ప్రాచీనమైనదీ, ఎప్పుడూ నూతనమైనదీ అయిన సృష్టికర్త విష్ణువు మహిమను ఎవరైనా గానిస్తే, ఆయన యశస్సును ప్రకటిస్తే, వారు ఖచ్చితంగా కీర్తిని పొందుతారు. పురాణ కాలంనుంచి గాయకులు తమ గానంతో సత్యం యొక్క మూలాన్ని పోషిస్తూ, విష్ణువు పేరును తెలిసి, ఆయనను అభ్యర్థిస్తారు. "ఓ విష్ణువే! నీ మహోన్నత అనుగ్రహాన్ని మేము కోరుతున్నాము," అని వారు ప్రార్థిస్తారు. విష్ణువు శక్తిని వరుణుడు, అశ్వినులు, మరుత్లు కూడా అనుభవిస్తారు. విష్ణువు స్నేహితుడిగా ఉన్నత నైపుణ్యాన్ని కాపాడుతూ, అలసట లేకుండా జగత్తును నింపుతాడు. ఆయన, ఇతరులకన్నా నైపుణ్యంలో ముందుండి, ఇంద్రుడికి దైవ భాగాన్ని కేటాయించాడు; ఆర్యమన్ను మూడు స్థానాలలో స్థాపించి, ఆస్తికుడికి ధర్మాన్ని అందించాడు. అగ్ని మేల్కొంది, సూర్యుడు ఉదయించాడు, ప్రకాశవంతమైన ఉషస్సులు వెలుగు చిమ్ముతున్నాయి. అశ్వినులు తమ రథాన్ని యోగం చేసి ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యారు. దేవుడు సవితృ, సమస్త భూతాలను వారి వారి స్థానాలలో స్థాపించాడు. "ఓ బలవంతులైన అశ్వినులారా! మీరు మీ రథాన్ని యోగం చేసినప్పుడు, మీ శక్తిని, ఘృతాన్ని, తేనెను మాపై కురిపించండి. మా స్తోత్రం యుద్ధాలలో మీకు ప్రేరణనివ్వుగాక, మేము వీరుల అనుగ్రహంతో ఐశ్వర్యాన్ని సంపాదించగలుగుగాక," అని ప్రార్థించబడుతుంది. అశ్వినుల రథం, వేగంగా, తేనెతో నిండినదిగా, బలమైన గుర్రాలచే లాగబడుతూ, స్తుతించబడుతూ సమీపించాలి. మూడు యోగాలతో కూడిన దాత, మాకు సంపదను, రెండు కాళ్లవారికీ, నాలుగు కాళ్లవారికీ శ్రేయస్సును ప్రసాదించాలి. అశ్వినులారా! మీ తేనెతో నిండిన చమటతో మాకు పోషణను అందించండి, మాకు మధురమైన భోజనాన్ని ప్రసాదించండి, మమ్మల్ని కష్టాలనుండి రక్షించండి, ద్వేషాన్ని దూరం చేయండి, ఎప్పుడూ మాకు స్నేహితులుగా ఉండండి. మీరు జీవుల్లో జీవాన్ని స్థాపించారు, మీరు అన్ని లోకాలలో ఉన్నారు. బలవంతులైన అశ్వినులారా! మీరు అగ్నిని, మొక్కలను, చెట్లను ప్రేరేపించారు. మీరు ఔషధాలతో వైద్యులు, రథాలతో రథికులు; మీరు శక్తిని స్థాపించారు—ఎవరైనా మనస్సుతో, హోమంతో మిమ్మల్ని పూజిస్తే వారికి మీరు అనుగ్రహిస్తారు. ఓ రుద్రులారా! మీరు ధనసంపదలో, బలంలో సమృద్ధిగా ఉండి, మేము పిలిచినప్పుడు దయతో వచ్చి మాకు అనుగ్రహం చేయండి. అద్భుతులారా! ఔచథ్యుడు మిమ్మల్ని పిలిచినప్పుడు మీరు వేగంగా సహాయం చేస్తారు. ధనదాతలైన మీరు, ఆవుల స్థలానికి సమీపించినప్పుడు, మాకు అద్భుతమైన వరాలు ప్రసాదించండి. మీ రథాన్ని తుగ్రుని కుమారునికోసం యోగం చేసినప్పుడు, అది జలమధ్యంలో స్థాపించబడింది. నేను మీ రక్షణలో ఆశ్రయం పొందాలి. ఔచథ్యుని స్తోత్రం మిమ్మల్ని చేరాలి; మూడు రెక్కల పక్షి నన్ను ఎండబెట్టకూడదు; దురాశతో ఉన్నవాడు నన్ను హానిచేయకూడదు; ఉక్కుపాశంలో బంధించబడినవాడు భూమిని నాశనం చేయకూడదు. నదులు నన్ను మింగకూడదు; దాసులు బలంగా బంధించినా నేను తప్పించుకోవాలి. దాసుని తల త్రైతనుడు కొట్టినప్పుడు, అతని ఛాతీ, భుజాలు విరిగిపోతాయి. మమత కుమారుడు దీర్ఘతమసు పదవ చక్రంలో తపస్సు చేసి, ప్రేరితుల రథికుడయ్యాడు. నేను మహావిశాలమైన భూమిని, ఆకాశాన్ని, యజ్ఞంతో, సత్యంతో బలపడినవిగా స్తుతిస్తున్నాను. దేవతా పుత్రులైన మీరు, దేవతలతో కలిసి, జ్ఞానంతో మహా శక్తిని సాధించారు. తండ్రి మనస్సును, శత్రుత్వం లేనిదిగా, తల్లి మహాశక్తిని కూడా నేను ప్రార్థిస్తున్నాను. వీరిద్దరూ, సంతానానికి అమృతమయ మార్గాలను ఏర్పాటు చేసి, భూమిని విశాలంగా చేశారు. ఆ ఇద్దరు తల్లులు, ప్రాచీన జ్ఞానాన్ని అందించేందుకు, నైపుణ్యం, మేధస్సుతో కూడిన కుమారులను ప్రసవించారు. స్థిర, చలిత ధర్మంలో, వారు కుమారుని నిస్సందేహమైన మార్గాన్ని కాపాడుతారు. ఆ మాంత్రికులు, ఒకే గర్భంలో పుట్టి, జతగా నివసిస్తూ, ప్రతిసారీ కొత్తగా, ప్రకాశవంతమైన దృష్టితో, ఆకాశంలో, సాగరంలో తంతును నేస్తారు. సవితృ దేవుని అత్యుత్తమ అనుగ్రహాన్ని మేము కోరుతున్నాము. ఓ భూమి, ఆకాశమండలమా! మంచి జ్ఞానంతో, మాకు ధనాన్ని, శతగోపదను ప్రసాదించండి. ఓ భూమి, ఆకాశమండలమా! మీరు అందరికీ హితమైనవారు, ఋతాన్ని కాపాడేవారు, జ్ఞానవంతులు. ధిషణా దేవత, మీరు ఇద్దరినీ కలిపే వారిగా, ధర్మమార్గంలో పవిత్ర సూర్యుడిని నడిపిస్తూ కాపాడుతున్నారు. మీరు విస్తృతంగా, బలంగా, ఎల్లప్పుడూ చురుకుగా, తండ్రి తల్లి లాగా లోకాల్ని కాపాడుతున్నారు. మీ బలంతో, అద్భుతంగా, రెండు ప్రాంతాలను రూపాలతో స్థాపించారు. ఆ ఇద్దరు తల్లిదండ్రుల కుమారుడైన అగ్ని, పవిత్రతను మోసుకెళ్లి, లోకాల్ని శక్తితో శుద్ధి చేస్తాడు. పృష్ణి ఆవు, బీజవంతుడైన ఎద్దు, ఆయనకు ఎప్పుడూ ప్రకాశవంతమైన పాలను ఇస్తారు. దేవతల్లో అత్యల్పుడైనా, సహాయకులలో ఉండి, రెండు లోకాల్ని సృష్టించినవాడు, అందరికీ హితమైనవాడు, ప్రాచీన ఆధారాలతో, స్తోత్రాన్ని నిలిపినవాడు. ఓ భూమి, ఆకాశమండలమా! మీరు మాకు మహా కీర్తిని, శక్తిని ప్రసాదించండి. మీరు ప్రజలను విస్తరించడానికి ఎప్పుడూ దీనిని ఉపయోగించారు. మాకు బలాన్ని, ఉత్సాహాన్ని ఇవ్వండి. "ఏది ఉత్తమమైనది? ఏది యువతరం? ఇంకా రాలేదా? దూతగా ఎవరు పంపబడ్డారు? మనం ఏమి చెప్పాలి?" అని ప్రశ్నలు తలెత్తుతాయి. గొప్ప వంశానికి చెందిన పాత్రను మేము తప్పుపట్టం. ఓ అగ్నే! సోదరుడా! మేము