मित्राः चक्षुष्मन्तः श्रोत्रवन्तश्च मनसः शीघ्रगतौ विषमाः अभवन्। केचित् स्नातवत् समीपस्थाः इव दृश्यन्ते, अन्ये सरसः पार्श्वे स्थिताः दूरस्थाः इव दृश्यन्ते। यदा मित्राणि हृदया एकीकृत्य मनसः वेगेन रूपितानि भवन्ति, तदा ब्राह्मणाः ज्ञानविभागेन अत्र पृथक् भवन्ति, ब्राह्मणाः भवन्तः युष्मासु चरन्ति। ये न समीपं यान्ति न च दूरे गच्छन्ति, न ब्राह्मणाः न सोमकृतः, ते दुष्टचित्तेन वाचं उपगम्य अज्ञानतः भ्रान्तिजालं तन्ति, अपत्यानां अज्ञानिनः भवन्ति। यः यशः प्राप्तं सर्वे आनन्दन्ते, सखा सख्ये सभायाम्। ये पापं नुदन्ति, पुष्णन्ति च, तेषां अमृतं फलम् स्पर्धमानस्य लभ्यते। यूयं स्तोत्राणां वृद्धिं पुष्टवन्तः, शक्वरीषु गायत्रं गायथ। ब्राह्मणः जन्मविद्यां भाषते, यज्ञस्य छन्दः मिमीत। अधुना प्रज्ञया वयं देवतानां उत्पत्तिम् उद्घोषयामः। स्तुतिपाठेषु यः उत्तरकाले पश्यति, स एव विज्ञायते। बृहस्पतिः एतानि तक्षन्, यथा तक्षकः करैः। देवतानां पूर्वे काले, असतः सत् अजायत। देवतानां प्रथमकाले असतः सत् अजायत, ततः दिशः अजायन्त, उन्नतं व्योम विस्तारितम्। उन्नतान्महसः पृथिवी अजायत, दिशः अजायन्त। अदितेः दक्षः अजायत, दक्षात् अदितिः प्रविस्तृता। अदितिः एव जाता, दक्षः अपि तव दुहितरः। सा अदितिः, यस्यां देवाः, अमृतस्य बन्धवः, अजायन्त। यदा देवाः आप्सु स्थिताः, गम्भीरं समाहिताः, तदा नृत्यमानवत् तीक्ष्णं रजः अपोह्यते। यदा तपस्विनः देवाः लोकान् आपूरयन्, तदा त्वं, समुद्रे गुह्यं, सूर्यं वहसि। अदितेः अष्टौ पुत्राः तनुतः अजायन्त। देवाः सप्तभिः सह ययुः, मार्ताण्डं अपाक्रमत। सप्तभिः पुत्रैः अदितिः पूर्वं काले ययौ; सुतायै मृत्यवे च, सा मार्ताण्डं पुनरानयत्। बलवान् वीर्याय, ओजसे, रमणीयः, उत्तमवीर्यः, गर्वितः अजायत। मरुतः अत्र इन्द्रं वर्धयन्, यदा माता वीरं गर्भे अधत्त। ये उपवेशाय योजनानि कुर्वन्ति, ते अपि इन्द्रस्य स्तुतिभिः बलवन्तः अभवन्; किन्तु प्रसूता इव स्त्रियः, तमसा इन्द्रस्य महता पदा मोचिताः, तेषां अपत्यं गर्भात् निर्गच्छति। त्वदीयानि पादौ उन्नतं यान्ति विजयं प्रति, अत्र ये अपि बलवन्तः, ते अपि वर्धन्ते; हे इन्द्र, त्वं सह अश्विभ्याम् सहस्रं सालावृकाणां निहतः, बलं च वर्धितम्। एकीकृत्य क्रियायाः त्वं यज्ञाय शीघ्रं यासि, अश्विनौ मित्रवत् वाहयसि; द्वयोः पात्रयोः, इन्द्र, सहस्रं धारयसि, अश्विनौ दानानि दत्तवन्तौ। सत्येन हृष्टः, सुताय, मित्रैः सह, इन्द्र, त्वं कामं प्राप्नोषि; एभिः शक्तिभिः त्वं दस्युं मायया उपगतः, रक्ताः तिमिराणि विघ्नात् अपेतानि। ये प्राचीननामानः, वासिनः, त्वया अपविद्धाः, यथा त्वं उषसः अपासि; ऋषिभिः मित्रैः सह, उत्साहेन, त्वं गतः, तैः सह रिपून् निहतः। त्वं नमुचिं मखस्युं च, दासं, यो मुनिं मायया वञ्चयामास, निहतः; मनवे रम्याणि पन्थानः कृतवान्, यथा रथाय मार्गं समीकुर्याः। एतान् त्वं, हे इन्द्र, नाम्ना वीर्येण