शृणुत, ऋषयः यथाऽनुक्रमेण मन्त्रेषु विविधानि दिव्यानि चरितानि कथयन्ति। आदौ वयं बृहस्पतेः महात्मनः कर्म स्मरामः, यः प्राचीनान् ऋषीननुसरन्, नूतनं पूजां करोति। स बृहस्पतिः गावः, अश्वान्, वीरान्, नरांश्च ददातु, दीर्घायुर्मन्येभ्यः प्रार्थ्यते। ततः वयं अग्नेः शुभां प्रजाः स्मरामः। वध्र्यश्वस्य अग्निः शुभदर्शी, प्रीतिकरः, कल्याणदः; स्नेहयुक्तैः सखिभिः कुलैः, स घृतं समाहूय, अग्रे प्रज्वलितः, न कदापि क्षीणः। घृतमेव तस्य वृद्धिः, भोजनं, बलं, प्रीतिश्च; घृतेन प्रज्वलितः, स व्याप्नोति, तस्य घृतधारा सूर्यवत् दीप्तिमती दृश्यते। मनुः, अनीकः, सुमित्रः च यत् अग्नये समिद्धौ अर्पयन्, तत् पुनरपि स्यादिति प्रार्थ्यते; सः धनैः सह प्रकाशयतु, गीतानि गृह्णातु, बलं यशश्च ददातु। वध्र्यश्वः यः पूर्वे समिद्धौ त्वाम् आहूतवान्, सः त्वं अग्ने, इमां होतारं गृहाण। त्वं नः रक्षिता, संरक्षकः च भूत्वा, स्वं दानं अस्मासु पालय। वध्र्यश्वः तेजस्वीः रक्षिता च भूत्वा, मानवद्वेषं न जयेयुः; सुमित्रवत् वीर्यवान्, सदा अग्रे गच्छन्, वध्र्यश्वस्य नाम इदानीं प्रकीर्त्यते। त्वं, अग्ने, पुण्यगिरिणा सह, रत्नानि विजित्य, दासान् आर्यांश्च शत्रून् जयसि; वीरवत् अग्रे गच्छन्, युद्धे नेता असि। दीर्घसूत्रः, महाप्रभवः, सहस्रगु, शतपथी, कौशलवान् अग्निः, दीप्तिमताम् मध्ये दीप्तमानः, मानवैः शुद्धीकृतः, सुमित्रेषु, देवयजिषु च, प्रज्वलति। त्वयि, जातवेदः, धेनुः मधुरं क्षीरं ददाति, वत्सेन सह संयुक्ता इव; त्वं दातृभिः, सुमित्रैः, देवयजिषु मानवैः च प्रज्वलितः। अमराः देवाः, जातवेदः, तव महत्त्वं वध्र्यश्वस्य नाम्ना प्रख्यापयन्; त्वं पृच्छन्, मानवकुलानि आगच्छन्तु, यः त्वयि बलिभिः मानवैः विजितवान्। यथा पिता स्वं पुत्रं अङ्के वहति, एवं वध्र्यश्वः त्वां अग्ने अर्चयत्; तस्य समिद्धिं प्रीत्या गृह्णन्, त्वं पूर्वानपि, महतोऽपि, रक्षसि। वध्र्यश्वाय सदा विजयी अग्निः, सोमपैः मानवैः शत्रून् जेतुं समर्थः; विरुद्धेषु अपि, तेजस्वी अग्निः, शत्रून् दग्ध्वा, गर्वितान् अपातयत्। एष वध्र्यश्वस्य अग्निः, वृत्रहा, प्राचीनकालात् श्रद्धया स्तुत्या च प्रज्वलितः; अस्माकं वा, परेषां वा अपत्यं, त्वं वध्र्यश्व, अस्मान् शत्रोः प्रति तिष्ठ। अग्ने, इमां मम समिद्धिं गृहाण; हविषा घृतेन यजमानः सन्, पृथिव्याः व्यापकः, शुभदिने, सम्यक् तिष्ठ; त्वं मेधावी, देवपूज्यः। देवदूतः प्रथमं आगच्छतु, नराशंसः, विविधरूपैः अश्वैः सह; सत्यपथेन, श्रद्धया, प्राज्ञः, सर्वदेवेषु श्रेष्ठः, हविर्याचकः आगच्छतु। मानवाः, श्रेष्ठमदूतं सदा इच्छन्तः, अग्नये हविर्यजन्ति; श्रेष्ठैः अश्वैः, सुसंयुक्तेन रथे, देवान् आनीय, होतारं सन्निवेशय। स देवैः प्रीयमानः, व्यापकः, सुगन्धिः, अस्मासु विस्तृतः; शान्तचित्तः, इन्द्रस्य श्रेष्ठः, देवांश्च सम्यक् आहूयतु। स्वर्गस्य शिखरं स्पृशतु, वा पृथिव्यां विस्तारयतु; तेजस्विन्यः द्वाराः, स्वमहिम्ना, दिव्यं रथं, सारथेः महत्तरं वाहनं धारयन्तु। दिव्याः