सर्वेभ्यः श्राव्यं मह्यं शृणुत। यदा ऋषयः स्वधया Manyुम् आह्वयन्त, तदा तमग्निवत् दीप्तिमन्तं तेजस्विनं च बलिनं सेनापतिं कृत्वा प्रार्थयन्त। सः शत्रून् हत्वा विभजति सम्पदः, स्वबलं मापयति, द्वेषं च दूरं नयति। स एव Manyुः शत्रुषु बलीयान्, तेषां बलं भञ्जयन्, दारयन्, सर्वथा नाशयन् तिष्ठति। तस्य भीषणा शक्तिः उद्बुद्धा, सः स्वयमेव स्वजनान् नेतृत्त्वेन अनुयोजयति। एक एव Manyुः बहून् विजित्य, प्रत्येकं सैन्यं रणाय नेतुम् अर्हति। तेन सह वयं सत्यवाचः वदामः, तस्य सहाय्येन विजयशब्दं कुर्मः। सः इन्द्रवत् अजित्यः युद्धेषु विजयी अस्माकं स्वामित्वं कुर्वीत। वयं तव प्रियं नाम स्तौमः, तव उत्पत्तिं च जानिम। त्वया सह, हे सहजात, वज्रधारी, बाणधारी च, परमं तेजः धारयसि, अजितः असि। तव निश्चयेन, हे Manyो, अस्मान् उपसेहि; त्वं बहुप्रार्थितः अस्मभ्यं महद् धनम् विमुञ्च। एवं संयुक्तं पूर्णं च धनं अस्माभ्यं दत्तम्—वरुणेन च Manyुना च। शत्रवः भयभीतः पराजिताः स्युर्व्यपसरन्तु च। एतस्मिन्नन्तरे, धर्मेण पृथिवी स्थितम्, सूर्येण द्यौः स्थितम्। आदित्या ऋतेन तिष्ठन्ति, सोमः स्वर्गे प्रतिष्ठितः। सोमेन आदित्या बलवन्तः, सोमेन महती पृथिवी धृता। तारेषु मध्ये सोम एव स्थितः। यः पिबति, सः मन्यते सोमं पितवान् इति, यदा सोमलता पीड्यते। किन्तु यं सोमं ऋत्विजः जानन्ति, तस्मात् कोऽपि न अश्नाति। सोमः आवरणैः रक्षितः, बर्हिषा संरक्षितः, सः सुरक्षितः तिष्ठति। यूयं शिलानां शब्दं शृण्वथ, किन्तु कोऽपि मर्त्यः त्वां न पिबति। यदा देवाः त्वां पिबन्ति, सोम, तदा त्वं पुनः पूर्यसे। वायुः सोमस्य रक्षकः, मासाः तव रूपं समानम्। रैभ्या सावधूः, नाराशंसी अनुचरी आसीत्। सौम्यं वस्त्रं सूर्यायाः गीतैः शोभितम्। चित्तिरा उपवेशनं, चक्षुरा अनुलेपनम्। द्यावापृथिव्यौ पात्रे, यदा सूर्यां पतये समर्पितवन्तः। ऋचः साम च प्रतीयमानाः, कुरिरा आवरणम्, मन्त्राः बन्धनानि। सूर्यायै अश्विनौ वरस्य सखायौ, अग्निः नेता आसीत्। सोमः वरः, अश्विनौ सखायौ। यदा सूर्यां पतये दातुम् उद्यताः, सविता ताम् आशीर्भिः दत्तवान्। तस्याः मनः अक्षः, द्यौः छत्रम्। दीप्तयः वृषभः युक्ताः, यदा सूर्याः स्वगृहं प्रविश्यति। ऋचः साम्ना च, द्वे धेनू युक्ते, गीतैः सह। तव श्रवणम् आकल्पितम्, व्योम्नि मार्गः विनियुक्तः। दीप्तं चक्रं तव कृतम्, प्राणेन अक्षः प्रेरितः। सूर्याः मनसा निर्मितेन रथेन पतिं प्रति प्रयता। सूर्यायाः रथाय सविता युगं प्राहिणोत्। धेनवः अनयुक्तानाम् मध्ये ताडिताः, श्वेतानां मध्ये परिगृहीतानि। यदा अश्विनौ पृच्छन्तौ त्रिचक्रेण सूर्यायाः रथेन आगच्छतुः, सर्वे देवाः तद् अवेदयन्, पूषा पुत्रः पितरौ अवृणोत्। यदा