కలప యొక్క శ్రేయస్సును స్తుతించుదాం. దేవతలు, "ఒక పాత్రను నాలుగుగా చేయండి," అని చెప్పారు. అప్పుడు మీరు వచ్చారు. ఓ సౌధన్వనులారా! మీరు ఇలా చేస్తే, దేవతలతో కలిసి, యజ్ఞానికి అర్హులు అవుతారు. మీరు అగ్ని దూతతో, "ఒక గుర్రాన్ని సృష్టిద్దాం, ఒక రథాన్ని సృష్టిద్దాం, ఒక ఆవును, ఒక యువకుడిని సృష్టిద్దాం," అని అన్నప్పుడు, ఈ కార్యాలను మేము మీకోసం చేసాము. అలా చేసి, ఋభవులు అడిగారు: "ఈ రోజు దూత ఎవరు? ఇంకా రాలేదా?" వారు పాత్రలను నాలుగుగా చేశారని ప్రకటించినప్పుడు, త్వష్టృ దేవతాయల్లో ప్రవేశించాడు. "వారిని సంహరించుదాం," అని త్వష్టృ అన్నాడు, ఎందుకంటే దేవతల కోసమే తాగేవారు పాత్రను గౌరవించలేదు. మరికొందరు వడదీయడంలో కొత్త పేర్లు పెడతారు, మరికొందరు ఆ పేర్లతో వాటిని తాకుతారు. ఇంద్రుడు తన రెండు నీలగుర్రాలను యోగం చేశాడు, అశ్వినులు తమ రథాన్ని, బృహస్పతి సమస్త రూపాలవైపు వచ్చాడు. ఋభు, విభ్వన్, వాజ, దేవతలు నైపుణ్యంతో యజ్ఞభాగాన్ని పంచుకోవడానికి వచ్చారు. వారు తమ ధ్యానంతో పాత ఆవు చర్మంతో ఒక ఆవును, పాతదాన్ని మళ్లీ యవ్వనంగా చేశారు. సౌధన్వనులు గుర్రాన్ని గుర్రంతో, రథాన్ని యోగం చేసి దేవతల వద్దకు వచ్చారు. "ఈ నీటిని త్రాగండి," అని వారు చెప్పారు. "లేదా, ఈ వడదీశిన సోమాన్ని త్రాగండి." సౌధన్వనులారా! మీరు దీన్ని కోరితే, మూడవ వడదీలో ఆనందించండి. "ఇంకా నీరు కావాలి," అని ఒకరు; "ఇంకా అగ్ని కావాలి," అని మరొకరు; "పాత్రను అనేక మందికి పంచాలి," అని ఇంకొకరు అన్నారు. వారు సరిగా మాట్లాడి పాత్రలను నింపారు. ఒకరు ఆవు తొడ నుంచి నీటిని తీసుకెళ్తాడు; మరొకరు కుక్క కోసం మాంసాన్ని కోసి నింపుతాడు; మరొకరు మలాన్ని తీస్తాడు. తల్లిదండ్రులు తమ కుమారులకు ఏమి చేశారు? వారు బయటకు తీసుకెళ్లినప్పుడు, మాకు గడ్డి చేశారు; తిరిగి తీసుకొచ్చినప్పుడు, తమ నైపుణ్యంతో నీటిని ఇచ్చారు. రహస్యమైనవారి ఇంట్లో ఉన్న దాన్ని, ఓ ఋభవులారా, మీరు ఈ రోజు అనుసరించకండి. మీరు లోకాలను చుట్టుముట్టినప్పుడు, ఆ తల్లిదండ్రులు ఎక్కడ కూర్చున్నారు, ఎక్కడికి వెళ్లారు? ఎవరు మొత్తం చేయి తీసుకున్నాడో, అతనిని శపించారు; ఎవరు బయటకు చెప్పారు, అతనికి చెప్పండి. నిద్రలో ఉన్న ఋభవులు: "ఓ రహస్యమైనవాడా! మమ్మల్ని ఎవరు మేల్కొలిపారు?" అని అడిగారు. గొర్రె కుక్కతో, మేల్కొల్పునివాడితో, "ఇది సంవత్సరం తర్వాత ఈ రోజు వెల్లడైంది," అని చెప్పింది. పగలు మరుతులు వెళ్తారు, భూమిపై అగ్ని, మధ్యలో వాయువు సంచరిస్తుంది. వరుణుడు జలాలతో, సాగరాలతో వెళ్తాడు—ఓ బలవంతుల కుమారులారా! మేము మిమ్మల్ని కోరుతున్నాము.