ஒரு புனிதமான வேத காலத்தில், ஒரு யாஜமான் தன் உன்னதமான குறிக்கோளுக்காக யாகத்தில் ஈடுபட்டார். அவர், “உங்கள் பாதுகாப்பும் நலனும் பெற்றவனாக நான் உச்சியில் உயரவேண்டும்; நான் உங்கள் தலைகள்மீது கால்வைத்தேன்—நீங்கள் என் பாதத்தின் கீழிருந்து எழுங்கள், எவ்வாறு தவளைகள் நீரிலிருந்து எழுகின்றனவோ அதுபோல்,” எனப் பிரார்த்தித்தார். இந்த யஜ்ஞத்தில், இந்திரனுக்காக இனிமையான சோமம் அர்ப்பணிக்கப்பட்டது; அவர், சோமபான கலசத்தின் அதிபதி. “நமக்காக வீரர்கள் நிறைந்த செல்வம் தாரும்; பகைவரை அழித்து, பரலோகத்தை வெல்லும் சக்தியை வழங்கும் உமக்கு இந்த அர்ப்பணம்,” என்று அவர் வேண்டினார். “ஒளிரும் தெய்வமே, உமக்காக அழகாக, ஆனந்தமாக சோமம் பிழிந்தோம்; இந்த யாகத்திற்கு வாரும், எம்மை நோக்கி வருக, பகைவரை வெல்வோனாகிய மகவான்,” என்று அவர் அழைத்தார். அன்று, “சோமராஜாவின் தர்மத்திலும், வருணனின் கட்டுப்பாட்டிலும், ப்ருஹஸ்பதி, அனுமதி ஆகியோரின் பாதுகாப்பிலும், மகவான் உமக்காக நான் சோம கலசங்களை அருந்திக்கொண்டேன், உம்மை புகழ்ந்தேன், படைத்தவனே, விதி விதிப்பவனே!” என்று அவர் இறைஞ்சினார். “பிறந்தவுடன் நான் அர்ப்பணித்தேன், அங்கங்கே சென்றேன்; முதன்மை முனிவர் இந்த ஸ்தோத்ரத்தைத் தூய்மையாக்கினார். பிழிந்த சோமத்துடன், நான் பெற்ற அனைத்தும் உங்களுக்காக—விச்வாமித்ரர், ஜமதக்னி—இல்லத்தில் அர்ப்பணிக்கப்பட்டது,” என்று அவர் கூறினார். அப்போது, வாயுவின் ரதத்தின் மகத்துவம் வெளிப்பட்டது: அது இடிக்க, முழங்க, பெரும் சத்தத்துடன் வந்தது; ஆகாயத்தைத் தொட, விடியல்களை சிவப்பாக்க, பூமியில் தூசியை எழுப்பிக் கொண்டு சென்றது. அந்த வாயு, தன் பாதையில் ஓடிக் கொண்டிருந்தது; பெண்கள் தோழிகளாக அவனுடன் சென்றனர். அவர்களுடன் இணைந்து, அந்த தேவன் தன் ரதத்தில் சஞ்சரித்தார்—அவர் எல்லா உலகங்களுக்கும் அரசர். மத்தியகாச பாதையில் ஓடிக்கொண்டே இருந்த அவன் ஒருநாளும் ஓய்ந்ததில்லை; நீரின் தோழன், ரிதுவின் முதற்பிறப்பு—அவன் எங்கே பிறந்தான், எங்கிருந்து எழுந்தான்? அவன் தெய்வங்களின் ஆத்மா, உலகத்தின் கரு; அந்த தேவன் தன் விருப்பப்படி சஞ்சரிக்கிறார். அவனது ஓசைகள் கேட்கப்படுகின்றன, ஆனால் உருவம் எவரும் காண்பதில்லை; அந்த வாயுவுக்கே நாங்கள் ஹோமம் செய்கிறோம். “அன்பான வாயுவே, எம்மீது வீசுக; செழிப்பான செடிகள் வளர்க; பாலைப் பொழியும், உயிர் அளிக்கும், செல்வம் தரும் தாவரங்கள் நம்மை நோக்கி வளர்க—ருத்ரா, நீ மென்மையாய் இரு,” என்று வேண்டினார். “ஒரு வடிவம் கொண்டவை, பல வடிவம் கொண்டவை, ஒரே வடிவமானவை—அவற்றின் பெயர்களை அக்னி யாகத்தின் வழியாக அறிகிறான்; அங்கிரஸ்கள் தவத்தால் உருவாக்கிய