ఓ శ్రోతా, వినుము! ప్రాచీన కాలంలో దేవేంద్రుడు చేసిన మహత్తర కార్యాలను నేను నీకు వివరిస్తాను. ఆయన క్రోధం అలసిపోనిది, ఆయన శక్తితో రాళ్లను చీల్చి, ప్రేరితునికి ఆవును తెలిసేలా చేశాడు. సైన్యాధిపతిగా, సమూహాల మధ్యలో ఆసీనుడవై, జ్ఞానవంతులలో అగ్రగణ్యుడవై, ఆయన లేకుండా ఏ కార్యమూ జరగదు. మఘవన్, నీ మహిమను గానం చేస్తూ మేము స్తోత్రాలు పాడతాము. ఓ మఘవన్, మేము నీ దృష్టిని కోరుతున్నాము; నీ స్నేహితులపై స్నేహితుడిగా దయ చూపించు. యుద్ధంలో మాకు విజయాన్ని ప్రసాదించు, బలహీనులకైనా సంపదను పంచు. ఆకాశమూ, భూమీ, దేవతలతో కలసి, చీకటిలో నీ శక్తిని బలపరిచాయి. సోమపానం చేసి, నీ మహిమను, బలాన్ని పెంచుకున్నావు. విష్ణువు తన బలంతో చీకటిలో మహత్తును మోసాడు. తేనెబిందువును పట్టుకుని, దేవతలతో కలసి generous దేవేంద్రుడు, తన సహచరులతో వృత్రుని సంహరించి, శ్రేష్ఠుడయ్యాడు. ఆయుధాలు ధరించి, వృత్రుని మీద యుద్ధానికి నిలిచినప్పుడు, సర్వ మారు తులు నీ శక్తిని మరింత పెంచాయి. పుట్టిన వెంటనే ప్రత్యర్థులను త్రోసికొట్టాడు. మానవ శౌర్యానికి జరిగిన యుద్ధాన్ని వీరుడు చూశాడు. రాయిని చీల్చి, జలాలను విడుదల చేసి, తన శక్తితో విశాలమైన ఆకాశాన్ని స్థాపించాడు. తర్వా త, తన బలంతో యజ్ఞంలో ముందుండి, ఆకాశభూములను మించిపోయాడు. ఉల్లాసంగా, ఇనుప వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకుని, మిత్ర, వరుణ, యజ్ఞకర్తలకు ఆశీర్వాదంగా నిలిచాడు. ఇక్కడ, దూరదృష్టి గల ఇంద్రుని మహోన్నత కార్యాలు స్తుతించబడ్డాయి. ఆయన వృత్రుని సంహరించినప్పుడు, నీటి ప్రవాహాలను విడుదల చేశాడు. ఆ ప్రథమ వీర్యకార్యాలు, పురాతన కాలంలో, ఇంద్రుడు పిలవబడి, గాఢమైన చీకటిని నాశనం చేసి, శత్రువును పడగొట్టాడు. దేవతలు సోమపాన స్తోత్రాలతో నీ పురుషార్థాన్ని అభివృద్ధి చేశాయి. వృత్రుని సంహారంతో నీ మహిమ స్థాపితమైంది; నిప్పు వలె ఆకలిగొన్నవారికి ఆహారాన్ని ఇచ్చావు. మేము స్నేహితులుగా, స్తోత్రాలతో, మిత్రత్వంతో నీ మహిమను ప్రకటిస్తాము. శ్రద్ధావంతుల రక్షణకు ఇంద్రుడు వినిపిస్తాడు. నీ అనేక దానాలను, నీ స్వహస్త్యులను మేము కోరుకుంటున్నాము. మేము సులభమైన మార్గాల్లో సాగి, అన్ని కష్టాలను దాటి, నేడు నీ ఆశ్రయాన్ని పొందాలని కోరుకుంటున్నాము. అన్ని వైపులా త్రిభాగంగా హోత్రాలు ప్రబలంగా వ్యాపించాయి. మాతరిశ్వన్ వాటికి అనుగ్రహం చేశాడు. ఆకాశ ప్రవాహాలు ప్రసాదించడానికి తపించి పరుగెత్తాయి. దేవతలు