श्रूयतां कथा ऋग्वेदस्य महती, या देवतानां स्तुतिभिः, यज्ञस्य महिम्ना, ऋषीणां भावनया च संयुक्ता अस्ति। प्रथमं, प्राज्ञः सर्पः, दूरदर्शी, गम्भीरनिवासी, अस्माकं आह्वानं शृणोतु इति प्रार्थ्यते। सूर्यः च उषसः च, दिव्यानां गृहेषु सञ्चरन्त्यौ, तौ पुरोहितौ—शमी च नहुष्यः च—एतस्मिन्समये जाग्रेताम् इति वाञ्छ्यते। पुषान् अस्माकं यात्रां पातु, सर्वे देवाः, आपां पुत्रः, वायुः च अस्माकं श्रेयसे सन्तु। धनिनः प्राणं स्तौमः; अश्विनौ, सुलभप्रार्थनौ, यदा यातः तदा अस्माकं आह्वानं शृण्वन्तु। वयं सम्यक् सूक्तैः सर्वेषां जनानां ईश्वरं, निर्भयं, स्वयंसंपन्नं स्तौमः। सर्वाभिः देव्या, अदित्या च, निष्कलुषया, युवत्या, प्राज्ञया, गार्हपत्येन सह तं स्तौमः। अत्र, प्राचीनाः अङ्गिरसः, जन्मना, अश्मानः, यज्ञस्य दिशि दृष्टिं उत्तोलयन्। एतेन, प्राज्ञः दूरदर्शी अभवत्, बन्धनानि त्यक्त्वा; दृढसंकल्पः, दानशाली, वनं प्रीत्या प्रविवेश। मही द्यावापृथिव्यौ, विस्तीर्णे, दृढे, युवत्यौ इव, बलिनी इव, अस्माकं शरणं भवेताम्। एभिः अस्मान् शत्रोः रक्षेताम्, पापात् च पालयेताम्। प्रत्येक यज्ञे, मनुष्यः देवतान् उपास्ते; यः सौम्यभावनया, प्रख्यातः, एतेन हविषा तान् आह्वयति। सर्वे शीघ्रगामिनः, देवेषु महान्तः, पूजनीयाः; सर्वे हि महाशक्तिमन्तः, यज्ञेषु पूज्याः। एते हि नृपतयः, अमृतत्वेन रमणीयाः—अर्यमन्, मित्रः, वरुणः, परिज्मन्, शीघ्रः रुद्रः, मानवेषु कीर्तितः, मरुतः, पुषान्, भगः च। नक्तं च आपां प्रभवः, सूर्यः, उषसः, समृद्धिसदनाः, बलवन्तः, अस्माभिः सन्तु; बुध्न्यः, गम्भीरनिवासी, तैः सह मिलित्वा अस्तु। दिव्यौ अश्विनौ, रूपशालिनौ, मित्रः च वरुणः च शक्तिभिः, अस्मान् विस्तीर्णया रक्षया रक्षन्तु; यः महद्द्रव्यम् इच्छति, स दुःखानि मरुभूमिमिव अतिक्रामेत्। रुद्रः अपि अस्मान् अनुग्रहीतुम् इच्छेत्, अश्विनौ, सर्वे देवाः, रथपति, भगः, ऋभवः, वजः, ऋभुक्षणः, परिज्मन्, सर्वज्ञाः च। ऋभुः, ऋभुक्षणः, ऋभुः कुशलः, तेषां हर्षः तेषां कृते; येषां गीतिः दुष्प्रतिहता, येषां यज्ञः अमानुषः। सवितर् देव, अस्मभ्यं अव्ययम् ओजः ददातु; अत्र दानशीलान् स्तौमि। इन्द्रः, अग्निभिः, एतेषां जनानां चक्रं नाभिं च बध्नातु। द्यावापृथिव्यौ, एतेषु अस्मभ्यं महतीं कीर्तिं जनासु दत्तं, हे सर्वजनाः; बलाय बहुधनं, बहुवित्तं, शीघ्रं च ददातु। एष ते स्तुतिः, हे इन्द्र, त्वां कृता, यद्यपि सुलघ्वी, हे महाबलिन्, तव प्रीत्यै; सदा अस्मान् श्रेयसे पालय, प्रज्ञां च विद्यां च ददातु, हे दानिन्। एष मे सूक्तः, सूर्यस्य पुत्रानिव, दीप्तिमान् जातः, मनुष्येषु वर्धते; संयुक्तः, न परित्यज्यः, सुविनिर्मितः रथवत्। तेषां वित्तं परिभ्रमति, संयुक्तं, सुवर्णमयं; तेषां कर्माणि, चक्रवत्, निष्फलानि न सन्ति, किन्तु लक्ष्यम् आप्नुवन्ति। एतदहं महद्भ्यः, बृहद्भुजः, दानवतां कृते घोषयामि; ये, पञ्चशतान् युज्य, मार्गान् नादयन्ति, श्रवणीयाः सन्ति। अत्र, सप्ततिः सप्त च युज्यन्ते; एकैव ताः प्रवर्तिताः, भूम्याः, मायिन्यः च। एते वदन्तु, वयं अपि वदामः; वाक् वः अश्मभ्यः, वाचः च संबोधितुं; यदा अश्मानः, गिरयः सह, शीघ्रतया, इन्द्राय सोमपाय गीतं शब्दं च जनयन्ति। एते वदन्ति, शतसंवत्सरम्, सहस्रसंवत्सरम् इव; हरितपृष्ठाः सह घोषयन्ति। सुप्रयुक्ताः अश्मानः, स्वकौशलात्, प्रथमः होतृ अपि नवं हविः निष्पीडितवान्। एते वदन्ति, मधु न जानन्ति; पक्वमांसं परिपीडयन्ति। रक्तवृक्षस्य शाखायाम् विश्रान्ताः, बलिनः वृषभाः, सोमकामिनः, गर्जन्ति। मधुना मत्ताः, उच्चैः वदन्ति, इन्द्रम् आह्वयन्ति, मधु न जानन्ति। प्रेरिताः, प्राज्ञाः, स्वसृभिः सह, भूमौ घोषयन्ति। शुभपक्षिण्यः वाक् उक्तवन्तः; उपरि, कृष्णाः प्रेरयन्त्यः स्वपथेषु घोषयन्ति। अधः ताः अधः विश्रान्तिस्थानं यान्ति; बहवः स्रोतांसि, सूर्यवद् दीप्तिमन्तः, बीजं वहन्ति। बलिनः, यदा धावन्ति, संयुक्ताः, युक्तवाहिनः। यदा श्वसन्ति, गर्जन्ति, कर्मण्युत्सुकाः; तेषां गर्जनं शृणुत, अश्वानां हिन्त्रिवत्। दश अधः, दश पार्श्वयोः, दश युक्तिषु, दश प्रग्रहेषु; दश च whip, अजराः, घोषयन्तु, दश युक्तिषु, दश युक्ताः भारवाहिनः। एते अश्मानः, दशपाशाः, शीघ्रगामिनः; तेषां स्थितिः रमणीयं यदा परिभ्रमन्ति। ताः सोमस्य प्रथमं पानं अपिबन्, रसं निष्पीडितम्। सोमात्, इन्द्रस्य द्वौ बभ्रू अश्वौ समीपं आगच्छतः, रसं निष्पीड्य, गाव्याम् उपविशतः। ताभ्यां सह, इन्द्रः मधुरं सोमं पीतवान्, तेन स वर्धते, विस्तरति, महत्त्वं प्राप्नोति। वो भागः बलिष्ठः, न कदापि क्षीयते, सदा वर्तमानः, न कदापि अपचीयते। दीप्तिमता बलिना तिष्ठत, रैवतस्य शोभायामिव, हे अश्मानः, ये यज्ञे रमन्ते। स्थिराः, अव्यथाः, अचलाः, अमृताः एते अश्मानः; अशान्ताः, अजराः, धृढाः, विशालाः, पुष्टाः, अतृप्ताः, अतृष्णाजन्याः। वस्तुतः, पूर्वे पितरः, रक्षणकामाः, युज्यन्ते सर्वेषु युगेषु, आसनिव; अव्ययी, सुवर्णवर्णाः, सुवर्णगतयः, द्यावापृथिव्यौ घोषयन्ति। एवं अश्मानः विमोचने वदन्ति, यथा अश्वाः युक्त्या हिन्त्रिवन्ति। बीजं सिञ्चन्तः इव, सोमं निष्पीडयन्ति, न कदापि क्षीयन्ते, सदा उत्सुकाः। निष्पीडने, यज्ञे, वाक् उक्ता, यथा क्रीडन्तः पुत्राः मातरं ताडयन्ति। विमुञ्चत, हे अश्मानः, प्राज्ञान् ये रसं निष्पीडितवन्तः; ताः प्रावर्तन्त, कर्मण्युत्सुकाः। ततः, उर्वशी च पुरूरवाः च संवादं कुर्वन्ति। हे पत्नी, मनसा स्थिरा भव; अस्मिन भये अपि, वयं वाक् संयोजयामः। अस्माकं मन्त्राः व्यर्थाः न सन्ति; ते अस्मान् पारं सुखं नयन्ति। तव एतेन वचसा किं करिष्यामि? अहं यास्यामि, प्रथमया उषसः प्रभया इव। हे पुरूरवः, पुनः गृहम् प्रतिगच्छ; अहं दुर्निगम्या, वात इव। इषुध्यः शर इव, शतगवां वेग इव, मम गति शीघ्रा। निर्बले पुरुषे, संकल्पः विकीर्णः, यथा आपः स्रोतांसि विना संयमं वहन्ति, प्राज्ञो अपि मापं न गृह्णाति। सा, धनं वहन्ती, श्वशुरगृहं गच्छति, यदि उषः इच्छेत्, समीपगृहात्। अहं सन्ध्यां प्राप्तवती, यत्र पन्थाः वक्रः, रात्रौ वैतससूत्रेण बध्धा। त्रिरह्नः वैतससूत्राणि मां बबन्धुः, च त्वं, अचल, मां कामेन पूरितवान्। हे पुरूरवः, तव चिह्नानन्तरम्, एष राजा, मम वीरः, तत् मम शरीरम् आसीत्। सा सुसंयुक्ता रेखा, अनुग्रहपूर्णा, हृदयस्य दृष्टिरिव, न गांठिता, शीघ्रगामिनी—ते दीप्ताः, रक्ताः, कीर्तये धावन्ति, गावः इव, दुहन्त्यः इव, प्रसवाय। मम जन्मनि, दिव्याः स्त्रियः सह उपाविशन्, आपः च स्तुताः, ववृद्धुः। यदा देवाः त्वां, हे पुरूरवः, युद्धाय, शत्रुघ्नाय, महान्तं कृतवन्तः। एवं, ऋषयः, देवताः, अश्मानः, मानवाः च, यज्ञे, स्तुत्यै, कार्ये च, एकतां प्राप्नुवन्ति, यत्र स्तुतयः, प्रार्थनाः, कर्माणि च, सम्यक् प्रवर्तन्ते।