ఒకప్పుడు, అమరులలో శ్రేష్ఠుడైన ఇంద్రుని అపారమైన బలాన్ని ఋషులు వర్ణించారు. ఆయన బలాన్ని ఎవరూ జయించలేరు; ఆయనలోని నైపుణ్యం, జీవశక్తి, సృష్టికర్తలకు మార్గదర్శకం. మన మధ్యలో, ఋభుస్ అనే మహర్షులు ఉన్నారు. వారు బలవంతులు, దానశీలులకు ఆశ్రయస్థానములు. వారు నేరుగా, సత్యంగా ఉల్లాసాన్ని మోస్తారు—కేవలం ఉల్లాస చర్య కాదు, అది ఋభుస్ స్వరూపం. వారి వంశంలో పుట్టిన వారు, తమలో తాము తపనతో, పక్షిరాజు కోసం సర్వశక్తులు ప్రదర్శించగలుగుతారు. వారు పదునైన బాణాలను వెలిగించగలుగుతారు. ఆ మహాశక్తివంతుడు, దీర్ఘపక్షి, దూరంగా ఎగిరే పక్షిరాజు కుమారుడు, ఆయన్ని తీసుకువచ్చాడు. ఆయనే నూరు చక్రాల మార్గాన్ని చూపించేవాడు. ఇంద్రుని అందమైన పక్షిరాజు, పాదయాత్రచేసి, అరుణవర్ణంతో, ఉల్లాసపానీయానికి ప్రమాణంగా, ఆయన్ని తెచ్చాడు. దీనివల్ల ప్రాణశక్తి విస్తరించబడింది, జీవం మేల్కొంది, బంధుత్వం ఉత్తేజితమైంది. ఇంద్రా! సోమపానంతో, దేవతల్లోనూ నీవు మహాశక్తిని నిలుపుకున్నావు. నీ సంకల్పబలంతో ప్రాణశక్తి విస్తరించుతుంది; నైపుణ్యంతో, మన కోసం ఈ సోమాన్ని పిండుతారు. ఇప్పుడు, ఒక స్త్రీ శక్తివంతమైన ఔషధాన్ని త్రవ్వుతోంది. ఈ ఔషధం ద్వారా ప్రత్యర్థి భార్యను జయించవచ్చు, భర్తను గెలుచుకోవచ్చు. "ఓ పైకి పెరిగే ఆకులదయిన వనమూలికా! దేవతలు నిన్ను ఎన్నుకున్నారు. నా ప్రత్యర్థి భార్యను దూరం చేయి, నా భర్తను నాకే కలిపేయి." ఆమె తనను శ్రేష్ఠురాలిగా భావిస్తూ, "నేను అగ్రస్థానంలో ఉన్నాను, నా కంటే ఉన్నతమైన వారిని మించిపోవాలి. నా కంటే తక్కువ స్థాయిలో ఉన్న ప్రత్యర్థి భార్య, తక్కువవారిలోనే ఉండాలి" అని కోరుతుంది. ఆమె ప్రత్యర్థి భార్య పేరును పలకదు, ఆమెను ఈ సమాజంలో ఆనందించనీయదు. "ప్రత్యర్థి భార్యను దూరంగా పంపుదాం," అని కోరుతుంది. "నేను ధైర్యంగా ఉన్నాను, నీవూ ధైర్యంగా ఉన్నావు. మనిద్దరం కలిసి నా ప్రత్యర్థి భార్యను జయిద్దాం." ఆమె మరింతగా, "నీను ప్రత్యర్థిపై నిన్ను ఉంచాను, మరింత బలంతో నిన్ను ప్రతిష్ఠించాను. నీ మనస్సు నా వెంట వెళ్లకూడదు, దూడ వెనక ఆవు పోయినట్లు, దారి వెంట నీరు పోయినట్లు," అని అంటుంది. ఇంకొకరు అడుగుతున్నారు—ఈ అడవి ప్రాణి ఎందుకు ఇంత ఉన్మత్తంగా ఉంది? ఆమె గ్రామం గురించి ఎందుకు అడగదు? నిన్ను ఎందుకు వెతకదు? ఆమె భయపడుతున్నట్లుంది. మేకపురుగులు ఎద్దుకు అరిచినప్పుడు, ఎద్దు పరుగెడుతున్నట్లుగా, ఈ అడవి ప్రాణి మహత్తరంగా