कदाचित् रहसि मध्ये कर्म कृतम्, यत्र कन्यायां पितरं कामयमानेन तद् अद्भुतं सम्पद्यते। प्रारम्भे द्वे मनसी पृथक् अभवताम्, तदा सुसंस्कृतं बीजं गर्भे निहितम्। यदा पिता स्वकन्यायाम् इच्छया वीर्यं सिञ्चति, तदा देवाः स्वयम्भुवः ब्रह्मवाचं सृजन्ति, च गृहपतिं व्रतस्य रक्षन्तारं निर्मिमिरे। सः वृषभ इव स्पर्धायां फेनं सृजति, अन्ये अल्पबुद्धयः दूरं यान्ति; दक्षिणहस्तः दानवत् पर्यवर्तत, किन्तु चित्रवर्णः मां गृहीत्वा स्थितः। जातवेदाः अग्निरिव शीघ्रः उपब्धिः उपसर्पति, नग्नः पुरुष इव सन्दीप्तस्यान्तिके उपविशति; सः इन्धनं इच्छति, बलं इच्छति, सः धर्ता नित्यनवः वीर्येण जायते। नवग्वाः सत्यवाचः शीघ्रं कनायाः सख्यं समुपेयुः, ते सत्येन संयुक्ताः; द्विसदनाः गवांपालम् उपगम्य, दानशीलाः अच्युताः, दुग्धकामाः। तदा कनायाः सख्यं शीघ्रं नूतनतरं सन्दत्तम्, यथा दानम्, सत्यम् अतीत्य प्रवहति; शुद्धा रेखा येन त्वां समुपेयुः, यतः सदा दुह्यमाना धेनुः शुभ्रा दुग्धं अदात्। यदा पृथक् स्थिताः गावः पृष्ठतः परिचीयन्ते, तदा गायकः हृष्टः भाषते; वसूनां पुत्राः धनार्थिनः नित्यं प्रवृत्ताः, सर्वाणि रत्नानि समीपं नयन्ति। तदा ये तस्य समीपे उपविष्टाः, ते बहवः समागताः, जरामृत्युप्रतिषेधं कामयमानाः; ते बहुजातस्य रहस्यम् अविन्दन्, शुष्णस्य गुह्यं बन्धनं, अच्युतम्। तद् एव तेजः यत् नाम देवाः वहन्ति, सूर्यप्रभा ये त्रिषु लोकेषु उपविशन्ति; अग्निः तस्य नाम, जातवेदाः; शृणु नः, हे होतः, सत्यपुरोहित, ऋतप्रिय। तौ तेजस्विनौ, अश्विनौ, इन्द्र च, स्तुत्याय, पूजनीयौ; मनुष्येषु बर्हिषि प्रमोदमानौ, सुष्वपाकस्य सोमस्य प्रियौ, जातवेदसः यजमानौ। एष स्तुतराजा, प्राज्ञः, गायकः, अप्सु स्वसीम्ना तरति; सः शाखाभिः अग्निं कम्पयन्, चक्रवद् वेगिनं चलन्तम् उद्दीपयति। सः वैतरणः, द्विसीमान्तकः, उपासकः, सदा दुह्यमानां धेनुं, अश्वं दुह्येत; यदा मित्रवरुणौ स्तोत्रैः संयुक्तौ, अर्यमाण् ज्येष्ठैः रक्षिभिः सह। सः बन्धुः ऋषिः तव धियं दिवि स्थापयामास, समीपनाभिम्, गायको घोषयति; सैव नाभिः अस्माकं भूयात्, दूरं वा सन्निकृष्टं वा—अहं ताम् उपनयामि, अन्वपि कदाचन गच्छेयम्। एषा मम नाभिः, अत्र मम स्थानम्; एते मम देवाः, अहं सर्वमिदम्; द्विजः, सत्यस्य प्रथमजः, एषा नवजातधेनुः दुग्धमदात्। तदा सौम्या, चलिता, दीप्तिमती भविष्यति, द्विप्रवर्तिनी, स्तुत्ये उत्सुका; यदा ऋजु रेखा, शिशुवत्, जायते, माता स्थिरं सदा वर्धमानं सुतं प्रवर्तयति। तदा गावः कनायाः मार्गदर्शनेन अन्वयुः, शुनः कस्यचित् शब्दानन्तरम्; शृणुत नः, हे दानवतः, अश्वहन्तुः स्तुतिभिः समृद्धः, सत्यवचः। तथैव, हे इन्द्र, अस्माकं कृते हन्याः, महाबल, दृढबाहो, महद् धनम्; पालय नः, महादातः, अस्माकं वीरान् रक्ष; निश्चलः भव, हे हरिवः, तव अनुग्रहे। यदा राजानः धेनोः कृते स्पर्धन्ते, सरण्युः कवये जरण्यवे धावति; प्रबुद्धः प्रियतमः तेषां जातः, सः गच्छति वा, तैः सह वा तर्त्स्यति। तदा अस्य महतः पूर्णे वयं उच्चैः शब्दैः व्यर्थं आह्वयामः; सरण्युः तस्य पुत्रः अश्वः, त्वं ऋषिः, त्वं कीर्तिमान्। यदि तव सख्याय, तव गणाय, वयं स्तुतिं समर्पितवन्तः, येषु सर्वाः वाचः, साम्येन, संमिलन्ति, यथा