इन्द्रः वृशाकपिः धनसमेतं हतं प्राप्य, नवान्नस्य शाकं, पक्तं हविः, समिद्धानां च सञ्ज्ञां गृह्णाति। सर्वेषां श्रेष्ठः इन्द्र एव। अहं चात्र आगच्छामि, दासं आर्यं च विचिन्वन्, विविच्य, पक्तं सोमं पिबामि, प्राज्ञं धीरं च समीपं यामि। इन्द्रः सर्वेभ्यः श्रेष्ठः। कियन्ति मरुस्थले, छेदनस्थले च, विस्ताराः योजनानि च सन्ति? हे वृशाकपि, गृहं समीपस्थं प्रतिगच्छ। इन्द्रः श्रेष्ठः। पुनः आगच्छ, वृशाकपि, सौभाग्यं संयोजयाम। स्वप्नभाजं त्वां पन्था गृहं प्रत्यनयाम। इन्द्रः श्रेष्ठः। यदा त्वं, वृशाकपि, इन्द्रस्य गृहम् आगतः, तदा सा मृदुपदा हरिणी कुत्र आसीत्? किं सा अश्नोत्, किं च लिलिह्यत्? इन्द्रः श्रेष्ठः। पर्शुः नाम स्त्री एकदा विंशतिं पुत्रान् एकस्मिन्नेव समये प्रसूता, तस्याः सौभाग्यं सुसम्पन्नं, उदरं च स्वस्थं जातम्। इन्द्रः सर्वेभ्यः श्रेष्ठः। ततः अहं असुरहा वेगिनं ताडयामि, संरक्षितुम् स्थापितमित्रं समीपं यामि। अग्निः दीप्तिमान्, मनसाभिः प्रेरितः, दिवा निशि च नः पापात् रक्षतु। हे जातवेदः, ज्वलन, कृताग्नि, तव ज्वलद्भ्यां मुखाभ्यां मन्त्रवित् तन्त्रिणः ताडय; जिह्वया मूलहीनान् ग्रहाण; मांसादं वेदिं स्थापय। उभाभ्यां मुखाभ्यां, तीक्ष्णाभ्यां, अधस्तात् उपरिष्टात् च ग्रहाण, हे मांसाद; राजन्, अन्तरिक्षे विचर, मन्त्रवितः मुखाभ्यां परिवेष्टय। अग्ने, यज्ञैः बाणान् नमयन्, वाक्भिः विदारयन्, वज्रैः छिन्दन्, मन्त्रवितः हृदि ताडय, पृष्ठतः बाहू बन्धय। अग्ने, मन्त्रवितः त्वचा विदारय; तव तीव्रः ज्वलनः तं सम्पूर्णशः नाशयतु; जातवेदः, सन्धिं छिन्धि; मांसादः अङ्गानि पृथक् करोतु। यत्र जातवेदः तं तिष्ठन्तं गच्छन्तं वा पश्यसि, अग्ने, वा अन्तरिक्षे पतन्तं पन्थाभिः, तत्र, तीक्ष्णदंष्ट्र, तं नाशय। यदि अपि दृष्टः, जातवेदः, मन्त्रवितः मलान् दृष्ट्या शुद्धय; अग्ने, ज्वलनया अग्रान् दह; अवशिष्टान् मांसादः खादन्तु। अत्र, अग्ने, ब्रूहि, को मन्त्रवित्, कः एतत् करोति; तं ज्वलनया गृहाण, कनिष्ठ, दृष्टिं जनानां पन्थः निरुध्य। अग्ने, तीक्ष्णया दृष्ट्या यज्ञं पालय; प्राज्ञाय हिताय नय; दीप्तिमान्, अघशंसान् दह; मन्त्रवितः त्वां मा हिंस्युः, दीर्घदर्शिन्। दीर्घदर्शिन्, अघं सर्वतः जनपदेषु पश्य; त्रीणि अग्रे सन्धीन् छिन्धि; अग्ने, बलात् पृष्ठानि छिन्धि, मन्त्रवितः मूलं त्रिधा विदारय। त्रिः मन्त्रवित् अन्तं गच्छतु, यः अग्ने, सत्यं मिथ्यया हन्ति; जातवेदः, तं ज्वलनया दह, स्तोत्रिभ्यः अग्रे पातय। या दृष्टिः, अग्ने, येन मन्त्रवितं पश्यसि, तस्य खुरान् शृङ्गाणि च विदारय; अथर्वणस्य तेजसा, दिव्येन ऋतेन, चञ्चलमज्ञं पातय। या शापः, अग्ने, अद्य द्वाभ्यां उक्ता, या वा मन्त्रिणः उक्ताः, या वा क्रोधेन वा मनसा जाताः बाणाः, तैः मन्त्रिणः हृदि ताडय। तवोष्णेन मन्त्रिणः नुद; अघं तेजसा नुद, अग्ने; मूलहीनान् ज्वलनया