शृणुत, ऋषयः, देवानां महानुभावस्येन्द्रस्य च महात्मनः स्वयमेवोक्तानि कर्माणि, यानि ऋग्वेदे प्रतिपाद्यन्ते। अहं इन्द्रः, इति सः स्वयम् उद्घोषयति—अथर्वणस्य बलं, गोत्रस्य रक्षिता चास्मि। त्रिताय गाः सृजितवान्, महतां मध्ये वीर्यं दत्तवान्, शत्रूणां तु न। दधीचये मातरिश्वने च गणान् वितरितवान्। त्वष्टा मम कृते आयसवज्रं निर्मितवान्, देवाः स्वबलं मयि न्यधत्त। मम मूर्तिः सूर्यस्येव दुरत्यया, कर्मभिः स्तुतिभिश्च मां पूजयन्ति। यः मां यजति, तस्मै गवां, अश्वानां, हिरण्यस्य च महद् ऐश्वर्यं ददामि। यः सोमेन स्तोत्रैश्च मां तर्पयति, तस्मै सहस्राणि संचितानि सन्ति। अहं इन्द्रः, न कदापि पराजितः, मृत्यवे मार्गं न दत्तवान्। ये सोमं पिप्रति, ते मत्तः धनं याचन्ताम्। पूरुः, त्वं मम सख्ये न प्रमादसि। ये अश्वार्थिनः वज्रं युद्धाय सज्जयन्ति, तान् विजित्य, अहं दुष्टान्, बलीयांसः, अभिमानिनः च नतिम् अकुर्वन्, तान् चापि अपातयम्। एकः सन्, अहं बहून् समरे प्रतिस्पर्धे। द्वौ वा त्रयः किं कुर्वन्ति? यथाऽऽरण्ये धान्यं तण्डुलैः प्रहरन्ति, तथा अहं रिपून् नयामि। ये इन्द्रं न सन्ति, ते मां किमर्थं निन्दन्ति? गुङ्गुषां अतिथिग्वानां च अन्नं दत्तवान्, जनान् वृत्रहन्ता इव पालयामि। पर्णायः करञ्जस्य च विरोधे, महति वृत्रहत्यायां श्रुतः। यः मां नमति, स अन्नं बलं च लभते, स गायत्रदः सख्यं कुर्यात्। यत्र सभायां अहं पूजितः, तत्र स्तुत्यं यशः प्रादर्शयामि। सोमः अत्र दृश्यते न, न च प्रकाशते; स एव एनं प्रकटयति। स वृषा तीक्ष्णशृङ्गः, युद्धकामः, अन्तरितः बद्धः तिष्ठति, द्वाभ्यां हस्ताभ्यां युक्तः। नाहं आदित्यवसुरुद्राणां नियमं लङ्घयामि—देवानां मध्ये देवः। ते माम् अविजितं, अजय्यं, अभेद्यम् ऐश्वर्याय सृजन्तु। अहं गायके प्राचीं विभ्वं ददामि। अहं तां स्तुतिं रचयामि या मे वृद्धिं जनयति। अहं यजमानस्य प्रेरकः, सर्वेषां स्पर्धासु साक्षी च। देवाः माम् ‘इन्द्रः’ इति नाम्ना आहुः, दिवि पृथिव्याम् अप्सु च प्राणीषु। अहं द्वौ शीघ्रौ बलिनौ युक्तवान्, वज्रं महते दत्तवान्। ऋषये आत्मबलात् अत्कं नाशितवान्, कुत्साय साहाय्यं दत्तवान्। अहं शुष्णस्य हन्ता, वध्र्यश्वस्य निग्रहीता, यो दस्यवे आर्यं नाम न दत्तवान्। पित्रे पुत्रवत् वेतसवे कामाय सहायं कृतवान्। तुग्रं कुत्साय, स्मदिभं च निगृहीतवान्। यजमानस्य, राज्ञः च प्रेरकः, यो प्रियं न निगृह्णाति, तस्य स्पर्धायां विजयी। श्रुतर्वणे मृगयं निगृहीतवान्, यदा सः कौशलात् मम सहाय्यं याचते। वेशं नमयितवान्, पद्गृभिं सव्याय निगृहीतवान्। अहं वृत्रहन्तेव नववास्त्वं दासं बृहद्रथं च नाशितवान्। यो मानुषेषु महत्त्वं विस्तारयितुम् इच्छति, तम् अम्बरात् परं दूरं प्रक्षिप्तवान्। अहं सूर्यस्य परिवर्तने शीघ्रैः अश्वैः सञ्चरामी, प्रेरितैः वेगवान् वह्यमानः। यदा पेषणशिलाः मानवैः प्रेर्यन्ते, तदा अहं दासं नयामि, तं हन्यम्, तं वशं करोमि। अहं सप्तधा नहुषः, नहुषेषु बलिष्ठः। तुर्वशं यादुं च मम महिमानं घोषयितुम् अकार्षम्। अन्यं बलीयांसं बलात् निगृहीतवान्, नवत्युत्तरनवति अभिमानिनः विजितवान्। अहं वृषा, सप्त सिन्धून् भूमौ मार्गेषु निरुद्धवान्। कर्मसु प्राज्ञः, आपः अतिक्रामामि, ज्ञानात् मनोः सन्ततये पथः अन्वेषयामि। तदा ताः आपः अहम् एव धारयामि, यदा त्वष्टा अपि धारयितुं न