పుషణ్ మహిమను స్తుతిస్తూ, ఋషి తన గాథలను ఆరంభించాడు. పుషణ్, మహా వంశజుడు, ఎప్పటికీ మాయా చల్లిపోని శక్తితో వెలిగిపోతూ, అందరినీ ఆనందానికి దారితీసే దేవుడు. అతని స్తుతులు ఎప్పుడూ నశించవు. అతని అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ, అతని సహాయాన్ని యాచిస్తూ, ఋషి తన గీతాన్ని ఆలపించాడు. పుషణ్, నీవు రథంలా వేగంగా వచ్చి, ఎడారి ఒంటె కష్టాలను దాటి పోయినట్టు, మమ్మల్ని కూడా సురక్షితంగా దారి చూపించు. మిత్రుడవై, మా పాటలను పోటీల్లో విజయవంతం చేయించు. పుషణ్ స్నేహంలో, జ్ఞానులు తమ సంకల్పంతో ఆధారం పొందారు. నీ ఎప్పుడూ కొత్తగా ఉండే సంఘాన్ని సంపద కోసం పిలుస్తున్నాం. దూరదృష్టి గలవాడా, ప్రతి పోటీలో మాకు తోడుగా ఉండు. అజాశ్వా, నీ ప్రసిద్ధ దానాల కోసం మేము ఆశతో ఎదురుచూస్తున్నాం. మేము నిన్ను గొప్ప పదాలతో స్తుతిస్తున్నాం. ప్రకాశమానుడా, మేము నిన్ను నిర్లక్ష్యం చేయము, నీ స్నేహాన్ని తిరస్కరించము. ఇప్పుడు, మనస్సుతో అగ్నిని ముందుండగా ప్రతిష్ఠిస్తూ, దైవ రక్షణను ఎన్నుకుంటున్నాం. ఇంద్రుడు, వాయువు ఇద్దరినీ కోరుకుంటున్నాం. మీరు ఇద్దరూ ఉదయపు నాభిలో సంచరిస్తూ, కొత్త దానాలు ప్రసాదించినప్పుడు, మా ప్రార్థనలు దేవతల దాకా చేరాలని కోరుకుంటున్నాం. మిత్రుడు, వరుణుడు, మీరు మీ సంకల్పంతో, అబద్ధాన్ని మీ కోపంతో, జ్ఞానంతో అదుపు చేస్తారు. మీ నివాసంలో మేము బంగారు తేజస్సును మనస్సుతో, ఇంద్రియాలతో, సోమ తేజంతో దర్శించగలుగుతున్నాం. అశ్వినీదేవతలారా, భక్తులు మీకు గీతాలు పాడుతారు, మీ స్తుతి ప్రకటిస్తారు, మీకు హవిస్సులు సమర్పిస్తారు. మీ సర్వజ్ఞత, వైభవం వ్యాపించి ఉంది. మీ బంగారు కాళ్లు, బంగారు రథం మీద మీరు దూసుకొస్తారు. మీరు ఆకాశంలో వేగంగా ప్రయాణిస్తారు. మీ రథం దేవమార్గాల్లో పయనిస్తుంది. మీరు పథాన్ని చూపిస్తూ, యాత్రికులవలె ముందుకు నడిపిస్తారు. మీ శక్తులతో, అశ్వినీదేవతలారా, రాత్రింబవళ్ళు మాకు దయ చూపండి. మీ దాతృత్వం ఎప్పుడూ మమ్మల్ని వదలకూడదు. ఇంద్రా, నీ బలమైన చేతులతో, రాళ్లపై పిండిన సోమరసం నీకోసమే. అది నీకు ఆనందాన్ని కలిగించాలి. మా స్తుతులతో నీవు మాకు అనుగ్రహించు. అగ్నిదేవా, మాకు వినిపించు. నీవు పూజ్యరాజులకు, దేవతలకు సందేశం చెప్పేవాడివి. దేవతలు ఆవును అంగిరసులకు ఇచ్చినప్పుడు, ఆర్యమన్ దాన్ని దుద్దాడు. అతడికీ నాకు అది తెలుసు. మీ శౌర్యకార్యాలు మమ్మల్ని దాటి పోకూడదు. మీ పురాతన కీర్తి ఎప్పుడూ మమ్మలిది కావాలి. మీ కోపం మమ్మీద పడకూడదు. ప్రతి యుగంలో కొత్తదైన, అమరమైన శబ్దం, మరచిపోలేని శక్తి, మారు౦పురోజు మాకు దక్కాలని కోరుకుంటాం. దధ్యఙ్ నా