మారుతుంది. కొన్నిసార్లు, ఆవుల్లా మేతచేస్తుంది; మరికొన్నిసార్లు, గృహంలా కనిపిస్తుంది; సాయంకాలం రథంలా సంచరిస్తుంది. ఎద్దు తన గొంతుతో ఆవును పిలుస్తాడు, దండుతో మోస్తాడు; సాయంకాలంలో అడవిలో నివసిస్తూ, "నేను శబ్దం చేశాను," అని భావిస్తాడు. ఈ అడవి ప్రాణి ఎవరినీ హాని చేయదు, మరొకరు దగ్గరికి రాకపోతే. తియ్యని ఫలాన్ని తిని, తన ఇష్టం వచ్చినట్లు విశ్రాంతి తీసుకుంటుంది. సుగంధ ద్రవ్యాలతో పరిమళంగా, తియ్యని వాసనతో, సమృద్ధికరమైన ఆహారంతో, సాగు చేయని భూమిలో జీవిస్తూ, జంతువుల తల్లిగా ఈ అడవి ప్రాణిని నేను స్తుతించాను. ఇప్పుడు, మహోన్నతుడైన ఇంద్రునిపై విశ్వాసాన్ని ఉంచుతాను. ఆయన మహత్కార్యంతో జలాలను విడదీసాడు, వృత్రుని సంహరించాడు. ఆ సమయంలో భూమి, ఆకాశం, పర్వతాలు—all trembling—అయన బలానికి వణికాయి. ఆయన లోపంలేని శక్తితో, మాయగాడు వృత్రుని తన ప్రసిద్ధి చెందిన బుద్ధితో సంహరించాడు. పశుసంపద కోసం పోటీలు జరిగితే, ప్రజలు ఆయన్ని కోరుకుంటారు; ప్రతి యజ్ఞంలో, నైవేద్యంలో ఆయన్ని పిలుస్తారు. ఓ మఘవన్! దానశీలుల మధ్య నీవు సదా ఉండాలి. వారు నిన్ను గృహాల్లో, సంతానంలో స్తుతిస్తారు, విజయం, వేగవంతమైన గుర్రాలు, సంపద కోసం ఆకాంక్షిస్తారు. నీవు ప్రసన్నతతో ప్రసాదించిన ధనాన్ని గౌరవంగా పొందగలిగే వాడు మాత్రమే నిజంగా ఆనందిస్తాడు. నీ బలంతో యజమాని త్వరగా విజేతగా నిలుస్తాడు. నీ మహిమను స్తుతిస్తూ, ఓ మఘవన్, మా సమూహాన్ని విస్తృతంగా చేయు; మాకు ధనం ప్రసాదించు. నీవు మిత్రుడు, వరుణుడు లాంటి వాడవు; జ్ఞానవంతుడైన తండ్రిలా, దానశీలుడివి. ఇప్పుడు, సోమాన్ని పిండిన తర్వాత, ఇంద్రుని స్తుతిస్తూ, మేము బలప్రదమైన బహుమతిని కోరుతున్నాము. నీ ఆశీర్వాదంతో, సంతానంతో కలసి, మేము అభివృద్ధి చెందాలని కోరుతున్నాము. నీవు వీరుడివి, దాసులను సూర్యునితో కలసి జయించావు. నీ వద్ద నీటిలో దాగిన రహస్యాన్ని, సోమాన్ని వసంతంలో దాచినట్లు, నీవు దాచుకున్నావు. జ్ఞానవంతుడు, ఋషుల కీర్తిని గౌరవిస్తాడు; ప్రేరణతో, ఋషుల కృపను పొందుతాడు. మేము సోమంతో పోటీ చేసే వారిలో ఉండాలని, నీ కోసం హవిస్సులతో, రథంపై నిన్ను ఆహ్వానించాలనుకుంటున్నాము. ఈ స్తోత్రాలను నీకోసం ప్రకటిస్తున్నాను, ఓ ఇంద్రా! మానవులకు బలాన్ని ప్రసాదించు, నీను ఆశ్రయించే వారికి సహాయపడు, నిన్ను స్తుతించే వారిని రక్షించు. ఓ ఇంద్రా, వినుము! వీరుడా, మహాబలుడా! వేనా గీతాలతో నిన్ను