मरुतः स्वभावतः शीघ्रगामिनः, अश्वानिव श्रेष्ठगत्याः, सारथिभिः उत्सुकैः दानशीलैः समाः, आपो यथा प्रवहन्त्यः सन्तः सर्वत्र गतिमन्तः, अनेकवर्णाः, अङ्गिरसामिव स्तोत्रैः विभूषिताः दृश्यन्ते। ते यन्त्रयुगलवद् वेगेन प्रवर्तन्ते, नद्यः जनयन्त्यः, शिलावद् दृढाः, सर्वविजयिनः, बालकानिव क्रीडारताः, सुवर्धिताः, महता सैन्येन इव प्रबलतया अग्रे सन्तः सर्वत्र प्रसरन्ति। उषसामिव प्रभया यज्ञाय शोभमानाः, शीघ्रगामिनः स्वमार्गैः चिन्हिताः, नद्यः यथा प्रवाहे उत्सुकाः, दीप्तदृष्टयः, दूरगामिनः इव योजनानि मापयन्ति। देवाः अस्मान् सौभाग्यशालिनः, बहुदातृन् कुर्युः। मरुतः, युष्मान् स्तौमः, युष्माभिः वयं वृद्धिं प्राप्नुयाम। स्तोत्रमित्रेण च गीतमित्रेण च युष्माकं निधयः नित्यं स्थिराः सन्ति। वयं तस्य महत्त्वं दृष्टवन्तः, यस्य महतः पुरुषस्य, यः मर्त्येषु जनपदेषु महान् अस्ति। सः नानावदनः, यः स्पर्धायाम् एकत्र मिलित्वा दंशनं करोति, ग्रसति, बहु धारयति। तस्य शीर्षं रहसि निहितम्, सर्वदिशं संचरति, दंशनं कुर्वन् सः वनेषु जिह्वया खादति। तस्मै पादैः, उन्नतान्जलिभिः, श्रद्धया, जनपदेषु हविः समर्प्यते। सः मातुः गुह्यं मार्गं इच्छन्, शिशुवत् औषधीषु सर्पति, अन्नं अन्विष्यन्; शिशुवत् पक्वं, दीप्तं, वाञ्छन्, रिपोः अङ्के शयानः। एषः, अमृत, अहं ते वदामि, हे द्यावापृथिव्यौ—गर्भः जातः स्वमातॄः खादति। अहं मर्त्यः न वेद्मि देवम्; अग्निः एव सर्वज्ञः, प्राज्ञः। यः तृषितस्य अग्नये अन्नं ददाति, घृतैः हविर्ददाति, सः तं पुष्णाति। तस्मै सहस्राक्षः अग्निः सर्वदिशं पश्यति; त्वं अग्ने, सर्वतः मुखः। किं पापं त्वया कृतम्, हे अग्ने, देवेषु? अहं न जानामि। क्रीडन् वा गम्भीरः वा, पीतः पावकः हविः; बद्धः बन्धनेन, त्वं तद् छित्वा, धेनुरिव विमोचयः। सः अश्वान् युक्तवान्, वने उत्सुकः, ऋजुपथैः, रश्मिभिः बद्धः। मित्रः, सुसन्ततिः, धनेन दीप्तः, संधिषु वर्धमानः अग्रे गच्छति। अग्निः बलवतीं वहिनीं ददाति, यः विजयं ददाति; अग्निः वीरं ददाति, कर्मणा प्रख्यातम्। अग्निः सुव्यवस्थितः द्यावापृथिव्योः मध्ये गच्छति; अग्निः स्त्री, गर्भिणी, पूषा च अस्ति। अग्नेः शरीरस्य समिध् शुभा अस्तु; अग्निः द्यावापृथिव्यौ प्रविष्टवान्। अग्निः एव संग्रामान् प्रवर्तयति; अग्निः शत्रून् विनाशयति। अग्निः वृद्धं श्रोत्रेण आनयत्; अग्निः रथं आपः समुत्थापयत्; अग्निः अत्रिं तापात् रक्षितवान्; अग्निः नृमेधं सुतं सह प्रेषितवान्। अग्निः धनं ददाति, वीरैः शोभितम्; अग्निः ऋषिं सहस्रदं करोतु; अग्निः स्वर्गे हविः प्रसारितवान्; अग्नेः स्थानानि बहुषु विस्तीर्णानि। ऋषयः स्तोत्रैः अग्निं आह्वयन्ति; जनाः पन्थानेन क्लान्ताः अग्निं आह्वयन्ति; विहगाः अन्तरिक्षे अग्निं आह्वयन्ति; अग्निः सहस्रगवां मध्ये परिभ्रमति। मानवाः अग्निं उपासते; मनोः, नहुषस्य अपि सन्ततयः अग्न्यर्थं जाताः। अग्नेः गन्धर्वमार्गः अमृतत्वस्य अस्ति; अग्नेः गोष्ठं घृते स्थापितम्। ऋभवः अग्नये स्तोत्रं निर्मितवन्तः; तुभ्यं, महते अग्ने, वयं सुवर्णं गीतं उक्तवन्तः। हे कनिष्ठ अग्ने, गायन्तारं अग्रे नय; अग्ने, यजमानाय महद् धनं दा। यः यज्ञं कुर्वन्, ऋषिः, पुरोहितः, सर्वेषां लोकानां अधिपः आसीत्, सः अस्माकं