पुरुषस्य मनसः सोमः समुत्पन्नः, तस्य चक्षुषः सूर्यः उदितः। तस्य मुखात् इन्द्रः अग्निश्च प्रादुरभवताम्, प्राणतः वायुः समजायत। तस्य नाभेः अन्तरिक्षम् उत्पन्नम्, शिरसः दिवम् समकल्पयन्। पादयोः पृथिवी, कर्णयोः दिशः अभवन्—एवं लोका निर्मिताः। सप्त तस्य परिसंवरणानि, त्रिः सप्त समिद्धयः समाहिताः; यदा देवा यज्ञं कुर्वाणाः पुरुषं पशुं बद्ध्वा समर्पयन्। यज्ञेन देवाः यज्ञं अयजन्; एते प्रथमाः धर्माः आसन्। ते स्वर्गस्य शिखराणि प्राप्नुवन्, यत्र प्राचीना साध्याः देवाः वसन्ति। सः अग्निः, जाग्रद्भिः समिद्धः, गृहे वृद्धः अपि, स्वगृहे प्रेरकः, विश्ववित् ऋत्वा, हविष्यमाणः, सर्वव्यापी, तेजस्वी, सुहृद्, सख्यं प्राप्नोति। सः दृश्येन शोभया भूषितः, प्रत्येकगृहे अतिथिः इव, सर्वेषु वनेषु तक्षकवत् वर्तते, न कञ्चन अवमंस्ते, सर्वेषु जनपदेषु, गणात् गणं, निवसति। अग्ने, त्वं प्रज्ञया प्राज्ञः, दक्षेण दक्षः, मनीषया मनीषी, सर्ववित्; त्वमेव धनाधिपः, त्वया द्यावापृथिव्यौ पुष्यतः। विदित्वा, अग्ने, तव उत्पत्तिम्, यज्ञस्थानं, हविषां स्थानं, घृतवतीं सभा, तत्र उपविष्टाः; त्वं यत्र देवाः, उषसः इव, शुचयः, सूर्यरश्मयः इव, आगच्छन्ति। तव विभूतयः, अग्ने, वर्षस्य इव, तव प्रभा उषसः इव लक्ष्माणि; यदा त्वं प्रेषितः, ओषधीः वनानि च प्राप्नोषि, तदा त्वमेव अन्नं मुखे समाचिनोषि। ओषधयः यज्ञगर्भं बिभ्रति, आपः, अग्ने, त्वां जनयन्त, स्वं पुत्रम्; तम् एवम् वृक्षाः ओषधयः गर्भिण्यः सर्वत्र जनयन्ति। वायुणा प्रेरितः, इच्छया सञ्चालितः, त्वं त्रिषु अन्नेषु विचरस्य्, अग्ने, सततं जाग्रन्; रथिनः त्वां स्पर्धन्ते, तव अनागाः ज्वलनाः पृथक् दहन्ति। अग्निः प्रज्ञाकर्ता, सभायाः भूषणम्, ऋत्विज्, चिन्तनप्रेरकः, पूज्यः; तम् एव हविषा वृणन्ते, महत्त्वाय, न अन्यं किंचन त्वत्तः। त्वमेव अत्र, अग्ने, ऋत्विजम्, मनीषिभिः सभासु वृतः; यदा यजमानाः त्वदर्थं आहुतिं स्थापयन्ति, मनुष्या, कुशैः, देवभक्ताः। तव ऋत्विज्यम्, अग्ने, तव प्रत्यूर्त्वम्, तव यज्ञकर्तृत्वम्, त्वं आह्वाता, त्वं समिद्धः; तव पर्यवेक्षणम्, त्वं यज्ञस्य स्वामी, त्वं ब्रह्मा, त्वं गृहे गृही। यः कश्चन, अग्ने, त्वाम् अमृतं इन्धनैः वा हविषा वा यजति, त्वं तस्य ऋत्विज्, त्वं दूतः, त्वं यजमानस्य वाचं यज्ञे प्रवदसि। एते धिया, एते वाचः, एते स्तोत्राणि, एते शंसाः, सर्वे तस्य संगता; संपदं इच्छन्तः, सर्वज्ञस्य अग्नेः, यो वृद्धम् अपि वर्धयति, तेषु रमते। एषः प्राचीना, उत्तमा, नित्यनवीना स्तुतिः, अस्माभिः तस्मै, दातारम्, वदामः; सः नः शृणोतु, सदा हृदि अस्तु, पतिव्रता इव, भूषिता, स्वगृहे पतिं यथा। यस्मिन् अश्वाः, वृषभाः, गवः, आवयः, मेषाः, विमुक्ताः, आहुताः, समर्पिताः—सोमं रममाणस्य प्राज्ञस्य, अग्नेः, हृदया शुभां धियां जनयामि। अग्ने, तवेदं हविः; घृतं चमसवत्, सोमः पात्रवत् अस्तु। अस्मभ्यं बलवत् धनं, वीरवद्, कीर्तिमत्, महद् यशस्वत् ददातु। त्वां, यज्ञस्य पतिं, सारथिम्, जनानाम् अधिपतिम्, होतारम्, यजमानस्य अतिथिम्, तेजस्विनम्—शुष्कद्रुमेषु ज्वलन्तम्, वीर्यम्, यजमानस्य चिह्नम्, यः द्यां व्याप्नोति—वयं स्तौमः। उभे जातिभ्यः, अग्निं, धर्मे स्थितम्, सभायाः