పూర్వికుడు, అంగిరసుడు. ప్రియమేధ, కణ్వ, అత్రి, మనువు—వారు, మన పూర్వికులు, దేవతల లోకంలో వారి సంతానం ఉంది. వారి మార్గాన్ని అనుసరించి, నా గీతంతో ఇంద్ర, అగ్నిలకు నమస్కరిస్తాను. పూజారి హవిని సమర్పించాలి. కోరిన దానాలు పొందాలి. బృహస్పతి, వేనుడు ఎద్దులతో యజ్ఞం చేస్తారు. మనం దూరపు సంకేతాన్ని, పర్వతపు గీతాన్ని, మన బలంతో అందుకున్నాం. జ్ఞాని అనేక నివాసాలను స్థాపించాడు. పరలోకంలో పదకొండు, భూమిపై పదకొండు, జలాల్లో పదకొండు దేవతలారా, మీరు ఈ హవిని స్వీకరించండి. అగ్నికి, ప్రియమైనవానికి, ప్రకాశవంతుడైనవానికి, వేదికను సిద్ధం చేయండి. స్వచ్ఛతతో, మనస్సుతో, వెలుగు రథంలా అతన్ని అలంకరించండి. ద్విజాతి, త్రివిధంగా పవిత్రుడవుతాడు. సంవత్సరంలో పెరిగి, మళ్లీ తినబడతాడు. వేరే నాలుకతో వృషభుడిని స్తుతిస్తారు; వేరే స్వరంతో హవిని శుద్ధి చేస్తారు. నలుపు, తెలుపు రెండు తల్లులు అతడిని సంచలనం చేస్తారు, పోషిస్తారు. ముందుకు సాగే నాలుకతో, ప్రకాశవంతంగా ప్రవహిస్తూ, తండ్రి పోషణను పెంచుతుంది. మనువుకు, మను సంతతికి విమోచన కోరి, నల్లగా, తెల్లగా, వేగంగా, అలసిపోని, గాలిచేత నడిపించబడే గుర్రాలను జోడిస్తారు. నీ నుండి వెలిగిపోతూ, వారు అభివృద్ధిని కోరుతూ ముందుకు సాగుతారు. నల్ల మేఘాన్ని, మహా రూపాన్ని సృష్టించారు. భూమిని తాకినప్పుడు, అది గర్జిస్తూ, ఊపిరి పీల్చుతూ శబ్దం చేస్తుంది. పింగళవర్ణుల మధ్య అలంకృతుడవైనవాడు వంగిపోతాడు. వృషభుడిలా భార్యల దగ్గరకి గర్జిస్తూ చేరుతాడు. బలంగా పెరిగి, శరీరం మెరిసిపోతుంది. కొమ్ముల్లా భయంకరంగా పరుగెడతాడు. క్రమబద్ధంగా, విస్తారంగా ఉన్నవాడు, ఎప్పుడూ పడుకున్నవారిని తెలుసుకుంటూ, మళ్లీ పెరుగుతారు. దేవతలలోకి వెళ్లినా, తల్లిదండ్రుల కోసం మరో రూపాన్ని కలిసే సృష్టిస్తారు. వేగంగా కదిలే వారు, జుట్టును ఊపుతూ, అరుపులతో నిలబడి, కోపం లేకుండా తిరిగి ప్రయాణానికి వెళ్తారు. వృద్ధాప్యాన్ని వదిలేసి, శబ్దం చేస్తూ, మరో జీవనాన్ని ప్రసవిస్తూ ముందుకు సాగుతారు. అలంకృతుడైనవాడు, తల్లిని చుట్టుముట్టి, ప్రతిరోజూ బలంతో వృద్ధాప్యాన్ని దాటి పోతాడు. యవ్వనంతో, హంసలా కదిలి, ఎప్పుడూ కోరుతూ, గద్దలా మార్గాలను కలుపుతాడు. అగ్నిదేవా, దాతృత్వం కలిగినవారిలో మాకు ప్రకాశించు. గృహపతిలా బలంగా ఊపిరి పీల్చు. నివసించేవాడు, సంతానాన్ని కలిగించేవాడు, రణంలో కవచంలా రక్షించబడాలి. ఈ శుభహవిని అగ్నిదేవా, నీకు ప్రీతిపాత్రంగా ఉండాలి. నీ మేధస్సుకు మరింత ప్రియంగా ఉండాలి. నీ శుద్ధమైన తేజస్సుతో మాకు ధనం సంపాదించు. రథానికి, పడవకు, ఇంటికి, అగ్నిదేవా, దారి చూపే రక్షణను ప్రసాదించు. మా