ऋषयः समाहितमनसः स्वेभ्यः देवताभ्यः प्रार्थनां कुर्वन्ति। तत्र रुद्रः, अश्विनौ, सर्वे देवाः, रथपतिर्भगः, ऋभवः, वजः, ऋभुक्षणः, परिज्मान्, सर्वज्ञाः च, सर्वे कृपया अस्मान् पालयन्तु इति प्रार्थयन्ति। ऋभवः, ऋभुक्षणः, कुशलकर्मणः ऋभवः, तेषां हर्षः स्वार्थमेव; तेषां गीतं दुर्लंघ्यम्, तेषां यज्ञः अमानुषः। भगवन् सवितः, अस्मभ्यं अक्षयं बलं दातु; अत्र हेतोः दानशीलान् स्तौमः। इन्द्रः स्वैः अग्निभिः अस्माकं जनानां चक्रं नाभिं च संयुनक्तु। हे दिवौ पृथिवी च, अस्मभ्यं महान् कीर्तिः, समृद्धं बलं, बहुधनं, शीघ्रं च लाभं जनानां मध्ये दत्तं भवतु। इन्द्राय एषः स्तवः कृतः, यद्यपि लघुः, तथापि तव कृपायै; सदा अस्मान् रक्ष, बुद्धिं ज्ञानं च ददातु, हे दानव्रत। अयं मे स्तोत्रः सूर्यस्य सुतवत् दीप्तिमान् जातः, मनुष्येषु वृद्धिम् उपगतः; संयुक्तः, न परित्याज्यः, रथवत् सम्यक् निर्मितः। तेषां धनं सुवर्णयुक्तं युग्यते, तेषां वीर्याणि चक्रवत् व्यर्थानि न सन्ति, किन्तु लक्ष्यं प्राप्नुवन्ति। अहं एषां महतां, बृहद्बाहूनां, उदाराणां च कीर्तिं घोषयामि; ये पञ्चशतं युञ्जन्ति, तेषां मार्गाः घोषमयाः, श्रवणीयाः च। अत्र सप्तत्यधिक सप्त युक्ताः; एकैव क्षणेन ताः प्रवृत्ताः, भूयः, मायावत्यः च। इदानीं, वयं वदामः, एते अपि वदन्तु; वाक् अश्मसु, वक्तृषु च प्रवर्त्यताम्। यदा अश्मानः, पर्वतान् इव, शीघ्रगामिनः, इन्द्राय सोमपाय गीतं शब्दं च जनयन्ति। एते अश्मानः शतवर्षाणि, सहस्रवर्षाणि इव वदन्ति; हरितपीठाः समुच्चरन्ति। सुसंस्कृताः अश्मानः, स्वकौशल्येन, प्रथमः होतृ अपि, नवं हविः निपीडितवान्। ते वदन्ति, यद्यपि मधु न जानन्ति; पक्वमांसं पिनषन्ति। रक्तवृक्षशाखायाम् विश्राम्य, बलवन्तः, सोमकामिनः, गर्जन्ति। ते मधुमत्ताः, इन्द्रं आह्वयन्तः, उच्चैः वदन्ति, मधु न जानन्ति। प्रवृत्ताः, धीमानः, भगिन्यः सहिताः, पृथिव्यां घोषयन्तः चलन्ति। सुशुक्लपक्षाः वदन्ति; उपरि कृष्णाः, प्रेरयन्त्यः, मार्गे शब्दयन्ति। अधस्तात् अधः विश्रामस्थानं गच्छन्ति; बहवः प्रवाहाः सूर्यवत् दीप्तिमन्तः बीजं वहन्ति। बलवन्तः युक्ताः, संयुज्यन्ते, युगधारिणः। श्वासन्तः गर्जन्ति, कर्मण्युत्सुकाः; तेषां गर्जनं शृणुत, अश्वानां ह्रेषितवत्। पादे दश, पार्श्वयोः दश, युगे दश, संधिषु दश; दश च वेगवन्तः, अनिर्वर्ण्याः, युगेषु दश, भारवाहिषु दश घोषयन्तु। एते अश्मानः दशपाशयुक्ताः शीघ्रगामिनः; तेषां सञ्चारः रमणीयः। ते प्रथमं मधुरं सोमं पीत्वा, सारं प्राप्नुवन्ति। सोमात् इन्द्रस्य द्वौ बभ्रू अश्वौ समीपं आगच्छतः, रसं पिञ्चन्तौ, धेनुं उपविशतः। ताभ्यां इन्द्रः मधुरं सोमं पीत्वा, तेन वर्धते, विस्तरति, महत्तमः भवति। युष्माकं भागः दृढः, अक्षयः, सदा वर्तमानः, न कदापि क्षीयते। दीप्तिमता तेजसा स्थित्वा, रैवतस्य शोभायामिव, यज्ञप्रियाश्मानः स्थेयुः। एते अश्मानः स्थिराः, अक्षयाः, अचला, अमृताः; अव्यथा, अजराः, स्थिराः, विशालाः, पुष्टाः, अप्रतीप्ताः, तृष्णारहितजा अपि। नूनं तेषां पितरः, रक्षां कामयमानाः, सर्वत्र युज्यन्ते, उपवेशे इव। अजराः, सुवर्णवर्णाः, सुवर्णगत्याः, स्वेन गर्जितेन द्यावापृथिव्यौ कम्पयन्ति। एवं अश्मानः विमोचने वदन्ति, यथा अश्वाः युक्ताः ह्रेषन्ति। बीजं सिञ्चन्त इव, सोमं पिनषन्ति, अक्षया, उत्सुकाः। पेषणे, यज्ञे च, वदन्ति, मातरं ताडयन्तः क्रीडन्ते पुत्रवत्। विमोचयन्तु अश्मानः, पिनषन्तः धीमानः; ते कर्मण्युत्सुकाः प्रवर्तन्ताम्। एषा वार्ता पत्न्यै समर्प्यते—सा मनसा स्थिरा भवतु; वयं उभौ, भीषायामपि, वाक् संयोजयामः। अस्माकं मन्त्राः न वृथा, ते सुखायै पारमपि नयन्ति। त्वदीयानां वचनानां किं करिष्यामि? अहं प्रातःप्रभायाः इव गमिष्यामि। हे पुरूरवः, गृहं प्रतिनिवर्तस्व; अहं अनुगम्या नास्मि, वातवत् दूरगामिनी। बाण इव, शतगवां वेगवत्, मम गमनं शीघ्रतरम्। निर्बलस्य पुरुषस्य धृतिः विकीर्णा, यथा नद्यः सलिलं वितरन्ति; न प्राज्ञः अपि तस्य माप्नोति। सा, धनं वहन्ती, श्वशुरगृहं गच्छति, यदि उषा इच्छति, समीपगृहात्। अहं संध्याम् उपगता, यत्र पन्थाः वक्रः, रात्रौ वैतससूत्रेण बद्धा। त्रिरह्नः वैतससूत्राणि मां बध्नन्ति, त्वं च, अचल, मां स्पृहयसा पूरयसि। हे पुरूरवः, तव लक्ष्णानन्तरं, एषः राजा, मम वीरः, एषः मम देहः आसीत्। सा रेखा, सुयुता, हृदयस्य स्पर्शवती, न ग्रन्थिता, शीघ्रगामिनी—ते रक्तवर्णाः श्रीये धावन्ति, गावः इव, दुहित्र्यः इव। मम जन्मनि, देव्योः समवेशः आसीत्, आपः स्तुताः, वृद्धिं प्राप्नुवन्। यदा देवाः त्वां, हे पुरूरवः, युद्धाय, शत्रुघ्नाय च, महान्तं कृतवन्तः। यदा, तैः सह, अहं मर्त्येषु कामं त्यक्तवती, मर्त्या सती, मर्त्येषु सेवाम् अकरवम्। तदा, मदमत्ताः, ते मां न भुञ्जन्; ये रथस्पर्शिनः, ते अश्वाः अपि अदृश्यन्त। यदा मर्त्यः, अमृतानां स्त्रीणां मध्ये, उदासीनः, पृथिव्यां कर्मसु न भागं गृह्णाति, तदा ताः रूपाणि प्रकाशन्ते, क्रीडन्त्यः अश्वाः इव, स्वशोभायुक्ताः। सा विद्युत् इव अपतत्, मेघनादवर्जिता, मम स्पृहितानि हारयन्ती। सा कुलजा जलमध्यजाता—हे उर्वशी, नरस्य दीर्घमायुः वितर। त्वं एवम् जाताऽसि, गोपाल्यै; तदर्थं, हे पुरूरवः, बलं न्यधाः। त्वां इच्छामि, प्राज्ञ, त्वं मया न स्थितवान्; त्वं न शृणोषि—किं त्वया प्रीयते? कदा नूतनजः पुत्रः पितरं इच्छति, अश्रूणि स्रवयन्, सत्यं जानन्? कः पतिं पत्न्याः च, समचित्तौ, पृथक् कर्तुं शक्नोति, यदा अग्निः सवेश्मन्यां ज्वलति? अहं वदामि—सा अश्रूणि स्रावयति, श्वशुर्यै सुखाय रोदनं जनयति। तस्मात् त्वां वियोजयामि—अन्यत्र गच्छ; मां मा स्पृश, मूढ। सः शुभः देवः अद्य निर्बन्धः, दूरतमं गच्छतु; तत्र विनाशस्य अङ्के शयीत; तत्र वृकाः, उत्सुकाः, तं खादन्तु। पुरूरवः, मा म्रियस्व, मा गच्छ; क्रूराः, पापाः वृकाः त्वां मा नाशयन्तु। नारीषु मैत्री नास्ति; शृगाल्यः हृदयानि एवम्। यद् विचित्रं आचरणं अहं मर्त्येषु अकरवम्, चत्वारि वर्षाणि अहं तत्र वसामि। एकवारं घृतं खादित्वा, तेन तृप्त्वा, इदानीं गच्छामि। वसिष्ठः, मध्ये चरन्, उर्वशीं, दीप्तिमतीं, अन्विच्छति। पुण्यस्य फलम् तव समीपे स्थितम्; मा निवर्तस्व—मम हृदयम् अधुना दह्यते। एवं ऋषयः, देवाः, अश्मानः, सोमः, पुरूरवाः च उर्वशी च, स्वीयं धर्मं, प्रेम, वियोगं, यज्ञं च, ऋचाः अनुशास्य, जगति दिव्यं चरित्रं प्रकटयन्ति।