नुद; दीप्तिमान्, अतृप्तान् नुद। अद्य देवाः दूरतः पापं शृण्वन्तु; शापा तम् एव प्रत्यागच्छन्तु; चोरः वाक्भिः बाणैः इव विदारितः भवतु; मन्त्रवित् पन्थानां अन्तं गच्छतु। यः मानवमांसैः, अश्वैः, गोमांसैः वा आत्मानं अनुलेपयति, हे मन्त्रवित्; यः अवध्यायाः दुग्धं यच्छति, अग्ने, बलात् तेषां शिरांसि छिन्धि। मन्त्रवित्, दीर्घदर्शिन्, वार्षिकं दुग्धं मा खादतु; अग्ने, यो वा अतृप्तो मधुरं इच्छति, तम् ज्वलनया प्राणदेशे ताडय। मन्त्रिणः गावां विषं पिबन्तु; पापिनः अदितेः अपकृन्तन्तु; देवः सविता तान् नयतु; ओषधीं भागः विजयी भवतु। पुरातनात्, अग्ने, त्वं मन्त्रिणः नाशयसि; अघशंसाः युद्धेषु त्वां न विजित्यन्ते; मांसादीन् मित्राणि दह; दिव्यं अस्त्रं त्वं मा व्यथय। अग्ने, अधस्तात् नः उद्धर; पृष्ठतः अग्रतः च पालय; तव अजराः तीक्ष्णाः ज्वलनाः दुष्टचित्तं दहन्तु। पृष्ठतः, पुरतः, अधस्तात्, उपरिष्टात् च, प्राज्ञ, नः बुद्ध्या पालय, राजन्। मित्र, मित्रं जरणात् रक्ष; अग्ने, मर्त्यः अपि त्वं अस्माकं अमृतोऽसि। तव परितः, अग्ने, दुर्गं निर्मिमः, महर्षे। अहर्निशं त्वां, धृतव्रतं, ऋतभिदां दंष्ट्रिणं च आह्वयामः। विषेण, ऋतभिदः ताडय; अघशंसान् अग्ने, तीक्ष्णज्वलनया दह, दीप्तशूलैः। युग्मौ मन्त्रिणौ, अग्ने, तीव्रज्वलनया दह; त्वां, अघाय, चेतसा जागरयामि। अग्ने, तेजसा सर्वत्र प्रार्थनां शृणु; अघशंसस्य च मन्त्रिणः च बलं वीर्यं विदारय। अमृतः, ज्योतिर्युक्तः, हविर्भुजः, दिवं स्पृशन्, अग्नौ प्रियः, तस्य समर्थनाय देवाः स्वधया जगति व्यवस्थिताः। तमसा छन्नं जगत्, अग्नौ जातेन ज्योतिषा प्रकटितम्। तस्मै, देवाः, पृथिवी, द्यौः, आपः, ओषधयः च सखायः अभवन्। देवैः सह, पूज्यैः, अहं अमृतं महान्तं च अग्निं स्तौमि, यस्य तेजसा पृथिवी, द्यौः, एते लोके, अन्तरिक्षं च व्याप्तम्। सः प्रथमः होतृ, देवैः प्रियः, येन ते घृतमुपेत्य सम्प्राप्ताः, तम् अवृण्वन्। सः, पर्णवान्, लोकस्य स्थानं कृतवान्; अग्निः सर्वजननानां वेत्ता, ऋतं स्थापयत्। यदा त्वं, सर्वजननवित्, अग्ने, लोके अग्रे स्थितवान्, तेजसा, तदा त्वां चिन्तया, वाचा, स्तोमैः च वन्दामः; त्वं पूज्यो, उभयस्य लोकस्य ईश्वरः अभवः। अग्निः रात्रौ लोके अग्रे भवति; ततः सूर्यः प्रातः उदितः जायते। एते देवानां विचित्राः कर्माणि; आपः स्वकार्यं विज्ञाय शीघ्रं वहन्ति। सः दृश्यते, महत्या दीप्त्या, प्रज्वलितः, गर्भ इव दिव्यः। तस्मिन्नेव अग्नौ, मन्त्रेण, देवाः, प्रजाभ्यः रक्षिणः, सर्वाणि हविः न्यधत्त। मन्त्रेण, देवाः, प्रथमतः अग्निं प्रज्वलयन्त; तस्मात् हविः उत्पादितम्। सः यज्ञः अभवत्, प्रजारक्षकः; द्यौः तम् जानाति, पृथिवी जानाति, आपः च जानन्ति। देवाः अग्निं ससृजुः, यस्मिन् सर्वे लोका आत्मानं न्यधत्त। सः ज्वलनया पृथिवीं, द्यां, एतान् लोकान् च प्रकाशयन्, महत्या दीप्त्या विराजते।