స్తుతిస్తున్నారు. నెయ్యి సమృద్ధిగా ఉన్న నీ ఆసనానికి రమ్ము. అక్కడ గాయకులు తరంగాల్లా తమ గాత్రాలను ప్రవహింపజేస్తారు. ఇప్పుడు, సవితా దేవుడు తన మహత్తరమైన కార్యాలతో భూమిని స్థిరపరిచాడు; ఆకాశాన్ని బలపరిచాడు; మధ్యలోని అంతరిక్షాన్ని గుఱ్ఱంలా పాలు తీయగా, సముద్రాన్ని స్థిరంగా బంధించాడు. సముద్రం ఎక్కడ స్థిరంగా, తెరచి ఉందో, అక్కడే సవితా దేవుడు దాని మార్గాన్ని తెలుసు. అక్కడినుంచి విశాలమైన ప్రపంచం పైకి విస్తరించింది; అక్కడినుంచి ఆకాశం, భూమి స్థిరంగా పరస్పరం విస్తరించాయి. సవితా దేవుడు మరొక అమర లోకాన్ని, మరొక నిత్యత్వాన్ని చూశాడు. బలమైన రెక్కల గరుత్మాన్, సవితా యొక్క గిడుగు, ముందుగా జన్మించాడు; అతడు ధర్మాన్ని అనుసరిస్తాడు. ఆకాశాన్ని నిలిపే సవితా దేవుడు, ఆవులు పుంజానికి, గుర్రాలు యోగానికి, గొర్రె తన మేకకు చేరినట్లుగా, మనల్ని కూడా మన జీవిత భాగస్వాములతో కలిపించాలి. బంగారు స్తంభాలతో ఉన్న సవితా దేవుడా! అంగిరసులు శక్తికోసం నిన్ను పిలిచినట్లే, నేను కూడా నీ స్తుతులతో సహాయాన్ని కోరుతూ, సోమ బిందువును ఆశించే వాడిలా, నిన్ను ఎదురుచూస్తున్నాను. ఇప్పుడు, దేవతలకు హవిస్సులు అందించే అగ్ని, నీవు వెలిగినపుడు ఉజ్వలంగా దహించు. ఆదిత్యులు, రుద్రులు, వసువులతో పాటు రమ్ము; మా మీద కరుణ చూపించు. ఈ యజ్ఞాన్ని, ఈ వాక్కులను అంగీకరించు; మేము నిన్ను వేడుకుంటున్నాము, కరుణను ప్రసాదించు. జాతవేదా అగ్ని! సమస్త సంపదల యజమానివైన నిన్ను మనస్సుతో స్తుతిస్తున్నాను. దేవతలకు నీవు హవిస్సు అందించు, హవిస్సును ఇష్టపడే వారికి కరుణ చూపించు. అగ్ని దేవుడు దేవతలకు పూజారిగా మారాడు; మానవులు, ఋషులు అగ్నిని వెలిగించారు. మహాసంపదను ప్రసాదించే అగ్ని, నిన్ను కరుణ కోసం పిలుస్తున్నాను. అగ్ని, యుద్ధంలో అత్రి, భారద్వాజ, గవిష్ఠిర, కాన్వ, త్రసదస్యువులను రక్షించాడు. వసిష్ఠుడు, పూజారి, అగ్నిని కరుణ కోసం పిలుస్తున్నాడు. విశ్వాసంతో అగ్ని వెలిగించబడుతుంది; విశ్వాసంతో హవిస్సు సమర్పించబడుతుంది. మాటలతో, భగ దేవుని తలపై విశ్వాసాన్ని ప్రకటిస్తున్నాము. ఓ విశ్వాసా! విశ్వాసంతో ఇచ్చినది ప్రియమైనది, విశ్వాసంతో కోరినది ప్రియమైనది. అనుభవించే వారిలో, యజ్ఞం చేసే వారిలో, ఇది నా కొరకు పలుకబడాలి. ఇలా ఋషులు దేవతల మహిమను, ప్రకృతి వైభవాన్ని, విశ్వాసాన్ని, జీవన బంధాలను, అగ్ని, ఇంద్ర, సవితా వంటి దేవతల కృపను వర్ణిస్తూ ప్రణతితో స్తుతించారు.