यदा देवाः सलिलेषु स्थिताः सन्तः गम्भीरं कम्पनं जनयन्ति स्म, तदा नृत्यमिव तीक्ष्णं रजः समुत्क्षिप्तम्। तस्मिन्नेव काले, यदा देवाः तपस्विनः विश्वानि लोकान् पूरयन्ति स्म, तदा त्वं, हे दिव्य, समुद्रगर्भे सूर्यं गूढं वहसि स्म। अदितेः शरीरात् अष्टौ पुत्राः जाताः। तेषां सप्तभिः देवाः सह गच्छन्ति स्म, एकं तु, मार्ताण्डं, परित्यज्य अपाकृष्यन्त। सप्तपुत्रैः अदितिः प्राचीनं कालं प्रति जगाम। सन्तानस्य च मृत्योरर्थं सा पुनः मार्ताण्डं प्रावर्तयत्। तत्र बलवतः जन्म शक्त्यै, ओजसे, हर्षाय, वीर्याय च जातम्। मरुतः इन्द्रं अत्र वृद्धिं नयन्ति स्म, यदा माता वीर्यवन्तं गर्भे स्थापयत्। ये छन्नाः सन्तः स्वकुशलैः युक्ताः, ते अपि इन्द्रस्य स्तुतिभिः वृद्धिं ययुः; तस्य महता पादविक्षेपेण, प्रसूतायाः स्त्रियाः इव, तमसा मोचिताः, तेषां अपत्यं गर्भाद् निष्क्रान्तम्। इन्द्रस्य पादौ समुन्नतौ यदा स विजयाय प्रयाति, अपि चात्र बलवन्तः वृद्धिं यान्ति। इन्द्रः सहाश्विभ्यां सह सहस्रं सालावृकान् निहन्ति स्म, तेन च वीर्ये वृद्धिं प्राप्नोति। एकत्वेन यज्ञाय शीघ्रं धावन्ति, अश्विभ्यां मित्ररूपेण वहसि, द्वयोः पात्रयोः, हे इन्द्र, सहस्रं धारयसि, अश्विनौ च महादानानि प्रयच्छतः। सत्ये हृष्टः, सन्तानस्यार्थाय, बन्धुभिः सह, इच्छितं लक्ष्यं त्वं, हे इन्द्र, प्राप्नोसि। एभिः शक्तिभिः त्वं दस्युं मायया समीपं गतः, रक्तमिव तमः विघटितम्। प्राचीननाम्नः अपि, वासिनः, त्वया, हे इन्द्र, निहताः, यथा त्वं उषसः अपाकर्षसि। ऋषिभिः बन्धुभिः च उत्साहेन त्वं निर्गतः, तैः सह शत्रून् निहन्ति स्म। नमुचिं मखस्युं च त्वं निहन्ति स्म, ये दासाः मुनिं प्रति मायां चक्रुः। मनवे, हे देव, सुखानि मार्गाणि कृत्वा, रथाय पन्थानमिव समीकृतम्। एतान् सर्वान्, हे इन्द्र, नाम्ना शक्त्या च अतिक्रान्तवान्, राज्यं तव हस्ते स्थापयत्। देवाः तव बलं हृष्टाः, त्वया गम्भीरवनानि अपि निगृहीतानि। यदा तस्य चक्रं सलिलेषु स्थापितम्, तदा तस्मै मधुच्छदः विततः। यद् यद् स्थावरं पृथिव्यां, यद् यद् गावां पयः, त्वया, हे इन्द्र, ओषधीषु निवेशितम्। केचित् वदन्ति—‘सः अश्वात् आगतः,’ अथवा ‘शक्तेः जातः’ इति; एवं केचित् चिन्तयन्ति। क्रोधः प्रादुरासीत्, सः गृहेषु स्थितः, यतः इन्द्रः जातः, स्वं जन्म वेत्ति। पक्षिणः, ऋषयः, भक्त्या इन्द्रं उपजग्मुः, ते कदापि न प्रमाद्यन्ति। तमः अपाकुरु, दृष्टिं देहि, बधनात् मुक्तं धनं यथा मोचयेत्, तथा अस्मान् विमोचय। अहं वा रत्नानि स्तौमि, वा चिन्तया इच्छामि, वा यज्ञैः उभे लोकौ; वा त्वरमाणान् धनवन्तः युद्धे आह्वयेयं, वा श्रवणेन कीर्तिमन्तः। तेषां मध्ये बलवान् दिवं आह्वयति, श्रीमान् भूमिं प्रति गच्छति; यत्र देवाः पश्यन्तः श्रेयसे कर्म कुर्वन्ति, यत्र स्वशक्त्या द्यौः स्थानं ददाति। एष गीतिः तेषां दिव्यानां यः दीनाय रत्नं ददाति, तेषां यः चिन्तां च यज्ञं च साधयन्ति, वसूनां धनं शीघ्रं अस्मभ्यं ददतु। दूरस्थं स्थानं प्रति इन्द्रस्य पुत्राः प्रयान्ति, ये विपुलां गवां समृद्धिं तरितुम् इच्छन्ति। ते बहवः पुत्राः, एकेन प्रयत्नेन, सहस्रधारां महतीं दुहितरं दुहन्ति। शचीव इन्द्रं स्वस्मै सहायं कुरुत, अजितं, युद्धे रिपून् जयं च; सः दाता, महादानी, सुतस्तुतः, वज्रधारी, महाबलः। यदा कदाचित् इन्द्रः वृत्रहन् प्राचीनानि