அத்தாவரங்களுக்கு, பர்ஜன்யா, பெரும் பாதுகாப்பை தாரும்,” என்று அவர் வேண்டினார். “தெய்வங்களில் தங்கள் உடலை உருவாக்கியவர்களும், அவர்களின் ஒவ்வொரு வடிவத்தையும் சோமன் அறிகிறான்; பாலை நிரப்பிய, சந்ததியில் செழிப்புள்ள, இந்திரா, அவர்களுக்கு மாடுகளில் அதிகரிப்பு தாரும்,” என்று அவர் வேண்டினார். “பிரஜாபதி இவற்றை எனக்குத் தந்தார், எல்லா தேவர்களும் பித்ருக்களும் ஒப்புக்கொண்டனர்; அவை நன்மையோடு நம்முடைய மாடுகளில் வரட்டும்—நாம் சந்ததியுடன் ஒன்றாக வாழ்வோம்,” என்று அவர் பிரார்த்தித்தார். பின்னர், “ஒளிரும், வலிமைமிக்கவன் தேவரே, தேனீந்த சோமத்தை அருந்துக; நீண்ட ஆயுளும், மகிழ்ச்சியும் யாகாதிபதிக்கு வழங்குக; வாயுவால் இயக்கப்பட்டு, தன் இயல்பால் பாதுகாக்கிறார், மக்களைக் காக்கிறார், பலவகையாக ஒளியூட்டுகிறார்,” என்று அவர் புகழ்ந்தார். அந்த ஒளிரும் வலிமைமிக்கவன், நன்றாகப் பராமரிக்கப்பட்டவன், வலிமை வழங்கும் சிறந்தவன், தர்மத்தில் நிலைபெற்றவன், விண்ணகத்தில் உறுதியாய் இருக்கிறான்; பகைவரை, வ்ரித்ரனை, அசுரர்களை, எதிரிகளை அழிப்பவன், ஒளியைக் கொணர்கிறான். “இதுவே உன்னதமான ஒளி, உச்சமான பிரபை, எல்லாவற்றையும் வெல்வதாக அழைக்கப்படுகிறது, செல்வத்தையும் வெல்வதாகவும், மகத்தானதாகவும். சூரியன், பிரபைமிக்கவன், கண்களுக்கு முன் பரந்து விரிகிறான்; அவனது வலிமையும் சக்தியும் குறையாதது,” என்று அவர் கூறினார். “ஒளியோடு பிரகாசித்து, விண்ணுலகத்தை அடையவும், பரந்த ஆகாயத்தை நோக்கவும், எல்லா உலகங்களையும் தாங்கும் அந்த பரபரப்பை அடையவும், அனைத்து தேவர்களும் ஆதரிக்கின்ற அந்த பரமனுக்கு போகவும்,” என்று அவர் வேண்டினார். இந்திரன், அந்த சோமம் நிரம்பிய ரதத்தை சபையிலிருந்து வழிநடத்தினார்; சோமம் பிழிபவரின் அழைப்பை அவர் கேட்டார். அவர், யாகத்தின் தலைப்பாகியதை, தோலையும் எடுத்தார்; சோமம் பிழிபவரின் இல்லத்திற்குள் நுழைந்தார். இந்திரன், பக்தி கொண்ட அந்த மனிதனை, வேணனை, பகைவரின் பாசத்திலிருந்து மீண்டும் மீண்டும் விடுவித்தார். அவர், பின்னால் இருந்த சூரியனை முன்வரச் செய்தார்; தேவர்களின் சிந்தனையை அவர் ஒருவனாகவே வழிநடத்துகிறார். “காடுகளுடன் வா, வலியோடு வா; பசுக்களும், கன்றுகளும் பாதையில் சேரட்டும்,” என்று அவர் அழைத்தார். “உன்னதமான எண்ணத்துடன் வா, மிகுந்த கொடையாளனே, கொடுப்பவர்களுடன் சேர்ந்து வா,” என்று அவர் வேண்டினார். “தந்தைகளைப் போல் ஆதரிப்பவர்களாக, கொடையளிப்பவர்களே, நாங்கள் நூலை விரிக்கிறோம்; பக்தியோடு யாகம் செய்கிறோம்,” என்று அவர் கூறினார். “பக்தர்களில் சிறந்த சகோதரி, உதயக்கதிர், தனது உயர்ந்த பிறப்புடன் பாதையை திருப்புகிறார்,” என்று