च अतिक्रान्तवान्, राज्यं हस्ते स्थापितवान्; देवाः तव बलम् आनन्दन्ते, त्वं गम्भीराणि वनानि अपि वशं कृतवान्। यदा तस्य चक्रं आप्सु स्थाप्यते, तदा तस्मै मधुमयः आवरणः विततः; यत् पृथिव्यां स्थिरम्, यत् गावां क्षीरम्, तत् त्वं ओषधीषु स्थापितवान्। यदा वदन्ति—‘अश्वात् अयम् आगतः’ वा ‘बलात् जातः’ इति, केचित् एवं कल्पयन्ति; क्रोधः उत्पन्नः, गृहेषु स्थितः, यतः इन्द्रः जातः, स्वजननं वेत्ति। पक्षिणः, महात्मनः ऋषयः, इन्द्रं उपगम्य, भक्तौ न प्रमादिताः; तमः अपाकुरु, दृष्टिं देहि, बन्धनात् विमुक्तिं यथा निधिं दद्यात्। यदा अहं रत्नानि स्तौमि, चिन्तया वा इच्छामि, यज्ञैः वा उभे लोकौ; यदा शीघ्रगामिनः धनवन्तः रणेषु स्तौमि, वा श्रुतवतां कीर्तिं याचामि। तेषु बलवान् दिवं आह्वयति, तेजसा भूमिं प्रति याति; यत्र देवाः पश्यन्तः कल्याणाय कर्म कुर्वन्ति, यत्र स्वबलैः द्यौः स्थानं दत्ते। एषः स्तवः तेषां अमृतानां ये दीनाय धनं ददति; ते, ये चिन्तां यज्ञं च साधयन्ति, नः वसूनां धनं शीघ्रं ददतु। तं दूरं स्थानं प्रति, इन्द्रस्य पुत्राः यतन्ते, ये विशालं गाव्यं क्षेत्रं तीर्तुम् इच्छन्ति; ते, अनेकाः पुत्राः, एकेन प्रयासेन, महतीं सहस्रधारां दुहन्ति। शचीवत्, इन्द्रं सहायं कुरुत, अजितम्, शत्रूञ्जयम्; सः दाता, महादानः, प्रशंसितः मघवान्, महावज्रधारी। यदा इन्द्रः वृत्रहन्, पुरातनानि श्रेष्ठानि नामानि अधत्त, महाबलः, पूरुपुत्रः, तदा तम् आह्वयामः अस्य कर्मणः सिद्धये। अधुना कविः सूर्यस्य गृहे आपां परमं महिमानं घोषयति; सप्त सिन्धवः त्रिधा प्रवहन्ति, शीघ्रः सिन्धुः सर्वान् अतिवर्तते। वरुणः तव पन्थानं विवृतवान्, हे सिन्धो, यदा त्वं वेगेन स्रवसि; त्वं भूमेः स्कन्धं, पृष्ठं च याति, यदा त्वं गतिषु श्रेष्ठः प्रवर्तसे। द्यौः शब्दं करोति, पृथिव्याः उपरि उत्थाय; सा तेजसा अनन्तं बलं प्रेषयति। यथा मेघात् वर्षाः गर्जन्ति, नदी आगता वृषभवत् नदति। त्वां मातरः वत्सवत् शीघ्रं धावन्ति, गावः इव दुग्धकामाः। त्वं, नद्यः, रणरङ्गे राजा इव, अग्रे नयसि; त्वं धावन्ती, कञ्चित् न विहासि। गङ्गा, यमुन, सरस्वति, शुतुद्रि, परुष्णि, एते मम स्तोत्रे सायुज्यन्ताम्; शृणु, असिक्नि, मरुद्वृद्धा, वितस्ता, अर्जिकिया, सुषोमा च। त्रिष्टामा, यः प्रथमं संगच्छति, सुसर्तु, रसा, श्वेता, त्वं नद्यः, कुब्हा, गोमती, क्रुमु, बलिन्यः, रथैः यात। शीघ्राः, तेजस्विन्यः, महिम्ना महान्यः, सा वृद्धं वहन्ति, लोकान् च प्रचालयन्ति। नदी, अव्ययिनी, विघ्नानि अपाकरोति, अद्भुतानि रूपाणि दर्शयन्ति, यथा अश्वाः शोभनाः। नदी अश्वैः समृद्धा, रथैः शोभिता, सौन्दर्ये विभूषिता, सुवर्णमयी, कुशलतया निर्मिता, बलसम्पन्ना। सा रोमशा, युवती, सदाचारिणी, तु मधुरं सम्पन्नं वहति। नदी अश्विभ्यां स्निग्धं रथं युक्तवती; तेन अस्मिन्स्पर्धायाम् विजयं लभते। तस्याः महिमानं अद्य स्तौमः—अव्ययी, यशस्विनी, दीप्तिमती च।