ఒకప్పుడు, భక్తులు ఇంద్రుని సమీపంలో ఉన్నవారు తోడేల వలె ప్రవర్తిస్తే, వారిని నీవు దిగజార్చమని ప్రార్థించారు. ఓ ఇంద్రా! నీవు విఘ్నాలను తొలగించేవాడవు, జయశీలుడవు. యుద్ధరంగంలో శత్రువుల విల్లు విరిగిపోవాలని వారు కోరారు. తమపై బంధువులతో గానీ, పరాయివాడిగా గానీ ఎవరైనా దాడి చేస్తే, ఆ శక్తిని పరిమళించమని, ఆకాశం తన శక్తితో తగ్గినట్లే శత్రువులను నీ శక్తితో తగ్గించమని ప్రార్థించారు. మేము నీ స్నేహాన్ని కోరుతున్నాము, దానిని గట్టిగా పట్టుకున్నాము. సత్యమార్గంలో నన్ను నడిపించు, సమస్త దుష్టతను తొలగించు, యుద్ధరంగంలో శత్రువుల విల్లు విరగాలని కోరారు. ఇంద్రుని దయతో, పాలిచ్చే ఆశీర్వాదాన్ని, ఉత్తమమైన దానాన్ని మాకు ప్రసాదించమని ప్రార్థించారు. పాలు తీయని ఆవు వేరు వేరు వేల ప్రవాహాలతో మమ్మల్ని పోషించాలనుకున్నారు. ఇంద్రుడు, స్వర్గభూములను నిండినప్పుడు, ఉదయకాలపు వలె, దివ్య తల్లి నిన్ను ప్రసవించింది. నీవు మహాశక్తివంతుడవు, ప్రజల పాలకుడవు. నీ దయతో మానవుల కష్టాలను తొలగించు, దృఢమైన వాటిని సడలించు. మనకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నవారిని దిగజార్చు. మహాశత్రుత్వాలను తొలగించు, నీ సహాయాలతో శత్రువులను కదిలించు. నీకు సోమార్పణం చేసినవారికి లక్షల సహాయాలతో ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు; దుష్టభావాలు, చెడు సంకల్పాలు మమ్మల్ని విడిచిపోవాలి. యముడు పోయిన పురాతన మార్గంలో మేము నడవాలని, ప్రాచీన మార్గాన్ని అనుసరించాలనీ ప్రార్థించారు. మేము ఎవరినీ తక్కువ చేయము, ఎవరితోనూ శత్రుత్వంతో వ్యవహరించము; వేదమంత్రాలను అనుసరిస్తూ, మనం కలిసే ప్రయత్నించాలి. అప్పుడు, అందమైన ఆకులతో ఉన్న వృక్షంపై, యముడు దేవతలతో కలిసి పానమాడతాడు. అక్కడ మన పురాతన ప్రభువు, తండ్రి ఆయనను అనుసరిస్తాడు. పురాతనులు, చెడు మార్గంలో తిరిగేవారిని అసూయతో చూశారు; నేను ఆ దారిని వదిలి, మరింత ఆశించలేదు. ఓ యువకా! నీవు నీ మనస్సులో కొత్త రథాన్ని నిర్మించావు; అది అన్ని దిక్కులను ఎదుర్కొంటూ, నీవు దానిపై నిలబడి ఉంటావు. ఆ రథాన్ని మునులు నడిపించారు, గానం దానిని ముందుకు నడిపించింది, సభ ఎవ్వరూ వెనుకబడలేదు. ఈ యువకున్ని ఎవరు సృష్టించారు? ఎవరు రథాన్ని రూపొందించారు? ఈ క్రమం ఎలా ఏర్పడిందో ఎవరు చెబుతారు? క్రమం ఏర్పడినప్పుడు, మొదటిదే జన్మించింది; పునాది ముందుగా, అక్షం వెనుకగా ఏర్పడింది. ఇదే యముని ఆసనం, దివ్యనివాసంగా పిలవబడుతుంది; ఇక్కడ ఆయన కొలతా పాత్ర పదాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. చిరునీలాలు ధరించిన ముని, అగ్నిని, విషాన్ని, భూమి-ఆకాశాలను తనలో మోస్తాడు; అతడు ప్రపంచాన్ని చూస్తాడు, అతడే ఈ వెలుగు. మునులు గాలిని తమ బిగువుగా ధరించి, పసుపు రంగు మురికి వస్త్రాలు ధరించి, దేవతలు చూసినప్పుడు గాలి మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు. ముని తపస్సుతో ఉల్లాసంగా, మేము గాలిని ఎక్కాము; మేము మానవ శరీరాల్లో ఉన్నప్పటికీ, మీరు మమ్మల్ని చూస్తారు. అతడు మధ్యలో ఎగురుతూ అన్ని రూపాలను పరిశీలిస్తాడు; ముని, దేవునికి మిత్రుడు, దేవుని అనుగ్రహానికి ప్రత్యేకంగా నిలిచాడు. వాయువు గుర్రం, వాయువు మిత్రుడు, దేవతల