स्वस्याः कन्यकाः, कुशलाः उषाः निशा च, स्वस्थानं समुपविशन्तु; देवाः, दीप्तिमन्तः, समागत्य, शुभे कक्ष्यां सम्यक् उपविशतु। शिलाः, उच्चस्थिताः, अग्निश्च, दीप्तिमान्, अदितेः कक्ष्यायाम् प्रियं स्थानं; ऋत्विजः, यज्ञसंभूताः, अस्मिन्यज्ञे, यथाश्रेयः, धनं नो ददातु। तिस्रः देव्योऽत्र बर्हिषि उपविशन्तु, या श्रेष्ठाः; वयं ताभ्यः मनोज्ञं कृतवन्तः; देव्यो घृतेन, सुविहितं मानवदत्तं हविः गृह्णन्तु। त्वष्टः, हे देव, रूपं गृह्णन्, अङ्गिरसोभिः सह सम्बद्धः; देवपथज्ञः, धनदः, अस्मभ्यं सम्पदा ददातु। वनस्पते, उपवीतेन, देवान् पन्थानं जानन्, आनीय; देवः हविः मधुरं करोतु; द्यावापृथिव्यौ मम आह्वानं वहन्तु। अग्ने, वरुणं हविषा, इन्द्रं दिवः, मरुतः अन्तरिक्षात् आनीय; सर्वे पूज्या अमराः देवाः बर्हिषि उपविशन्तु, स्वाहा शब्देन तुष्टाः सन्तु। बृहस्पते, यदा ते प्रथमं वाचं सृष्टवन्तः, नामानि ददुः, यत् तेषां श्रेष्ठं तेजोवत्तमं, तत् प्रेम्णा गुह्यं निवेशितमासीत्। इव छिद्रेण शुद्धीकृत्य, यत्र प्राज्ञाः मनसा वाचं रूपितवन्तः; अत्र मित्राः सौहृदस्य बन्धून् जानन्ति, तेषां शुभा शोभा वाचि स्थापिता। यज्ञेन वाक्पथं अन्वयन्, सा ऋषिषु प्रविष्टा अभवत्; तां गृहित्वा, अनेकत्र वितरन्ति, सप्त गायकाः तत्र समायान्ति। सत्यं, कश्चित् पश्यन् न वाचं पश्यति; कश्चित् शृण्वन् न शृणोति; सा, प्रकाशमाना, सुशोभना पत्नीव पतये आत्मानं दर्शयति। सखायः त्वां स्थिरं मन्यन्ते; प्रतिद्वन्दिषु अपि न हिंस्यते; सा धेनुः मायया चरति; यः वाचं अश्रुत, तस्य निष्फलं, अपुष्पं श्रवणम्। यः स्वमित्रं त्यजति, तस्य वाचि भागः नास्ति; स शृणोति, परं व्यर्थम्; धर्मपथं न जानाति। सखायः नेत्रैः, कर्णैः च समानाः, मनसः शीघ्रगत्या विषमाः अभवन्; केचित् स्नातकाः इव समीपस्थाः, अन्ये सरसः पार्श्वे दूरतः इव दृश्यन्ते। यदा सखायः हृदयेन संयुज्यन्ते, मनसः वेगेन रूपिताः, ब्राह्मणाः इह ज्ञानतः विभजन्ति; ब्राह्मणाः युष्मासु विचरन्ति। ये न समीपं गच्छन्ति, न च दूरे, न ब्राह्मणाः, न सोमकृतः, ते वाचं पापेन उपगम्य, भ्रान्तिं तन्तुं वयन्ति, अपत्यं न जानन्ति। सर्वे आगतां कीर्तिं हृष्टाः, सखायः सभायाम्; ये पापं हन्युः, पोषयन्ति, तेषां अमृतं श्रेयः प्रतिद्वन्दिने लभ्यते। त्वं स्तोत्राणां वृद्धिं पोषयः; गायत्रं शाक्वरीषु गायसि; ब्राह्मणः जन्मविद्याम् भाषते; त्वं यज्ञस्य छन्दः मिमीत्से। अथ, प्रज्ञया, देवतानां सर्गं वदामः; स्तुतिषु, यः पश्यति, स उत्तरकाले। बृहस्पतिः एतानि तक्षन्, तक्षेव; देवतानां पूर्वे काले, असतः सत् अजायत। देवतानां प्रथमकाले, असतः सत् अजायत; ततः दिशः, ततः व्योम विस्तारि। उत्तानपदात् पृथिवी अजायत; दिशः अभवन्; अदितेः दक्षः अजायत; दक्षात् अदितिः व्याप्ता। अदितिः एव अजायत; दक्षः, या तव दुहिता; तस्मात् देवाः अजायन्त, अमृतस्य बन्धवः। एवं ऋषयः दिव्यानि चरितानि, अग्नेः, बृहस्पतेः, वध्र्यश्वस्य, देवतानां च सर्गं, स्तुत्या, श्रद्धया, प्रज्ञया च वर्णयन्ति।