शशाक। गावां गुह्यं क्षीरं, स्तन्येषु निहितं, मधु मधुरं, सोमः च सुतः शुद्धः। एवं हे देवाः, इन्द्रः दातारः, सत्यम् अयजमानः, वीर्येण पुरुषेषु श्रेयांसः जातः। हे हरिवः, सर्वे बलिनः स्वेन वीर्येण तव यशः स्तुवन्ति। तस्मै बलिनां प्रियाय, विश्वानराय, सर्वं व्याप्नुवते, स्तोत्रं समर्पयाम। यस्य महद् वीर्यं, यशः च, पृथिव्या दिवश्च पूज्यते। स एकः, सख्येन स्तुतः, इन्द्रः, नरानां सहायः। सर्वेषु कर्मसु, स्पर्धासु, युद्धेषु च, त्वं वीर, तुष्टः। के ते नराः, हे इन्द्र, ये तव प्रियं याचन्ते, तव सौम्यं, समृद्धिं च इच्छन्ति? ये तव बलं, ऐश्वर्यं, आप्सु, श्रेष्ठेषु वित्तेषु, पुरुषत्वे च याचन्ति? त्वं प्रार्थनया महत्त्वं प्राप्तवान्, सर्वयज्ञेषु पूज्यः। सर्वेषु सभासु त्वं अग्रणीः, तव मन्त्रः सर्वेषां मध्ये श्रेष्ठः। अधुना, ये महान्तः यजमानाः, ते नः पालयन्तु; जनाः तव महत्त्वं जानन्ति; अयम् अजरः, वृद्धिमान्, एतानि सर्वाणि हविः तव कृते उपकल्पितानि। एतानि सर्वाणि हविः तव कृते, हे बलसूनो, यानि त्वयैव गृह्णीतानि। तव प्रीत्यर्थं पात्रं स्थाप्यते, विधिः स्थाप्यते, स्तोत्रं, प्रार्थना, उत्तमा वाणी च। ये ब्राह्मणाः, हे प्राज्ञ, त्वदर्थं स्तोत्राणि रचयन्ति, ते तव प्रसादाय मार्गं यान्ति, सुतस्य सोमस्यानन्दं प्राप्नुवन्ति। तद् महद् पुरातनं गर्भमासीत्, येन त्वं आपः प्रविशत्। त्वं, हे अग्ने जातवेदः, देवेषु एकः, स्वस्य रूपाणि नानाविधानि दृष्टवान्। कः मां दृष्टवान्, कः देवः, कः मे नानारूपाणि अवलोकयत्? कुत्र मित्रावरुणौ, कुत्र अग्नेः सर्वाः आहुतयः? वयं त्वां जातवेदः, अग्ने, नानारूपेण द्रष्टुम् अशक्नुम, आपः ओषधीश्च प्रविशन्तम्। यमः, विस्मयकारिणा तेजसा, त्वां ददर्श, दश दिशः अतीत्य प्रकाशितम्। वरुणात् भीतः, अहं होतृत्वात् अपाक्रामम्। देवाः तत्र मां न संयोजयन्। मम रूपाणि बहुषु तिष्ठन्ति, अहं तु न तस्य हेतोः अवेदम्। मन्, यजमानः, यज्ञकामः, तम् अग्निं तमसो मार्गेण नयतु। देवेषु मार्गान् सुलभान् कुर्यात्, स्नेहेन हविः आनयतु। अग्नेः अग्रजाः भ्रातरोऽपि एतं मार्गं अन्वगच्छन्, यथा सारथयः पन्थानम्। तस्मात्, हे वरुण, भीत्या, अहम् अपगतः, यथा श्वेतः, अश्वः, अविजयी। वयं तव आयुः अक्षयं कुर्मः, हे अग्ने, यथा युक्तः, सर्वजन्मविद्, न नश्यसि। ततः, सुमनाः सन्, देवेषु उत्तमं भागं वहसि। मे, अग्रभागं, परभागं च, बलेन युक्तं ददातु। तत्र घृतम्, आपां रसं, ओषधीनां रसं, अग्ने, देवास्ते दीर्घायुष्यम् ददतु। तव अग्रभागः, परभागः च, अग्ने, हविः भागः, बलेन युक्तः अस्तु। एष यज्ञः सर्वः तवास्तु, सर्वाः दिशः त्वां नमन्तु। सर्वे देवाः, मां अत्र उपदिशन्तु, यथा नियुक्तः होतृवृत्तिं आसीनः। मे यथोचितं भागं वदन्तु, यथा तव प्रियं पन्थानं गच्छेयम्। अहं होताऽस्मि, यज्ञाय उपविष्टः। सर्वे देवाः, मरुतश्च मां पालयन्तु। प्रतिदिनं, हे अश्विनौ, यजमानः भवति, तुभ्यं हविः दत्तम्। यः कश्चन होताऽस्ति, स यमाय नीयते। यद् देवाः इच्छन्ति, तत् सः चिन्तयति। प्रतिदिनं सः जायते, प्रतिमासं, यथा देवाः हविः वाहकं स्थापयन्ति। एवं, ऋषयः, इन्द्रस्य च अग्नेः च महात्मनः कर्माणि, यज्ञेषु, युद्धेषु, दानप्रसङ्गेषु, देवपूजायां च, ऋग्वेदे प्रतिपाद्यन्ते। तयोः स्तुत्या, यशसा, वीर्येण च, लोकाः समृद्धिं, बलं, ऐश्वर्यं च प्राप्नुवन्ति।