साधकम्, बलवत् वृषभम्, उषसां पुरोहितम्, बलस्य पुत्रम्, हरिणं, गृहपतिं, कृतवन्तः। वयं बलिनः नेतारम्, निधिपतिं पन्थानं च इच्छामः; तस्य आह्वाने, तस्य ऐश्वर्यम् इच्छामः। यदा उग्राः अमृतत्वं प्राप्नुवन्, तदा स्तुत्या दिव्यानां जनानां विस्तारं कृतवन्तः। सत्यस्य पन्थाः विशालः, द्यौः विस्तीर्णा, नमः महती, पूज्या; इन्द्रः, मित्रः, वरुणः तद् विचिन्तयन्, भगः सविता च विशुद्धदर्शिनः। रुद्रस्य नेतृत्वेन, आपः वहन्ति, व्यापकाः, बहु जलं वहन्त्यः। ताभिः, दूरगामी, विचरन्, विस्तीर्णं सुतम् जनयति; तस्य गर्भे सर्वं विमुक्तम्। रुद्राः, मरुतः, सर्वे जनाः, दिव्या श्येनाः, महतः रक्षिणः—तैः, वरुणः, मित्रः, अर्यमन्, इन्द्रः, देवाः, शीघ्रगाः, सर्वं पश्यन्ति। इन्द्रस्य बाहौ, उत्सुकाः आश्रिताः; सूर्यः दृष्ट्या, वीर्येण महत्। यस्य कृते, कुशलिनः उचितं वज्रम् निर्मितवन्तः, मनुष्यानां मध्ये युक्तम्। सूर्यः अपि, तेजस्वी, तस्य बलं रमते; इन्द्रात् अधिकः कोऽपि न भीतः। उग्रस्य वृषभस्य उदरात्, महतः, वज्रः प्रतिदिनं गर्जति, शत्रून् नुदन्। अद्य रुद्रं, महान्तम्, वीररक्षकं, नमसा स्तौमः। यः अनुग्रही, स्वयम् स्तुतः, स्वगणैः, स्वश्रियया दिवं पालयति। ते स्वसुतायै विस्तीर्णं कीर्तिं जनयन्ति—बृहस्पतिः वृषभः, सोमात् जातः। यज्ञैः, अथर्वा प्रथमं देवान् उपतस्थे; तेषां कुशलैः, भृगवः विचिन्तितवन्तः। ते, द्यावापृथिव्यौ, बीजवत्यौ, नरशंसा, चतुर्विध यमः, अदितिः, त्वष्टा धनदः, कुशलिनः ऋभवः—उभे लोकौ, मरुतः, विष्णुः, आहूयन्ते। प्राज्ञः सर्पः, दूरदर्शी, गभीरवासिन्, अस्माकं आह्वानं शृणोतु। सूर्यः, उषसः, दिवि चरन्त्यौ, द्वौ ऋत्विजौ, शमी नहूषः, एषां प्रति प्रबुध्येताम्। पुषान् अस्माकं गतिं पातु, सर्वे देवाः, आपां सुतः, वायुः च कल्याणाय। धनिनः प्राणं स्तौमः; अश्विनौ, सुलभप्रार्थनौ, यात्रायाम् अस्माकं आह्वानं शृणुताम्। वयं स्तोत्रैः सर्वेषां जनानां अधिपतिं, अभयं, स्वश्रियं, स्तौमः। सर्वाभिः देव्या, अदित्यैः, निर्दोषया, युवा, प्राज्ञः, गृहस्वामी च। अत्र, प्राचीना अङ्गिरसः, स्वजन्मना, शिलाः, यज्ञदृष्टिं प्रोत्थापयन्। तैः, प्राज्ञः दूरदर्शी अभवत्, बन्धनानि त्यक्त्वा; दृढसंकल्पः, दानवाँश्च, वने रमतः। हे द्यावापृथिव्यौ, उर्वे, विस्तीर्णे, स्त्रियाविव, बलिन्याविव, अस्माकं शरणं भवेताम्। ताभ्यां, शत्रुभ्यः पातुं, ताभ्यां, अमङ्गलात् रक्षन्तु। प्रत्येकयज्ञे, मनुष्यः देवान् यजति; यः, शुभैः भावैः, सर्वत्र कीर्तिमान्, एभिः हविभिः तान् आह्वयति। सर्वे शीघ्रगाः, देवेषु बलिनः, पूज्याः; सर्वे, हि, महाबलिनः, सर्वे यज्ञेषु पूजनीयाः। एते, हि, राजानः, अमृत्येन रमणीयाः: अर्यमन्, मित्रः, वरुणः, परिज्मन्, शीघ्रः रुद्रः, मनुष्येषु स्तुतः, मरुतः, पुषान्, भगः च। रात्र्याः, आपां च, बलवन्तः, दातारः, सूर्यः, उषसः, तेषां पूर्णगृहैः, अस्माभिः साकं सन्तु; बुध्न्यः, यः गभीरवासिन्, तैः सह अस्तु। अश्विनौ, सौम्यौ, दिव्यौ, मित्रावरुणौ, तेषां शक्तिभिः, अस्मान् विस्तीर्णया रक्षया रक्षेताम्; यः महद्द्रविणं इच्छति, सः क्लेशान्, मरुभूमिम् इव, अतिक्रामेत्। एवं, ऋषयः, देवाः, अग्निः च, यज्ञेन, स्तुत्या, हविषा, स्वर्गं, ऐश्वर्यं च प्राप्नुवन्।