श्रेष्ठानि नामानि गृह्णाति, सः बलवान्, बलस्य ईश्वरः, पूरोः पुत्रः, तं वयं अस्य कार्यस्य सिद्धये आह्वयेम। कविः सूर्यस्य गृहे जलानां परमं महत्त्वं घोषयति। सप्त सिन्धवः त्रिधा प्रवहन्त्यः, शीघ्रः सिन्धुः सर्वान् ओजसा अतिक्रान्ति। वरुणः त्वदर्थं मार्गान् अपावृणोत्, हे सिन्धो, यदा त्वं तरङ्गैः सिञ्चसि। त्वं पृथिव्याः सानौ, रश्मिषु, यदा त्वं गतवती, चरन्तीनां श्रेष्ठा, तदा सञ्चलसि। शब्दः दिवि निनादति, पृथिव्याम् उन्नतम्; सा अनन्तबलं तेजसा सिञ्चति। वृष्टिवत् मेघात् वर्षन्ती, नदी आगता, वृषभवत् गर्जति। त्वां, हे नदी, मातरः वत्समिव धावतः, हृष्यन्त्यः, दुहित्र्यः इव। युद्धे राजानमिव त्वं ताः नेतृत्त्वेन नयसि; यदा त्वं धावसि, ताः काञ्चन न परित्यजसि। गङ्गा, यमुना, सरस्वती, शुतुद्री, परुष्णी, असिक्नी, मरुद्वृधा, वितस्ता, अर्जिकीया, सुषोमा—इमाः सर्वाः मम स्तुतिं श्रुण्वन्तु। त्रिष्टामा, सुसर्तु, रसा, श्वेता, कूभा, गोमती, क्रुमु—एताभिः सह, हे महती नदी, रथैः प्रस्थिताः। शीघ्रा दीप्तिमती नदी, महिमा या, वृद्धिं जनयति, लोकान् चालयति। सा नदी, अव्यया, विघ्नान् अपाकरोति, दिव्यान् रूपाणि दर्शयन्ती, सुवर्णरथवत् शोभते। सा नदी, अश्वैः समृद्धा, रथैः शोभिता, सौन्दर्ये सुवर्णमयी, कौशलवती, बलवती। सा रोमशा, युवती, साध्वी, मधुरं पुष्टिं वहन्ती। नदी अश्विनोः स्निग्धं रथं युक्तवती; तेन स्पर्धायां विजयिनी। तस्याः महिमा अद्य स्तूयते—अव्यया, शोभना, दीप्तिमती च। आगच्छन्तु, हे मरुतः, प्रातः शक्त्यै; इन्द्र, मरुतः, उभे लोकौ वस्त्रैः आवृत्य। यथा अह्निश्च रात्रिश्च अस्मान् अनुसरतः, तथा आसनं, गृहम्, ज्योतिः पन्थानं च ददातु। उत्तमं सोमपानं सज्जीकुरुत; कुशलरथवद्, पाषाणः रसस्य स्रवणं करोति। नृपते, विजयम्, वीर्यं, महत् धनं, शीघ्रगामिनां प्रज्ञां च ददातु। स एव सोमः तस्मै पूर्ववत् पातितः, मनवे मार्गवत्। गोष्ठे, अश्वस्य गृहे, यज्ञे, उपासकाः तम् इच्छन्ति। अस्माकं रक्षांसि अपाकुरुत, विध्वंसकान् भञ्जय, अनिष्टं निवारय, मूढत्वं च अपसारय। अस्मभ्यं, हे देवाः, सर्ववीर्ययुक्तं धनं सिञ्चतु; हे पाषाणाः, गीतिं भरताय वहत। द्योरपि, त्वं एभ्यः बलवत्तरः; दीप्तिमद्भ्यः अपि श्रेष्ठः। वातात्, सोमात्, अग्नेः, पितृभ्यः अपि, त्वं एभ्यः महान्। पाषाणाः, यशसा वीर्येण च पूर्णाः, अस्मभ्यं स्पन्दन्तु; स्वरेण दिवि घोषयन्तु। यत्र मनुष्याः इच्छितं मधु पिबन्ति, घोषयन्तः, सह प्रयत्नं कुर्वन्ति। पाषाणाः सोमं पिन्वन्ति, रथिनः, स्पर्धायै रसं स्रवन्ति। गौः स्तन्यं दुहन्ति; नरः हस्तैः हविः सज्जीकुर्वन्ति। एते कर्मकुशलाः जनाः जाताः; पाषाणाः, सोमं इन्द्राय पिन्वन्तु। प्रत्येकः दिव्याय, पार्थिवाय वा, दानाय रसं पिन्वन्तु। मेघात् वर्षेव तेषां वाणी धनं सिञ्चति; याज्ञिकाः, हविर्दाता इव, यज्ञे कुशलाः। मरुतां स्तोत्रमिव, त्वं स्तुत्यः; अहं तेषां गणं स्तोष्यामि, त्वं तेषु दीप्तिमान्। युवानः स्वं तेजः भूषयन्ति, मरुत इव, बहुषु रात्रिषु दीप्तिमन्तः। दिव्यपुत्राः, ते निग्रहीतुं न शक्यन्ते; आदित्याः, ते न कदापि क्लान्ताः। एवं ऋग्वेदस्य दिव्यकथायाम्, देवानां जलस्य च, अदितेः पुत्राणां, इन्द्रस्य वीर्यस्य, मरुतां महिम्नः, नदीनां सौम्यस्य, यज्ञस्य च माहात्म्यं, भगवतः स्तुतिः, विश्वेभ्यः श्रेयसे प्रवहन्ति।