अग्निः, तत्र तन्त्रविदं त्वचं विदारय, तस्य तीव्रया ज्वलनशक्त्या तम् अत्यन्तं विनाशय। हे जातवेदः, तस्य सन्धीन् छिन्धि, मांसभक्षकः तस्य अङ्गानि पृथक्कुरु। यत्र यत्र, हे जातवेदः, तं स्थितं वा चरन्तं वा, अन्तरिक्षे मार्गैः पतन्तं वा पश्यसि, तत्र, हे तीक्ष्णदंष्ट्र, तम् अधः पातय। यदि सः दृष्टः अपि स्यात्, हे जातवेदः, तस्य तन्त्रविदस्य मलान् तव दृष्ट्या विमोचय; हे अग्ने, तव ज्वलनया अग्रस्थं दह, अवशिष्टं मांसभक्षकेभ्यः भोक्तुं दत्तु। अत्र, हे अग्ने, कोऽयं तन्त्रवित्, कः एतद् आचरति, इति घोषय; तं तव दीप्तया ज्वलनया गृहाण, हे कनिष्ठ, तस्य दृष्टिं जनानां दृष्टेः छादय। तव तीक्ष्णया दृष्ट्या, हे अग्ने, यज्ञं पालय; साधूनां, विदुषां च कृते तं अग्रे नय; दीप्तः, तीव्रान् रक्षांसि दह; तन्त्रविदः त्वां न हिंसन्तु, हे दूरदर्शिन्। हे दूरदर्शिन्, सर्वतः जातानां मध्ये रक्षांसि पश्य; तस्य त्रयः सन्धीन् पुरतः छिन्धि; हे अग्ने, शक्त्या तस्य पृष्ठानि छिन्धि, तन्त्रविदस्य मूलं त्रिधा विच्छिन्धि। त्रिः तन्त्रवित् विनश्यतु, यः, हे अग्ने, सत्यं मिथ्यया हन्ति; हे जातवेदः, तं तव ज्वलनया दह, तं स्तोतृणां पुरतः पतय। या दृष्ट्या त्वं तन्त्रविदं पश्यसि, तया, हे अग्ने, तस्य खुरान् शृङ्गाणि च भङ्क्त्वा, अथर्वणस्य तेजसा, दिव्येन सत्येन च, तं चञ्चलमज्ञं च अधः पतय। यः यः शापः अद्य द्वाभ्यां उक्तः, हे अग्ने, वा ये तन्त्रविदः उक्तवन्तः, यः कोऽपि क्रोधात् वा मनसः वा बाणः जातः, तेन तन्त्रविदान् हृदि तुद। तव उष्णेन तन्त्रविदः नुद; तव शक्त्या रक्षांसि, हे अग्ने, नुद; तव ज्वलनया मूलहीनान् नुद; दीप्तः, अतृप्तान् नुद। अद्य देवाः दूरात् पापं शृण्वन्तु; शापाः तस्मै प्रतिनिवर्तन्ताम्; चौरः वाक्यैः इव बाणैः विदारितः भूयात्; तन्त्रवित् स्वपथस्य अन्तं गच्छतु। यः मानवमांसं वा, अश्वस्य वा, पशोः वा, त्वङ्गं लेपयति, हे तन्त्रवित्; यश्च दुह्यायाः पयः यच्छति—हे अग्ने, तेषां शिरांसि शक्त्या छिन्धि। तन्त्रवित्, हे दूरदर्शिन्, वार्षिकं पयः न खादतु; यः अतृप्तः मधुरं इच्छति, हे अग्ने, तं तव ज्वलनया प्राणेषु प्रतिहन। तन्त्रविदः गावां विषं पिबन्तु; पापाः अदितेः विच्छिन्ध्यन्ताम्; सविता देवः तान् प्रेषयतु; ओषधीनां भागः विजयी भूयात्। प्राचीनात्, हे अग्ने, त्वं तन्त्रविदः नाशयसि; रक्षांसि त्वां संग्रामेषु न विजिग्युः; मांसभक्ष्यसखीन् दह, दिव्यं अस्त्रं तव न व्यर्थं भवतु। त्वं, हे अग्ने, अस्मान् अधः उद्धृत्य, पृष्ठतः, पुरतः च पालयसि। तव अनपच्यन्तीः तीक्ष्णज्वालाः दुष्टचित्तं दहन्तु, यः अस्मान् हिंसितुम् इच्छति। पृष्ठतः, पुरतः, अधः, ऊर्ध्वात् च, हे बुद्धिन्, त्वं अस्मान् विज्ञानया रक्ष; हे राजन्, मित्रः मित्रं जरसा पालय; अग्ने, त्वं मर्त्यः सन् अपि अस्माकं अमृतः असि। त्वां, हे अग्ने, वयं दुर्गं निर्मिमः, हे महर्षे; प्रतिदिनं त्वां ध्रुवतेजसं, ऋतद्विषां दंष्ट्रिणं च आह्वयामः। विषेण, ऋतद्विषः नुद; तीक्ष्णज्वलनया रक्षांसि, हे अग्ने, दह, दीप्तशूलैः। युग्मान् तन्त्रविदः, हे अग्ने, तव तीव्रया ज्वलनया दह; त्वां, हे अक्षतविप्र, मनसा जागर्तुम् इच्छामि। हे अग्ने, तव शक्त्या सर्वत्र प्रार्थनाम् शृणु; रक्षसां, पिशाचानां