్వామిగా రావాలి; వృత్రుని సంహరించిన ఇంద్రుడు, మహాబలుడు, ప్రజలతో కలిసి రావాలి.’’ ‘‘మా ఆలోచనలు గుర్రాల వలె ఆయనవద్దకు చేరుకోవాలి; ఆవులు దూడను నాకినట్లు. మానవుల్లో సుగంధుడైన ఆయనకు, భార్యలు భర్తను పాడినట్లు, వాణులు పాడాలి. పురాతన మారుత్ గణం మాతో ఏకమై ఉండాలి; వారు పలుచని గుర్రాలపై రథాల వలె, మిత్రంగా దేవతల వలె రక్షకులై ఉండాలి.’’ ‘‘వారి మహిమ వికసించినప్పుడు, వారు బాగా జోడించబడినవారు, కాంతివంతమైనవారు, ప్రయాణమవుతారు. మంచి రోజున వారి సేనలు, పదునైన ఆయుధంలా, అడ్డంకులను తొలగిస్తాయి.’’ ఇలా ఋషులు, దేవతలను, సహాయకులను, ఆకాశభూములను, అశ్వినీదేవతలను, సవితా, వరుణ, ఇంద్ర, మరుత్లను, సమస్త జగతిని స్తుతిస్తూ, రక్షణ, ఆయుష్షు, శ్రేయస్సు, క్షమాపణ, ఆనందం కోసం ప్రార్థించారు. వారు కలిసినప్పుడు, అంధకారాన్ని దాటి, ప్రజలు దీర్ఘాయుష్మంతులు, శక్తివంతులు, అభివృద్ధి చెందినవారై ఉండాలని, దేవతా కృప ఎల్లప్పుడూ సమీపంలో ఉండాలని ప్రార్థించారు.