पिता। सः, आशिषा धनं इच्छन्, प्रथमे अन्ते च प्रविष्टवान्। किं आधारः? किं प्रतिष्ठा? किं वाक्? किम् आसीत्? कुतः सर्वसृष्टिकर्ता, सर्वदृग्, पृथिवीं सृजन्, स्वमाहात्म्येन द्यां प्रसारितवान्? सः सर्वतोदृष्टिः, सर्वतोमुखः, सर्वतोबाहुः, सर्वतोपादः; उभाभ्यां बाहुभ्यां, उभाभ्यां पक्षाभ्यां सः वातयति; एकः देवः, द्यावापृथिव्यौ सृजन्ति। कः वनः? कः वृक्षः, यतः द्यावापृथिव्यौ निर्मिते? धीमन्तः मनसा अन्विष्यन्ति, यत्र सर्वे लोका प्रतिष्ठिताः। हे विश्वकर्मन्, तव स्थानानि, यानि उच्चानि, यानि नीचानि, यानि मध्ये, तानि यज्ञे स्वमित्रेभ्यः ब्रूहि; आत्मनः पूजनं कुरु, रूपे वर्धमानः। हे विश्वकर्मन्, हविषा वर्धमानः, आत्मनः पूजनं कुरु, पृथिवीं च द्याम् च। अन्ये जनाः अस्मान् भ्रमयन्तु; अत्र दानवान्, प्राज्ञः, अस्माकं स्यात्। अद्य वयम् वाचस्पतिं, विश्वकर्माणम्, शीघ्रबुद्धिं, स्पर्धायाम् आह्वयाम। सः सर्वाणि हवींषि गृह्णातु; सर्वमङ्गलः, शुभकृत्, अस्माकं साहाय्याय अस्तु। प्राज्ञः, दृष्टिपितरः, मनसा घृतम् सृजति, नम्रः। यदा द्वे अन्ते प्रथमं दृढे कृत्ये, तदा द्यावापृथिव्यौ विवृद्धे। विश्वकर्मा मनसा अधरं त्यक्त्वा, स्रष्टा, संयोजकः, उच्चतमः, द्रष्टा। तेषां कामाः, हविःसहिताः, तत्र रमन्ते, यत्र सप्तर्षयः, एकः च स्थितः। सः अस्माकं पिता, जन्मा, विधानकर्ता, यो वासस्थानानि वेद, सर्वान् लोकान्; यः एकः देवतानां नामकर्ता—तं प्रति सर्वे लोकाः जिज्ञासया गच्छन्ति। तस्मै, प्राचीनाः ऋषयः, पूर्वगायका, धनं ददुः, दातारम् इव; तमसि च प्रकाशे च, तानि भूतानि एकत्र स्थापयन्ति। सः दिवः परः, पृथिव्याः परः, देवेषु च महत्सु च यत् अस्ति तस्य परः; कः गर्भः आपः प्रथमं धारयन्, यत्र सर्वे देवाः एकत्र दृष्टवन्तः? सः एव गर्भः आपः प्रथमं धारयन्, यत्र सर्वे देवाः एकत्र समागताः; अजस्य नाभौ स्थिरः, यत्र सर्वे लोकाः प्रतिष्ठिताः। यूयं तम् न जानाथ, यः एतानि सृजति; अन्यद् एव उत्पन्नम्। तमसा आच्छन्नाः, विप्रलप्तवाचः, ये अप्रतीतान् जीवन्ति, ते स्तोत्राणि उच्चरन्ति। हे मन्युः, तवायुधं वज्रं शरं च, तव तेजः, बलं च, सर्वमानुषात् अधिकम्। तव सहायेन वयं, बलवन्तः, विजिगीषवः, शत्रून् मित्रं च जेष्याम। मन्युः इन्द्रः, मन्युः देवः; मन्युः होतृ, वरुणः, सर्वज्ञः अग्निः। जनाः मन्युम् उपासते; हे मन्युः, तव तपसा अस्मान् पालय। आगच्छ, हे मन्युः, बलवतां बलिष्ठः; तव तपसा सह, शत्रून् हन्य। रिपुघ्न, विघ्ननाशक, राक्षसघ्न, सर्वं धनं ददातु। त्वं, हे मन्युः, अजेयः, स्वयम्भूः, दीप्तिमान्, विपक्षघातकः; सर्वजनस्य नायकः, पराक्रमी, विजयी—युद्धे अस्मासु तेजः स्थापय। अहं असहायः, दुर्बलः, लक्ष्मीविहीनः; तव इच्छया, प्राज्ञमन्युः, त्वां प्रार्थये। अहं, चित्तहीनः, त्वां याचे—आगच्छ, मम देहं बलं कुरु। अत्र अस्मि, समीपं आगच्छ, सर्वज्ञ; हे मन्युः, वज्रधारिन्, मम प्रति पश्य; शत्रून् हनाव, उत्तिष्ठ, आह्वानं शृणु। दक्षिणतः आगच्छ, मम सखा भव; बहून् विघ्नान् नाशयाव। तुभ्यं मधुप्रथमं भागं ददामि—आवां प्रथमं रहसि पिबाव। त्वया, हे मन्युः, रथारूढः, हृष्टः, उत्साहितः, मरुद्भिः सहितः, नराः, तीक्ष्णशराः, शस्त्रपाणयः, अग्निवत् दीप्ताः, अग्रे गच्छन्तु।