च, बलं तेजश्च भङ्क्त्वा कुरु। अमृतं प्रकाशदायकं, हविर्ग्राहकम्, दिवं स्पृशन्तं, अग्नौ आहूतं, प्रियं च—तस्य साहाय्यार्थं देवाः स्वधया, स्वभावेन च, जगति व्याप्ताः। जगत्, तमसा आच्छन्नम्, अग्नौ जातया ज्योतिषा प्रकाशितम्; तस्य कृते देवाः, पृथिवी, द्यौः, आपः, ओषधयः च, तस्य सखायः अभवन्। देवैः, पूज्यैः सह, अहम् अग्निम् अमृतं महान्तं च, स्तौमि, यः तेजसा पृथिवीं द्यां च, एते उभे लोकौ, अन्तरिक्षं च, व्याप्य स्थितः। सः प्रथमः होताऽभवत्, देवैः प्रियः, येन घृतं समर्प्य, तम् उपजग्मुः; सः पर्णवान् इव, जगतोऽवस्थानं चकार; अग्निः सर्वजननविद्, ऋतं स्थापयामास। यदा त्वं, सर्वजननविद्, जगतः शिरसि स्थितः, हे अग्ने, तव तेजसा, वयं त्वां चिन्तया, वाचा, स्तोत्रैश्च स्तौमः; त्वं पूज्यः, उभयलोकस्य ईशः अभवः। अग्निः रात्रौ जगतः शिरो भवति; ततः सूर्यः प्रभाते जायते। एते देवपूज्यस्य अद्भुतानि; आपः स्वकार्यं ज्ञात्वा शीघ्रं वहन्ति। सः दृश्यते, महिमा तेजसा दीप्तः, प्रज्वलितः, दिव्ययोनि इव। तस्मिन्नग्नौ, मन्त्रयुक्तया वाचा, देवाः, प्रजापालकाः, सर्वाणि हविः समर्पयन्। मन्त्रयुक्तया वाचा देवाः प्रथमं अग्निं प्रज्वलयन्; तस्मात् हविः समुत्पन्नम्। सः तेषां यज्ञः, प्रजापालकः अभवत्; दिवा, पृथिव्या, आपः च तम् जानन्ति। देवाः अग्निं सृष्टवन्तः, यस्मिन् सर्वाणि लोकानि आत्मानं न्यवेदयन्; सः तेजसा पृथिवीं द्यां च, एते लोकान् प्रकाशयन्, महिमा विभाति। स्तोत्रैः, देवाः दिवि अग्निं, उभयलोकस्य अधिपतिं, शक्तिभिः सृष्टवन्तः। तं त्रिधा लोकस्य कृते चक्रुः; सः सर्वरूपाः ओषधीर् पचति। यदा पूज्याः देवाः तम् दिवि आदित्यत्वेन स्थापयन्, यदा चरमाणौ युग्मौ प्रादुरभवताम्, तदा सर्वे लोकाः दृश्यन्ते स्म। सर्वेषां लोकानां कृते देवाः अग्निं, विश्वं, चिह्नं च, शक्त्या सृष्टवन्तः। सः उषसः, दीप्ताः आपः च, प्रसार्य, तमः स्वज्वलनया अपाकरोति। विद्वांसः, यज्ञार्हाः, वैश्वानरं अग्निम्, अमृतम्, प्रजाः; प्राचीं तारा, चरमाणं, महान्तम्, दिव्यम्, गुह्यस्य अधिपतिं, समुपागच्छन्। वैश्वानरं विश्वव्यापिनं, दीप्तं अग्निं, ऋषिं, स्तोत्रैः वयं वदामः; यः महिमा विश्वं व्याप्य, स एव देवः परः अपि अस्ति। द्वे स्रवतः श्रुतम्—पितॄणां देवतानां च, मर्त्यानां च; ताभ्यां सर्वं चरति, यत् किंचित् पितरौ मध्ये अस्ति। द्वे समञ्ज्ये पन्थानौ, गच्छन्तं वहतः, शिरसः जातं, मनसा निर्मितम्; सः सर्वान् लोकान् प्रति स्थितः, दीप्तः, शीघ्रदूतः, अन्यैः अप्रेषितः। यत्र अधरं चोर्ध्वं च भाषेते, कः अस्माकं यज्ञं वेद? मित्राणि समानं स्थानं प्राप्तवन्तः; ते यज्ञं चिन्हयन्ति—कः एतत् वक्ष्यति? कति अग्नयः, कति सूर्याः, कत्यः उषसः, कत्यः आपः? अहं तव पितॄन् न गुह्यं वदामि; अहं त्वां विद्वांसः पृच्छामि—कं? यावत् उषसां मापः, न तासां सदृशं, शीघ्रपक्षः मातरिश्वा तिष्ठति; तावत् ब्रह्मा अध्वर्युः यज्ञस्थानं स्थापयति। एवं, अग्निः तन्त्रविदः दुष्टान् च दहति, यज्ञं पालयति, देवैः पूज्यते, लोके ज्योतिः प्रकाशयति, ऋतस्य पथं स्थापयति, सर्वलोकान् तेजसा व्याप्य स्थितः, पूज्यः, अमृतः, सर्वजननविद्, देवतानां प्रियः, यज्ञस्य मूर्धा, पृथिव्याः द्यावः च ईशः, तथा सर्वस्य जगतः आधारः इति।