ఒకసారి, పరాక్రమశాలి దేవతలను స్తుతిస్తూ, మహా బలశాలి కుమారుడైన దేవుని గొప్పతనాన్ని పుకార్లు చాటారు. ఆ వృషభ స్వరంతో ఆయనను స్తుతిస్తూ, “ఓ మహాబలుడు, నీకు మేము స్తోత్రాలు అర్పించుచున్నాము. నీవు మాకు రక్షకుడివై, దీర్ఘాయుష్షుతో, సంపన్నమైన జీవితం ప్రసాదించు” అని ప్రార్థించారు. ఆ సమయంలో వృష్టిహవ్యుని కుమారులు అగ్నిదేవుని వైపు తిరిగి, “ఓ ఋషీశ్వరా, మేము నిన్ను స్తుతించుచున్నాము. మమ్మల్ని, మమ్మల్ని నిత్యం స్తుతించు నాయకులను కాపాడుము. వషట్కార స్వరంతో మేము నిన్ను పిలిచాము, నమస్కారాలతో మేము నిన్ను స్తుతించాము” అని ప్రార్థించారు. ఇంకా, ఇంద్రుని మహిమను వర్ణిస్తూ, “ఓ ఇంద్రా! శక్తిని పెంపొందించుకొనుటకు సోమరసాన్ని పానము చేయుము. శత్రువులను సంహరించుటకు, ధనమును, బలమును పొందుటకు, పిలువబడినప్పుడు మధురమైన సోమరసాన్ని స్వీకరించుము. నీవు బలవంతుడవైయే కావాలి” అని విన్నవించుకున్నారు. “ఈ సమృద్ధిగా ప్రవహించే సోమరసాన్ని పానము చేయుము, ఓ ఇంద్రా! ఇది ఉత్తమంగా సిద్ధమైంది. మాకు మంగళాన్ని ప్రసాదించు, ఆనందంగా దగ్గరికి వచ్చు, ప్రకాశవంతమైన శుభాన్ని మాకు దయచేయుము” అని ప్రార్థించారు. “ఆకాశంలో ఉత్పన్నమైన సోమరసం, భూమిపై పిండించబడిన సోమరసం, నీవు విశాలమైన లోకాలను విస్తరించడానికి ఉపయోగించిన సోమరసం, శత్రువులను సంహరించడానికి ఉపయోగించిన సోమరసం – ఇవన్నీ నిన్ను మత్తెక్కించును గాక” అని వారు కోరారు. “వృషభ స్వరూపుడైన ఇంద్రుడు తన రెండు పింగళమైన గుర్రాలతో, రెండు ద్వారాలు గల, బాగా పోయబడిన పానీయానికి వచ్చును గాక. పశువుల కోసం, ప్రవహించే మధుర సోమరసం కోసం, శత్రు సంహారుడైన వృషభుడు బలవంతుడైయే కావాలి” అని వారు ప్రార్థించారు. “ఓ ఘోరుడా! మాంత్రికుల యొక్క కఠినమైన ఆయుధాలను కాల్చివేయుము, వారి గట్టి రక్షణలను ఛేదించుము. నీకే మేము శక్తిని, బలాన్ని సమర్పించుచున్నాము. పోరులో వెళ్ళి శత్రువులను సంహరించుము” అని వారు అభ్యర్థించారు. “ఇంద్రా! నీ కీర్తిని, బలాన్ని విస్తరించుము. ధృడమైన విల్లులా శత్రువులకు ఎదురు నిలువుము. మాతో కలసి, నీ శక్తులతో, అపరాజితుడవై, నీ స్వంత బలాన్ని పెంచుము” అని వారు ఆశించారు. “ఈ హవిని నీకోసమే సిద్ధం చేసాము, ఓ దాతా! ఆనందంగా దానిని స్వీకరించు. నీకోసమే సోమరసం పిండబడింది, నీకోసమే అది వండబడింది. భోజనం చేయుము, సోమరసాన్ని పానము చేయుము” అని ఇంద్రుని ఆహ్వానించారు. “ఇంద్రా! సిద్ధమైన భోజనాన్ని స్వీకరించుము. మేము నీ కోసం వండిన, పిండిన సోమరసాన్ని అర్పించుచున్నాము. మేము ఉత్సాహంగా నిన్ను ఆరాధించెదము. యజమానుని కోరికలు నెరవేరునుగాక” అని