पूर्वम्, दातुः, सत्यवाचः प्राप्तये। सः, गायन, देवैः, आपः, सुहृद्भिः, श्रद्धया स्तोत्रैः च युक्तः; स्तुतिभिः, वचोभिः वर्धताम्—इदानीं सः शुभ्रायाः धेन्वाः दुग्धं समीपं गच्छति। यूयं, पूज्या देवाः, एकचित्ताः, अस्माकं साहाय्याय महान्तः भवत; यूयं ये पुरस्कारान् ददथ, स्वच्छन्दगामिनः, स्थिराः, प्राज्ञाः, अच्युताः। ये यज्ञेन हविषा च इन्द्रस्य सख्यं अमृतत्वं च इच्छन्ति—तेषां अंगिरसः श्रियं ददतु; गृह्णीत, हे प्राज्ञाः, मानुष्यं दानम्। ये पितरः सत्येन वर्षे गोष्ठं विवृतवन्तः—तेषां अंगिरसः दीर्घायुष्यम् ददतु; गृह्णीत, हे प्राज्ञाः, मानुष्यं दानम्। ये सत्येन सूर्यं उदयन्तं कृतवन्तः, मातरं पृथिवीं द्यां च व्याप्तवन्तः—तेषां अंगिरसः श्रेष्ठं प्रजां ददतु; गृह्णीत, हे प्राज्ञाः, मानुष्यं दानम्। एषः तव गृहे मधुरं भाषते, हे देवपुत्राः, हे ऋषयः, तच्छृणुत; अंगिरसः श्रेष्ठं प्रार्थनां ददतु; गृह्णीत, हे प्राज्ञाः, मानुष्यं दानम्। विविधरूपाः ते ऋषयः, गम्भीरे कम्पमानाः, अंगिरसः पुत्राः, अग्निं परितः जाताः। ये विविधरूपाः अग्निं द्यां च परितः जाताः, नवगवाः दशगवाश्च अंगिरसः, श्रेष्ठाः, देवानां मध्ये पूज्याः। इन्द्रेण सह ते पुरस्कारयुक्तं गोसंघं प्रेषयन्ति, अश्विनौ च; अष्टकर्णाः सहस्रदातारः देवानां मध्ये कीर्तिं कृतवन्तः। अधुना एष मनुः जायेत, बालकवत् उत्तिष्ठेत; यः सहस्राणि शतं च अश्वान् एकैव दातुम् इच्छति। तं कश्चन न प्राप्नोति, दिवः तेजसा इव; सावर्ण्यस्य हविः नदीव प्रवहति। दासाः अपि, स्वकार्येण, गोपात्रेण च, अस्मान् पूजयन्ति; तुर्वशः यदुश्च माम् स्तुतवन्तः। यो नेता सहस्रदाता, सः मा क्षिप्तः; मनोः हविः सूर्येण स्पर्धतु; सावर्णस्य देवाः दीर्घायुष्यम् ददतु, येषु वयं अक्रान्ताः पुरस्कारम् अलभाम। ये दूरात् मनुना प्रियं विवस्वतः जन्म इच्छन्ति; ये ययातेश्च नहुषस्य च बर्हिषि उपविशन्ति, ते देवाः अस्माकं कृते भाषेरन्। सर्वाणि तव नामानि पूजनीयानि स्तुत्यानि, हे देवाः, यज्ञकर्माणि च; ये अदितेः, आपः, पृथिव्याः जाताः, तव आह्वानं शृण्वन्तु। यतः माता मधुरं दुग्धं सिञ्चति, पोष्यं सोमम्, द्यौः, अदितिः, बर्हिः च; ते आदित्याः, स्तोत्रेण बलवन्तः, अस्माकं हर्षाय भवन्तु। मानुषदृष्ट्या, अच्युताः, पूज्याः, महादेवाः अमृतत्वम् इच्छन्ति; तेजसा रथेन, अनृता, निष्पापाः, स्वर्गस्योपरि वसन्ति, अस्माकं हिताय। ये स्वाराज्येन, समृद्धाः, यज्ञं आगताः, अच्युताः, स्वर्गे स्थानं स्थापयन्ति; तान् अहं श्रद्धया स्तुत्या च आह्वये, महादित्याः, अदितिः, अस्माकं कृते। कः स्तोष्यति तां स्तुतिं या यूयं, हे देवाः, प्रियं मन्यध्वे, या मनुष्यैः दत्तम्? कः यज्ञं वो रोचयेत, हे महाजाताः? अस्मान् क्लेशात् नयत, अस्माकं कृते। येषां मनुः, सन्दीप्तेन अग्निना च मनसा, प्रथमं सप्तहोत्रैः यजनं कृतवान्—हे आदित्या, अस्मभ्यं अभयं शरणं दत्त; मार्गान् सुलभान् कुरुत, अस्मान् श्रेयसे नयत। एवं ऋषयः, देवाः, पितरः, अग्निः, गायत्र्यः, आदित्याः, मनवः च, यज्ञैः, सत्येन, प्रार्थनया च, अमृतत्वं, बलं, श्रियं, दुग्धं, पुत्रान् च प्राप्नुवन्ति। तेषां स्तुत्यैः, श्रद्धया, दानैः च, वयं अपि श्रेयः, अमृतत्वं, भगं च प्रार्थयामः।