సూర్యుని, బలాధిపతిని, గుర్తించారు. వినాశక త్రయం యజ్ఞవేదికను సంరక్షించగా, దీర్ఘశ్రవణాగ్ని వాటిని తెలుసుకున్నాడు. మేధావులు వాటి రహస్య స్థానాన్ని, దూరమైన గూఢ యజ్ఞాల్లో గుర్తించారు. నాలుగు జడలతో అలంకరించబడిన యువతి, ఘృతస్వరూపిణిగా, యజ్ఞాన్ని సిద్ధం చేస్తుంది. ఆమెపై రెండు ప్రకాశవంతమైన పక్షులు విశ్రాంతి తీసుకున్నాయి; అక్కడే దేవతలు తమ భాగాన్ని నిశ్చయించారు. ఒక ప్రకాశవంతమైన పక్షి సముద్రంలో ప్రవేశించి, ఈ ప్రపంచాన్ని, సమస్త జీవులను దర్శించాడు. పవిత్రమైన మనసుతో ఆ పక్షిని సమీపంలో చూచాను; తల్లి అతన్ని పిలిచింది, అతడూ తల్లిని పిలిచాడు. మేధావులు, ఋషులు, వాక్కుతో ఆ పక్షిని అనేక విధాలుగా వర్ణించారు. వారు ఛందస్సులను యజ్ఞాల్లో స్థాపించి, పన్నెండు సోమపాత్రలను కొలిచారు. ముప్పై ఆరు మరియు నాలుగు కలిపి ఛందస్సులను ఏర్పాటు చేసి, తరువాత పన్నెండవదానిని స్థాపించారు. మేధావులు యజ్ఞాన్ని తెలుసుకొని, ఋక్, సామన్ హృదయంతో రథాన్ని నడిపారు. అతని మహాశక్తులు పద్నాలుగు, మేధావులు వాటిని ఏడు వాక్కులతో నడిపిస్తారు. యజ్ఞస్రోతస్సు దారిని ఎవరు వివరిస్తారు? దానిద్వారా వారు సోమపానము చేస్తారు. పదిహేను స్తోత్రాలు వేల రెట్లు విస్తరించాయి; ఆకాశభూములంత విస్తారంగా అవి ఉన్నాయి. అతని మహిమ వేల రెట్లు; బ్రహ్మం ఎక్కడికి వ్యాపించిందో, అక్కడివరకు వాక్కు వ్యాపించింది. ఛందస్సుల సంయోగాన్ని ఎవరు తెలుసుకున్నారు? వాక్కును యజ్ఞాసీనానికి ఎవరు పంపారు? సత్యజనితునిగా ఎనిమిదవవారిని ఎవరు పిలిచారు? ఇంద్రుని రెండు నీలాల వాహనాలను ఎవరు గ్రహించారు? కొంతమంది భూమి అంచున తిరుగుతారు; మరికొంతమంది రథపు యోకంలో నిలబడతారు. వారు తమ పనిని పంచుకుంటారు, యముడు గృహంలో స్థిరపడినప్పుడు. ప్రకాశవంతమైన, యౌవన పక్షి తన తల్లుల వద్దకు పోయి పోషణ పొందేందుకు వస్తాడు. పెళ్లి కానిదైన ఆమె అతన్ని ప్రసవించి పోషించగా, అతడు వెంటనే పరిపక్వుడవై తన ధర్మాన్ని నెరవేర్చాడు. ఆతడే అగ్ని, అన్నదాత, యవ్వనంలోనే అరణ్యాన్ని తినే వాడుగా ప్రసిద్ధి. తన ఉత్సాహభరితమైన నాలుకతో, స్వయంగా నియమించుకున్నవాడుగా, ఎర్రటి మేడలపై ఎద్దులా గర్జిస్తూ వేగంగా ముందుకు సాగుతాడు. నీ కొరకు పిండిపారబడిన ఇండు, పర్వతంలా దృఢంగా, దేవతలను ఆనందింపజేస్తూ, సముద్రంలా ఉప్పొంగి ప్రవహిస్తాడు; అగ్నివలె ప్రకాశిస్తూ, మహాసంకల్పంతో, మార్గమున సాగుతాడు. వయస్సు వచ్చినా అలసిపోని వాడిగా, గాలులు అతన్ని