ప్రార్థించారు. ఆ సమయంలో, “ఇంద్రుని, అగ్నిని మధురమైన మాటలతో పిలుస్తున్నాను. నదిలో పడవను తాడులతో నడిపినట్లు, దేవతలు ఈ హవితో చుట్టుముట్టి, మాకు ధనాన్ని, సంపదను ప్రసాదించెదరు” అని వారు విన్నవించుకున్నారు. అప్పుడు ధర్మసూత్రాన్ని వివరించుచూ, “దేవతలు ఆకలిని, మరణాన్ని ఇచ్చేవారు కావు; పితృదేవతలు తినేవారిని చేరరు. కాని, దాతలెవడైతే లేడు, అతని వద్ద ధనం నిలవదు; పంచుకోనివాడు తోడుగా నిలిచేవాడే లేడు” అని చెప్పారు. “యవడు ఆకలిగొన్నవారికి, దప్పిగొన్నవారికి, అవసరంలో వచ్చినవారికి అన్నాన్ని ఇస్తాడో, అతని మనస్సు స్థిరమవుతుంది. ఇతరుల కంటే ముందుగా సేవచేస్తాడు. కష్టంలోనూ అతనికి తోడుగా ఉండేవాడు దొరుకుతాడు” అని వివరించారు. “తన ఇంట్లో, ఆకలిగొన్నవారికి తినిపించేవాడే నిజమైన దాత. అతడు సన్నగిల్లినవాళ్ల మధ్య తిరిగేవాడు. అతన్ని పిలిచినవారికి స్నేహితుడవుతాడు. పరాయివారితో కూడ స్నేహం ఏర్పరచుకుంటాడు” అని వివరించారు. “తోడుగా ఉన్నవారికి ఇవ్వని వాడు స్నేహితుడు కాదు. సహాయాన్ని కోరినవారికి, విశ్వాసంగా ఉన్నవారికి ఇవ్వని వాడిని దూరంగా ఉంచాలి. అతని దగ్గర ఆశ్రయం లేదు. మరణ సమయమందూ, దాతను ఆశించాలి” అని చెప్పారు. “తక్కువ స్థితిలో ఉన్నవారికి, అన్నం అవసరమైనవారికి ఇవ్వాలి. అతడు గొప్పవారి మార్గాన్ని గమనించాలి. రథచక్రాలు తిరుగుతున్నట్లే, ధనం ఒకరి నుండి మరొకరికి మారుతుంది” అని ధర్మాన్ని వివరించారు. “అర్థం లేని వాడికి అన్నం వృథా. ఇది అతని నాశనం. సత్యం చెబుతున్నాను. అతడు స్నేహాన్ని పెంచడు, తోడును పోషించడు. ఒంటరిగా తినేవాడు పాపాన్ని తింటున్నాడు” అని హెచ్చరించారు. “కర్షకుడు తన యేతను సిద్ధం చేస్తాడు, పొలాన్ని సిద్ధం చేస్తాడు, తన కార్యాన్ని పూర్తిచేస్తాడు. వాగ్దాత ఇచ్చేవాడు మాట్లాడాలి, కాని దాతే గొప్పవాడు. ఇవ్వని వాడిని దాటి ఇచ్చేవాడు ఉండాలి” అన్నారు. “ఒక కాలితో ఉన్నవాడు, రెండు కాలులతో ఉన్నవాడిని దాటి పోతాడు. రెండు కాలులతో ఉన్నవాడు, మూడు కాలులతో ఉన్నవాడిని వెనక నుంచి దాటి పోతాడు. నాలుగు కాలులతో ఉన్నవాడు, రెండు కాలులతో ఉన్నవాడిని సమూహంలో కలిసిపోతాడు, వరుసలను గమనిస్తూ తన స్థానాన్ని పొందుతాడు” అని చెప్పారు. “రెండు చేతులు కూడా సమానం కావు. రెండు తల్లులు సమంగా పాలివ్వవు. జంటల బలమూ సమానంగా ఉండదు. బంధువులైనా అందరూ సమానంగా ఇవ్వరు” అని వివరిస్తారు. ఇక అగ్నిదేవుని మహిమను స్మరించుచూ, “ఓ అగ్నీ! నియంత్రణను కలిగించేవారిని సంహరించు, నీ స్వస్థానంలో ప్రకాశిస్తూ, నీవు పవిత్రంగా ఉన్నావు” అని స్తుతించారు. “నీవు బాగా పిలవబడినవాడవు, నీవు