ప్రేరణతో ముని; అతడు రెండు సముద్రాలలో నివసిస్తాడు—ముందు, తరువాత. అప్సరసలు, గంధర్వులు, అడవి జంతువుల మధ్య సంచరిస్తూ, చిరునీలాలు ధరించినవాడు సంకేతాన్ని తెలుసుకొని, మధురమైన మిత్రుడవాడు. వాయువు అతన్ని మిక్సర్ వలె కలిపింది; అతడిని స్త్రీ తన శిశువును ఒత్తినట్టు ఒత్తింది; చిరునీలాలు ధరించినవాడు విషపు పాత్రతో రుద్రునితో కలిసి పానమాడాడు. దేవతలు దాచిపెట్టారు, మళ్లీ పైకి తీసుకొచ్చారు; వారు దినాన్ని సృష్టించారు, మళ్లీ ప్రాణాన్ని పునరుద్ధరించారు. రెండు వాయువులు, నది దూరతీరాలనుండి వీస్తున్నాయి; ఒకటి నైపుణ్యాన్ని, మరొకటి హానికరమైనదాన్ని దూరం చేస్తుంది. వాయువా! నీవు ఆరోగ్యాన్ని తేవాలి, హానికరమైనదాన్ని తొలగించాలి; నీవే విశ్వ వైద్యుడవు, దేవతల దూతవు. మేము శాంతి, రక్షణ కోసం ఆశీర్వాదాలతో వచ్చాము; నైపుణ్యం, శుభం మాకు కలగాలని, వ్యాధి దూరం పోవాలని కోరుతున్నాము. దేవతలు, మరుత్ గణం, సమస్త జీవులు మమ్మల్ని రక్షించాలి, మేము క్షేమంగా ఉండాలి. జలాలు నిస్సందేహంగా వైద్యమైనవి, వ్యాధిని దూరం చేసే గుణమున్నవి; అన్ని వ్యాధులకు మందు, నీకు ఆరోగ్యాన్ని సిద్ధం చేయాలని కోరారు. రెండు చేతులతో, పది వేళ్లతో, వాక్కుకు నాయకురాలైన నాలుకతో, వ్యాధి నివారించే ఈ రెండు సహాయాలతో మేము మిమ్మల్ని తాకుతున్నాము. ఇంద్రుని స్నేహంలో, అగ్నులు సత్యాన్ని ఆలోచిస్తూ విస్తారమైన ప్రదేశాన్ని చీల్చాయి; ఉదయాలు ఆనందంగా, కుత్సకు నీ స్తుతితో, దంతాలతో నీళ్ళను తొలగించాయి. నీవు పర్వతాలనుండి ఉప్పొంగుతున్న ప్రవాహాలను విడుదల చేశావు; తీయని మధును సేవించావు; నీ పరాక్రమంతో అడవులను బలపరిచావు; సూర్యుడు సత్యవాక్కుతో ప్రకాశించాడు. సూర్యుడు తన రథాన్ని మధ్యాకాశంలో వదిలాడు; మహాత్ముడు దాసులకు సంకేతాన్ని ఇచ్చాడు; ఇంద్రుడు చతుర మాయావంతుడైన అసురుని గట్టి పనులను విడగొట్టాడు, ఋజిశ్వన్తో కలిసి ఆ పని చేశాడు. జయించలేనివారిని జయించి, విడదీసాడు; దేవతలు సహాయులైనా అతడిని ఆపలేకపోయారు; నెలలో సూర్యుడు నగరంలో ఐశ్వర్యాన్ని స్థాపించినట్టు, శత్రువులను స్తుతిస్తూ ధనంతో నింపాడు. శస్త్రరహిత సైన్యంతో కూడా, ఓ పరాక్రమవంతుడా! నీవు శత్రువులను విచ్ఛిన్నం చేశావు; వృత్రుని సంహారకుడా! యుద్ధాల్లో నీవు ప్రకాశించావు; ఇంద్రుని వజ్రాయుధాన్ని ఎవరూ తట్టుకోలేకపోయారు; వేగవంతుడు ముందుకు దూసుకెళ్లాడు, ఉదయాలు రథాన్ని పోగొట్టాయి. ఇవి నీ ప్రసిద్ధ కార్యాలు, ప్రత్యేకమైనవి; నీవొక్కడే ఒకరికి యజ్ఞం చేసి, మాసాల క్రమాన్ని స్వర్గంలో స్థాపించావు; నీవు విశాల ప్రపంచాన్ని తండ్రికి ఆధారంగా చేసావు, దానిని విభజించావు. సూర్యుని కిరణం, పింగళ జుట్టుతో, ముందుగా ఉంది; సవితా నిరంతరం వెలుతురును ప్రసవిస్తాడు; పూషణ్ తన ఉల్లాసంతో, అన్ని లోకాల్ని చూసే కాపరి వలె ముందుకు సాగుతాడు. ఈయన మానవ దృష్టితో, మధ్యాకాశంలో కూర్చుని, రెండు లోకాల్లో ఆనందించేవాడు; అతడు అన్ని విషయాలను చూస్తూ, ఘృతంతో ప్రకాశిస్తూ, ముందున్న, వెనుక ఉన్న దీపాల మధ్య వెలుగుతాడు. ఇలా, ఋగ్వేదంలోని ఈ మంత్రాలు, దేవతల మహిమను, మునుల తపస్సును, యముని మార్గాన్ని, ఇంద్రుని పరాక్రమాన్ని, వాయువు వైద్యశక్తిని, సూర్యుని కాంతిని, జీవన రహస్యాన్ని మన ముందుంచుతున్నాయి.