వీరులకు, దాతలకు, దాటి వెళ్లేవారికి రక్షణ కల్పించు. అగ్నిని స్తుతిస్తూ, ఆకాశం, భూమి, నదులు కలిసివచ్చి, పశు సంపద, యవలు కోరుతూ, ఎర్రవారు ఉత్తమమైనదాన్ని ఎంచుకుంటారు. అదే మహత్కాంతి, రూపానికి ప్రత్యేకంగా ఏర్పడింది. దేవత తేజస్సు, శక్తి, దానినుండే జన్మించింది. ధ్యానం చేరినప్పుడు, సత్య గోవులు ప్రవాహాన్ని ప్రసాదిస్తాయి. ప్రకాశమానుడు, పితృధనంతో, ఎప్పుడూ విశ్రాంతిగా ఉంటాడు. రెండవవాడు ఏడుగురు తల్లులలో పోషణ పొందుతాడు. వృషభుని పాలు పిందేందుకు, స్త్రీలు మూడవదాన్ని, పదిగుణమైన జ్ఞానిని సృష్టిస్తారు. లోతుల నుంచి, బలవంతులైన కుమారులు, మహాశక్తివంతులు, మేఘపు రూపం నుంచి బయటకు వస్తారు. మధుపానానికి, ఆకాశాన్ని అనుసరించి, మాతరిశ్వాన్ దాగిన దానిని మేల్కొలుపుతాడు. పితః లోకంలోని అత్యున్నత స్థానం నుంచి దూరంగా తీసుకువెళ్ళినప్పుడు, పల్లవాలు, రసాన్ని సేవించేవి, కొమ్మపై పెరుగుతాయి. రెండు వంశాలు కదిలినప్పుడు, ప్రకాశవంతుడై, ఆకాశంలో శుద్ధుడవుతాడు. తల్లులలోకి ప్రవేశించి, పాపం లేకుండా, విస్తరించి, పూర్వికులవలె ఎప్పుడూ యువకుడై, క్రొత్తవారిలో పరుగెడతాడు. దేవతలలో, ప్రియమైనవాడిని ఎన్నుకుంటారు. భగవంతుడిలా అనుగ్రహం కోరుతూ వేగంగా సాగుతారు. దేవతలు తమ సంకల్పంతో, బలంతో, స్తుతింపబడుతూ, మానవుని ప్రార్థనను అందరికీ చేర్చుతారు. వాయుద్వారా నడిపించబడే హోమాగ్ని, నిదానంగా, గుర్రంలా, వృద్ధాప్యంలేని, అవిచ్ఛిన్నంగా వ్యాపిస్తాడు. దాని మార్గం, అడుగున నలుపు, నాలుక నల్లగా, శుద్ధజన్మతో, లోకాలను తెరిచింది. పట్టాలుతో కూడిన రథంలా, ఎర్ర కాళ్లతో ఆకాశానికి వెళ్తుంది. అక్కడ, కుడివైపు నల్లవారు, కుమారులు, వీరశక్తిని కోరుతూ పరుగెడతారు. అగ్నిదేవా, నీతో పాటు వరుణుడు, మిత్రుడు, ఆర్యమన్, దాతలు ఆనందిస్తారు. నీ సంకల్పంతో, నీవు వారిలో సంచరించినప్పుడు, చక్రం అక్షాన్ని దాటదు. అగ్నిదేవా, యజ్ఞంలో పిండే, స్తుతించేవాడికి, దైవ ధనం ప్రసాదిస్తావు. ఎప్పటికీ యువకుడవై, మేము భగవంతుడిలా గొప్ప సంపద కోసం నిన్ను ఆశ్రయిస్తున్నాం. నీవు మాకు ధనం, గృహసంపద, జ్ఞానం, స్థిరత ప్రసాదిస్తావు. రెండు తరాలకూ కిరణాలవలె దారి చూపుతావు. దేవతల స్తుతిని, సత్యాన్ని తీసుకువస్తావు. మన శుభకాంతియుత, యవ్వనంతో నిండిన హోతా, మంగళకరుడై, శ్రద్ధతో, ప్రకాశవంతమైన రథంతో మాకు వినిపించాలి. తప్పులేని అగ్నిదేవా, ఉత్తమ మార్గదర్శకులతో మమ్మల్ని ధనసంపద, శుభం వైపు నడిపించు. ఇలా ఋషులు పుషణ్, అగ్ని, ఇంద్ర, అశ్వినీదేవతలు, ఇతర దేవతలను స్తుతిస్తూ, వారి కృపను, రక్షణను, సంపదను, విజ్ఞానాన్ని కోరుతూ, తమ ప్రార్థనలను అందించారు.