నెయ్యి హవులను ఆనందిస్తూ స్వీకరించు. నీకోసం చెంబులు సిద్ధమయ్యాయి” అని వారు పిలిచారు. “అలా పిలువబడినప్పుడు, అగ్నీ! నీవు స్తుతించదగినవాడవు, వెలుగునిచ్చేవాడవు. చెంబుతో నీపై నెయ్యి పోయబడుతుంది” అని వివరించారు. “అగ్నిదేవుడు నెయ్యితో అభిషేకించబడతాడు. పిలువబడినప్పుడు ఆయన ముఖం తేనిలా మధురంగా ఉంటుంది. ఆ ప్రకాశవంతుడు వెలుగును ప్రసరిస్తాడు” అని వారు వర్ణించారు. “పాతవాడవైనా, దేవతలకు హవిని తీసుకెళ్లే వాడవుగా, నీవు జ్వలించుచున్నావు. మానవులు నిన్ను పిలుస్తారు” అని చెప్పారు. “మరణశీలులైన మనుషులు, అమరుడైన అగ్నిని నెయ్యితో ఆరాధిస్తారు. నీవు గృహపతిగా అపరాజితుడవు” అని వారు వివరించారు. “అగ్నీ! నీ అజేయమైన జ్వాలతో రాక్షసులను కాల్చివేయుము. నీవు సత్యాన్ని కాపాడేవాడవు” అని ప్రార్థించారు. “అగ్నీ! నీ ముఖంతో మాంత్రికులను తిప్పికొట్టు. విశాలమైన గృహాలలో ప్రకాశించు” అని కోరారు. “హవులను అర్పిస్తూ, విశాలమైన గృహాలలో నిన్ను ప్రజలు ప్రదీప్తిపరిచారు. నీవు మానవులలో అత్యుత్తమ హవిప్రియుడవు” అని వారు స్తుతించారు. ఇక, ఒక యజ్ఞికుడు తన మనస్సులో ఇలా ఆలోచించుకున్నాడు: “నా మనసు ఇలా అనుకుంటోంది – నాకు ఒక ఆవును, ఒక గుర్రాన్ని సంపాదించగలనేమో. బహుశా నేను సోమరసం పానము చేయగలనేమో.” “నా ఆలోచనలు గాలిలా ఉల్లాసంగా, మత్తుగా మారాయి. బహుశా ఇది సోమరస ప్రభావం కావచ్చు.” “నా మనస్సు గుర్రాలు రథాన్ని లాగినట్లుగా పైకి ఎగిరింది. బహుశా ఇది సోమరస ప్రభావమే కావచ్చు.” “నా ఆలోచన నన్ను చేరుకుంది, ఆవు తన ప్రియ కూనను చేరినట్లుగా. బహుశా ఇది సోమరస ప్రభావమే కావచ్చు.” “నేను ఒక శిల్పి తన పనిని చుట్టూ తిరిగినట్లు, జ్ఞానం కోసం నా హృదయంతో సంచరిస్తున్నాను. బహుశా ఇది సోమరస ప్రభావమే కావచ్చు.” “ఐదు గోత్రాలు కూడ నన్ను ఆపలేవు. బహుశా ఇది సోమరస ప్రభావమే కావచ్చు.” “ఈ రెండు లోకాలు, మరొక రెక్క కూడా నన్ను నిలిపివేయలేవు. బహుశా ఇది సోమరస ప్రభావమే కావచ్చు.” “నేను నా మహిమతో ఆకాశాన్ని దాటి పోయాను, భూమిని కూడ దాటి పోయాను. బహుశా ఇది సోమరస ప్రభావమే కావచ్చు.” “ఈ భూమిని నేను ఇక్కడో, అక్కడో ఉంచగలను. బహుశా ఇది సోమరస ప్రభావమే కావచ్చు.” “నేను భూమిని ఎండబెట్టగలను, లేదా కదిలించగలను. బహుశా ఇది సోమరస ప్రభావమే కావచ్చు.” “నా ఒక రెక్క ఆకాశంలో ఉంది, మరొకటి నేనే క్రింద ఏర్పరచుకున్నాను. బహుశా ఇది సోమరస ప్రభావమే కావచ్చు.” ఇలా, దేవతలను స్తుతిస్తూ, ధర్మాన్ని, దాతృత్వాన్ని, అగ్నియజ్ఞాన్ని, సోమరస మత్తును అనుభవిస్తూ ఋషులు తమ హృదయాన్ని, ఆత్మను విశ్వమంతటికి విస్తరించుకున్నారు.