కదిలించలేవు. వీరుల్లా పోటీ పడుతూ, త్రితవలె, యజ్ఞార్థం విజయాన్ని సాధిస్తాడు. ఆయన అగ్ని, కన్వులకు మిత్రుడు, లోపల బయట శత్రువులను జయించేవాడు; అగ్ని, స్తుతికర్తను రక్షించు, నాయకులను కాపాడు, మాకు రక్షణ ప్రసాదించు. అతడు అత్యంత శక్తివంతుడు, యుద్ధానికి సిద్ధుడు, మూడు గోత్రాలలో సంచరించేవాడు, జాతవేదసును అనుసరిస్తాడు. ధైర్యవంతులైనవారు కూడా అతని శక్తిని తట్టుకోలేరు; అతడు అపరాజితుడు. అగ్ని, మానవులతో, దాతలతో కలిసి, శక్తిపుత్రుడిగా, సత్యానికి నిబద్ధులై, ఆకాశం మహిమతో మానవులను మించిపోతాడు. ఓ శక్తిపుత్రుడా, నీ మహిమను ఎద్దు స్వరం స్తుతిస్తుంది; మేము నిన్ను స్తుతిస్తాము; నీవు రక్షకుడిగా ఉంటే, మేము దీర్ఘాయుష్మంతులుగా సుఖంగా జీవించగలుగుతాము. వృష్టిహవ్యుని సంతానులు నిన్ను అగ్ని, మునిగా స్తుతించారు; వారిని, వారి నాయకులను రక్షించు; "వషట్, వషట్," "నమః, నమః" అంటూ వారు నిన్ను పిలిచారు. ఇప్పుడు, ఓ ఇంద్రా, మహాబలితో సోమపానము చేయుము; శత్రు సంహారానికి, సంపద, బలానికి, మేము పిలిచినపుడు పానము చేయుము. మధురంగా పిండిన సోమము తాగి, బలవంతుడవు కావు. ఈ ధన్యమైన సోమాన్ని తాగి, మాకు మంగళాన్ని ప్రసాదించు; మనసు హర్షించు, సమీపించు, మాకు శుభాన్ని తెచ్చిపెట్టు. దివ్య సోమము నిన్ను మత్తెక్కించుగాక, భూమిపై పిండినదీ నిన్ను మత్తెక్కించుగాక; నీవు విశాలమైన స్థలాన్ని సృష్టించిన సోమము, శత్రువులను సంహరించిన సోమము నిన్ను మత్తెక్కించుగాక. రెండు పింగళ వాహనాలపై ఎద్దుగా ఇంద్రుడు, బాగా పిండిన పానమునకు రానివ్వుము. పశువుల కోసం, మధుర సోమపానానికి, శత్రు సంహారికి బలాన్ని పొందుము. మాంత్రికుల మంటలు, ఆయుధాలను దహించు, వారి రక్షణలను నాశనం చేయుము; నీకు శక్తిని సమర్పిస్తున్నాను, పోరులో శత్రువులను సంహరించు. నీ పేరును, పరాక్రమాన్ని విల్లులా విస్తరించు; మాతో కలిసి, నీ శక్తులతో, అవిఘాతం గా ఉండి, నీ మహిమను పెంచు. ఈ నివేదన నీ కొరకు సిద్ధం చేయబడింది, రాజా, ఆనందంగా స్వీకరించు. నీ కొరకు సోమము పిండబడింది, వండబడింది—ఇంద్రా, తినుము, పానము చేయుము. సిద్ధమైన నివేదనను తిని, వండినదీ, పిండినదీ స్వీకరించు; మేము ఉత్సాహంగా నిన్ను ఆరాధిస్తాము—యజ్ఞకర్తల కోరికలు నెరవేరుగాక. ఇలా, ఓ శ్రోతా, దేవేంద్రుని, అగ్ని, ఇతర దేవతల మహిమలు, వారి కార్యాలు, యజ్ఞాల గాథలు వర్ణించబడ్డాయి. ఈ కథనంలో వారి శక్తి, దయ, రక్షణ మనకు ఆశ్రయం, ఆశీర్వాదంగా నిలుస్తాయి.