அவர் புகழ்ந்தார். பின்னர், “இங்கே வா, உள்ளே நுழை, உறுதியாக நிலைநில்க; எல்லா மக்கள் உன்னை விரும்பட்டும்; உன்னுடைய ஆட்சி நிலைநிற்றாக,” என்று ஆசீர்வதித்தார். “இங்கேயே நிலைநிற்கவும், விலகாதே; மலையைப்போல் அசையாமல் நிலைநிற்கவும்; இந்திரனைப்போல் உறுதியாக நில்; இங்கே ராஜ்யத்தை நிலைநிறுத்து,” என்று அவர் வேண்டினார். இந்திரன் இதை உறுதியாக நிறுவினார், உறுதியான ஹோமத்துடன்; சோமனும், ப்ரஹ்மணஸ்பதியும் அவனுக்காக அறிவித்தனர். “வானமும், பூமியும், இந்த மலைகளும் உறுதியானவை; இந்த முழு உலகமும் உறுதியானது, மக்களின் மீது இந்த ராஜா உறுதியானவன்,” என்று அவர் கூறினார். “உனக்காக ராஜா வருணனும், ப்ருஹஸ்பதியும் உறுதியானவர்கள்; இந்திரனும், அக்னியும் சேர்ந்து ராஜ்யத்தை உறுதியாக நிலைநிறுத்தட்டும்,” என்று அவர் வேண்டினார். “உறுதியான ஹோமத்துடன் நாம் சோமனைத் தொட்டோம்; பின்னர், இந்திரா, நீ எல்லா குலங்களையும் அடக்கி, அவர்களது காணிக்கையைப் பெறுகிறாய்,” என்று அவர் புகழ்ந்தார். “இந்திரன் வெற்றிபெற்ற ஹோமத்துடன், ப்ரஹ்மணஸ்பதி, நம்மை ராஜ்யத்திற்கு திருப்பி நோக்கு,” என்று அவர் வேண்டினார். “எதிரிகளை, எதிர்பார்ப்பவர்களை வென்று, எதிர்த்து வருவோரை எதிர்த்து நிலைநிற்கவும்,” என்று அவர் வேண்டினார். “தேவன் சவிதா, சோமன் உன்னைச் சூழட்டும்; எல்லா உயிர்களும் உன் விருப்பப்படி உன்னைச் சுற்றி நின்று பாதுகாக்கட்டும்,” என்று அவர் ஆசீர்வதித்தார். “யாரது ஹோமத்தால் இந்திரன் மிகப்பெரிய புகழையும் உயர்வையும் பெற்றானோ, அதனால் தான் தேவர்கள் என்னை எதிரியில்லாதவனாக ஆக்கியார்கள்; நானும் அப்படியே ஆனேன்,” என்று அவர் கூறினார். “எதிரியில்லாதவன், எதிரிகளை அழிப்பவன், வலிமையான ராஜ்யம் கொண்டவன், பகைவரை வெல்வவன்; இவ்வுலகிலும், மக்களிடையிலும் நான் சிறந்தவனாக இருக்கட்டும்,” என்று அவர் வேண்டினார். “தேவன் சவிதா உங்களை ஆசீர்வதிப்பாராக, ஓ தளையறுகற்கள், தர்மத்துடன்; கட்டுகளுக்கு இணைக்கப்பட்டு, சோமத்தைப் பிழியுங்கள்,” என்று அவர் வேண்டினார். “தளையறுகற்களே, தீய சொற்களையும், தீய எண்ணங்களையும் விலக்குங்கள்; குணமுள்ள ஒளியை வெளிப்படுத்துங்கள்,” என்று அவர் வேண்டினார். “தளையறுகற்கள் ஒன்றாக இணைந்து, மேல் வேதிக்கையில் உயர்வாக இருக்கின்றன; அவை வலிமைமிக்கவனுக்கு வலிமையை அளிக்கின்றன,” என்று அவர் கூறினார். “தேவன் சவிதா இப்போது உங்களை ஆசீர்வதிப்பாராக, ஓ தளையறுகற்கள், தர்மத்துடன், சோமம் பிழிபவருக்காக,” என்று அவர் இறுதியில் வேண்டினார். இவ்வாறு, அந்த யாகம், புனிதமான வேண்டுதல்கள், தெய்வீக அருளும், உலகத்தின் ஒழுங்கும் ஒன்றாகக் கலந்த புனித நிகழ்வாக அமைந்தது.