सौम्यौ वरौ सूर्यां वधूम् इच्छन्तौ आगच्छतुः, तदा एकं चक्रं कुत्र आसीत्, युगं कुत्र स्थापितम्? द्वे चक्रे, ऋत्विजः, सूर्यायै ऋतूनाम् अनुसारेण जानन्ति। किन्तु यद् एकं चक्रं गुह्यं तद् केवलं धीमन्तः जानन्ति। सूर्यायै, देवेभ्यः, मित्रवरुणाभ्यां, ये च सन्ति सत्तामन्यः—तेभ्यः नमः। एते द्वौ, स्वमायया अग्रे च पृष्ठतः चलन्तौ, बालकौ इव, यज्ञं परितः गतवन्तौ; एकः सर्वाणि लोकान् पश्यति, अपरः ऋतून् नियच्छति, पुनः पुनः जायते च। सः नित्यनूतनः, नित्यनवः, चिन्हं दिवसानां, प्रथमोऽस्ति उषसाम् मध्ये; सः देवेषु भागं वितरति, चन्द्रमाः दीर्घायुषः सन् अग्रे गच्छति। आरोह दिव्यं कापोतवृक्षम्, नानारूपं, सुवर्णवर्णं, सुवस्त्रं, सुसंयुक्तचक्रं; आरोह, हे सूर्ये, अमृतस्य लोकं, पतिं प्रति प्रीयमाणा भव। उत्तिष्ठ गच्छ, एषा पत्नी; श्रद्धया विश्वावसुम् स्तोमभिः स्तौमि; अन्यं पितृस्थानं प्राप्नुहि, जन्मना एष तव भागः इति विद्धि। उत्तिष्ठ गच्छ, विश्वावसो, श्रद्धया त्वां स्तौमि; अन्यं विश्वं प्राप्नुहि; पत्नी पत्या संयोक्तुं वर्तताम्। मार्गाः ऋजवः स्युर्मिथ्यावर्जिताः, येन सखायः वधूम् इच्छन्ति; आर्यमा, भगः च अस्मान् संगच्छन्तु; देवाः सौम्यं गार्हस्थ्यं ददातु। त्वां वरुणस्य पाशात् विमोचयामि, येन सविता सौम्यः त्वां बबन्ध; सत्यम् उपवेशने, पुण्यकर्मणि लोके, त्वां पत्या सह स्थापयामि। त्वां इतः विमोचयामि, न तस्मात्, दृढबद्धां, न चौर्याय; यथा, हे इन्द्र, सौम्ये, सा सुतेन सौभाग्येन च युता भवेत्। पूषा त्वां हस्ते गृहीत्वा नेतुं अर्हति; अश्विनौ त्वां रथेन नयेताम्; गृहे गार्हपत्ये पत्नीरूपे प्रविश, सभायाम् आज्ञापयन्ती वद। अत्र, सन्तानैः समृद्धा भूत्वा, अस्मिन्नेव गृहे, गार्हपत्यं पालय; पत्या तनुं संयोजय, धीरा भूत्वा सभायाम् वद। या दूषणाय आसक्तिः सा रक्तवर्णा प्रकाशते; तस्याः बन्धवः वृद्धिं यान्ति, पतिः तु पाशैः बद्धः। कलहे मूलं ब्राह्मणेभ्यः दत्त्वा, धनं वितर; एषा दूषणवर्जिता पतिं प्रविशति। या तनुः अशुभा, पाण्डुरा, पापवती भवति, यदा पतिः अन्यां स्त्रीं पत्न्याः वाससा इच्छति। ये रोगाः वधूम् अनुसरन्ति, चन्द्रमसं वहन्तः, जनात्—तेषां देवाः पुनः तेष्वेव नयन्तु। ये चौराः दम्पती समन्तात् उपविष्टाः, तं मार्गं न जानन्तु; शत्रवः दूरे पलायन्तु, ते सुगमेन मार्गेण क्लेशं तरन्तु। शुभा एषा वधूः; समागत्य एनां पश्यन्तु; शुभां दत्त्वा स्वगृहं प्रतियान्तु। एषा शुष्का, एषा तिक्तका, एषा विषसमा, न भोक्तव्या; यः सूर्यायाः सूक्तं वेद, स ब्राह्मणः वधूम् अर्हति। एवं ऋषयः स्वधया देवतानां यज्ञं कृत्वा, सूर्यायाः विवाहं, सोमस्य रहस्यम्, पत्नीत्वस्य धर्मं च प्रतिपादयन्ति।